گلستان

Print Friendly, PDF & Email

ذخیره گاه زیستکره گلستان

تاریخ اعلام: ۱۹۷۶

مساحت: ۹۱۸۹۷ هکتار

موقعيت منطقه:  ذخيره گاه زيستكره گلستان در شرق سلسله جبال البرز و منتهي اليه شرق جنگلهاي شمال كشور واقع شده است. اين منطقه در ۵۵ كيلومتري شرق گنبد كاووس و ۱۱۵ كيلومتري غرب بجنورد در مسير بزرگراه آسيايي تهران- مشهد قرار گرفته است . گرچه این منطقه از نظر تقسيمات كشوري در سه استان گلستان، خراسان شمالي و سمنان واقع شده است، اما از نظر مديريت و مسووليت حفاظتي تحت نظارت اداره كل حفاظت محيط زيست استان گلستان قرار دارد.

 

فعاليت های انسانی: فعالیتهای انسانی در ذخیره گاه شامل تفرج، فعالیتهای آموزشی و تحقیقاتی می باشد.

طبقه بندی حفاظتی: ذخیره گاه زیستکره گلستان نخستين منطقه ای است كه برای اولین بار در ايران عنوان پارك ملي را بخود اختصاص داده است . اين پارك تا قبل از سال ۱۳۳۶ از شكارگاههاي شناخته شده و پر آوازه كشور محسوب ميشد و به جنگل گلستان مشهور بود . این منطقه در سال ۱۳۳۶ به نام منطقه حفاظت شده آلمه وايشكي تحت حفاظت قرار گرفت و در بهمن ۱۳۴۰ به نام منطقه حفاظت شده آلمه موسوم گرديد و در شهريور سال ۱۳۴۲ به عنوان اولين پارك ملي ايران نام گرفت.

پارك ملي گلستان در سال ۱۹۷۶ ميلادي بعنوان ذخيره گاه زيستكره انتخاب و در ليست شبكه جهاني ذخيره گاههاي زيستكره ثبت گرديد.

خصوصیات اکولوژیکی: اين منطقه از نظر توپوگرافي  از صخره هاي مرتفع آهكي تا تپه ماهورهاي با شيب و فراز كم تشكيل شده است و از نظر اقليمي بين درياي خزر و مناطق خشك شرقي قرار گرفته است. مهمترين ويژگي ذخيره گاه تفاوت شديد اقليمي نقاط مختلف آن است بطوريكه در بخش غربي از آب و هواي نيمه مرطوب معتدله و بخشهاي جنوبي و شرقي از آب و هواي سرد خشك و سرد نيمه خشك با اختلاف بارندگي سالانه بين ۱۵۰ تا ۱۰۰۰ ميليمتر برخوردار است. درجه حرارت منطقه از ۲۵- درجه تا ۳۵+ درجه بر حسب ماههاي مختلف سال متفاوت است .

ذخیره گاه زیستکره گلستان به تنهایی در حدود یک پنجم فلور ایران (۳۵۰ گونه)، یک سوم فون پرندگان (۱۵۰ گونه)، ۲۴ گونه از خزندگان و دوزیستان و حدود چهل درصد از پستانداران (۶۹ گونه) را در خود جای داده است

ذخيره گاه زيستكره گلستان در بخش غربی دارای آب و هوای نیمه معتدله مرطوب بوده و جنگل های هیرکانی درآن واقع می باشد که در منتهی الیه جنگل های خزری بوده و این جنگل ها در اروپا به جنگل های فسیل مشهورند زیرا بازمانده یخبندان های دوران سوم زمین شناسی می باشند و گونه های منحصربفردی را دارا بوده و از گونه های درختی شاخص آن می توان به درخت انجیلی و سفید پلت اشاره نمود که اندمیک و بومی ایران می باشد. گونه های بلوط و سرخدار از گونه های منحصر به فرد دیگر ذخيره گاه  می باشد.

از گونه های بومی گیاهی دیگر می توان به زعفران آلمه اشاره کرد که تنها گونه زعفران زرد وحشی جهان می باشد که هر ساله تعداد زیادی از محققین، دانشجویان و توریست های داخلی و خارجی را جهت مشاهده این گل زیبا به پارک ملی گلستان جذب می نماید.

بخش شرقی و جنوبی نیز دارای آب و هوای سرد و خشک و نیمه خشک است که شامل مناطق دشتی و تپه ماهوری بوده به طوری که در بخش شرقی دشت میرزابایلو واقع است و نظر پوشش گیاهی و ذخیره ژنتیکی گیاهان، بدلیل گذراندن دوره های خشکسالی متعدد، از ارزش اکولوژیکی بسیار بالایی برخوردار است.

 مناطق تپه ماهوری پارک نیز مأمن پستاندار بسیار زیبا و باشکوه قوچ اوریال است که از بزرگترین و بهترین قوچ های ایران می باشد .

از گونه های شاخص پستاندارن دیگر می توان به پلنگ ایرانی و همچنین خرس قهوه ای، مرال، شوکا، کل و بز، آهو، از گونه های شاخص خزندگان می توان به افعی گرزه مار، کفچه مار، افعی قفقازی و بزمجه اشاره نمود. از گونه های شاخص پرندگان می توان به هما، دال سیاه، بالابان، شاهین، قرقاول، کبک و انواع گنجشک سانان اشاره نمود.

Web Analytics