کمسیون ملی ایران- یوسنکو

گزارش‌های نشست‌ها، کارگاه‌ها و کنفرانس‌ها - کمیسیون ملی یونسکو-ایران

گزارش‌های نشست‌ها، کارگاه‌ها و کنفرانس‌ها

یک گزارش جدید از مؤسسه آمار یونسکو با عنوان: آموزش و معلولیت، اولین تحلیل دقیق از موضوع را بر اساس داده‌های معتبری که از ۴۹ کشور جمع‌آوری شده است، ارائه می‌دهد. این گزارش تأیید می‌کند که اشخاص کم‌توان کمتر در مدرسه حضور دارند یا هیچ‌گاه در مدرسه حضور ندارند، و در مقایسه با افراد عادی بیشتر خارج از مدرسه هستند و سال‌های کمتری نسبت به آن‌ها از آموزش بهره‌مند می‌شوند .آن‌ها کمتر دوره آموزش ابتدائی یا متوسطه را به اتمام می‌رسانند و به مهارت‌های پایه سواد تسلط می‌یابند.

در این تحلیل، ۵ شاخص آموزشی که از سه منبع متفاوت استخراج شده و بین سال‌های ۲۰۰۵ تا ۲۰۱۵ جمع‌آوری شده، مورد بررسی قرار گرفته است:

  • طرح‌های پیمایشی جمعیتی و بهداشتی که توسط USAID حمایت شده است.
  • طرح‌های پیمایشی انتقال از مدرسه به کار که توسط سازمان جهانی کار انجام شده است.
  • سرشماری‌های جمعیتی که توسط  IPUMS – internationalانجام شده است.

نتایج  قابل توجه است:

  • نسبت افراد ۱۵ تا ۲۹ ساله که هیچ‌گاه در مدرسه حضور نداشتند

تقریباً در همه ۳۷ کشور، اشخاص کم‌توان در مقایسه با افراد معمولی کمتر در مدرسه حضور داشتند. بیشترین اختلاف در ویتنام، در سال ۲۰۰۹ وجود داشته است (۴۴ درصد در مقابل ۹۷ درصد)، همچنین در سال ۲۰۰۶ در مصر (۴۳ درصد در مقابل ۸۹ درصد) و اندونزی در سال ۲۰۱۰ (۵۳ درصد در مقابل ۹۸ درصد).

  • نرخ کودکان خارج از مدرسه دوره ابتدائی و متوسطه

داده‌های بررسی شده مؤسسه آمار یونسکو در مورد نرخ کودکان خارج از مدرسه و کم‌توانی برای شش کشور کامبوج، کلمبیا، گامبیا، مالدیو، اوگاندا و یمن که در طرح‌های پیمایشی جمعیتی و بهداشتی شرکت کردند، به‌خوبی نابرابری عمیق را نشان می‌دهد. بزرگترین اختلاف در کامبوج دیده شده است که حدود ۵۰ درصد اختلاف وجود دارد که در آن ۵۷ درصد از کودکان کم‌توان، خارج از مدرسه (یکی از هر دو کودک ) قرار دارند و در مقابل آن‌ها فقط ۷ درصد از کودکان عادی خارج از مدرسه هستند (یکی از هر ۱۴ کودک).

  • نرخ اتمام دوره آموزش ابتدائی و متوسطه اول

بر اساس داده‌های جمعیتی و بهداشتی که از شش کشور جمع‌آوری شده است، کودکان و نوجوانان کم‌توان، نسبت به کودکان و نوجوانان عادی، کمتر دوره ابتدائی و متوسطه اول را به اتمام می‌رسانند.  برای مثال، در شش کشور، فقط ۳۶ درصد از کودکان و نوجوانان کم‌توان، نسبت به ۵۳ درصد از کودکان عادی، دوره اول متوسطه را به اتمام رسانیده‌اند.

  • میزان سال‌های سپری شده در مدرسه برای افراد ۲۵ ساله و بالاتر

داده‌های مربوط به ۲۲ کشور در مورد افراد ۲۵ ساله و بالاتر نشان می‌دهد که افراد معمولی  به‌طور متوسط ۷ سال به مدرسه می‌روند ولی افراد کم‌توان حدود ۴/۸  سال را در مدرسه سپری می‌کنند.

 

  • نرخ سوادآموزی بزرگسالان ۱۵ سال و بالاتر

داده‌های مرتبط که از ۲۵ کشور جمع‌آوری شده است نشان می‌دهد که نرخ سوادآموزی بزرگسالان کم‌توان، پایین‌تر از بزرگسالان عادی است. دامنه اختلاف از ۵ درصد در مالی تا ۴۱ درصد در اندونزی متفاوت است که در آن حدود ۹۳ از بزرگسالان عادی دارای مهارت‌های پایه سوادآموزی هستند، ولی۵۲ درصد از  افراد کم‌توان دارای این‌گونه از مهارت‌ها هستند.

 

داده‌ها همچنین نشان می‌دهد که زنان کم‌توان نسبت به مردان کم‌توان کمتر از آموزش رسمی بهره‌مند می‌شوند. آن‌ها نه تنها به‌دلیل معلولیت، بلکه به‌دلیل جنسیت خود در برخی از کشورها در حاشیه قرار داده شده‌اند. در اغلب کشورها، مردان کم‌توان نسبت به زنان کم‌توان دارای نرخ سواد بالاتری هستند. بیشترین اختلاف در موزامبیک دیده شده است که در آن تقریباً یکی از  هر دو مرد کم‌توان (۴۹ درصد) می‌تواند بخواند و بنویسد که در مقایسه با آن فقط یکی از هر شش زن کم‌توان می‌تواند بخواند و بنویسد . (۱۷ درصد)

 

گزارش مذکور همچنین توصیه‌هایی در زمینه بهبود کیفیت آموزش و کم‌توانی ارائه می‌دهد که عبارتند از :

  • افزایش اعتبار داده‌های قابل مقایسه بین‌المللی در زمینه آموزش و کم‌توانی
  • ایجاد یک بانک اطلاعاتی از داده‌های موجود
  • افزایش تکرار جمع‌آوری اطلاعات برای پایش دقیق اطلاعات
  • تقویت ظرفیت آماری کشورها برای سنجش کم‌توانی از جمله جمع‌آوری داده‌های آماری
  • بهبود هماهنگی بین آژانس‌های ملی و بین‌المللی در زمینه آمارهای مربوط به کم‌توانی
  • افزایش تأمین اعتبار اهداکنندگان و بنیادهای بین‌المللی برای جمع‌آوری و تحلیل داده‌ها در مورد کم‌توانی

 

برای دریافت فایل کامل گزارش کلیک کنید.

 

ترجمه و تلخیص: دکتر محدثه محب‌حسینی، مدیر گروه آموزش کمیسیون ملی یونسکو- ایران

image_printچاپ

“کرسی یونسکو در زمینه آموزش و یادگیری الکترونیکی”، طی مراسمی با حضور دکتر سعدالله نصیری قیداری، دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو، دکتر کمال خرازی، رییس هیئت امنای مؤسسه آموزش عالی مهرالبرز، دکتر علی‌اکبر جلالی، رئیس کرسی مذکور، دکتر رحیم عبادی، رئیس موسسه آموزش عالی مهر البرز و جمعی از اساتید، صاحب‌نظران و مدیران حوزه آموزش و یادگیری، در تاریخ ۲۳ دی ۱۳۹۶، در محل مؤسسه آموزش عالی مهرالبرز افتتاح شد.

این مراسم در دو بخش افتتاحیه و “میزگرد چالش‌های یادگیری الکترونیکی در ایران و چگونگی رفع آن‌ها” با حضور متخصصان حوزه ذی‌ربط برگزار شد.

در ابتدا پس از پخش آیاتی چند از کلام‌اله مجید و سرود جمهوری اسلامی ایران، مجری برنامه در خصوص یونسکو، برنامه دانشگاه‌های همزاد (UNTWIN) و کرسی‌های یونسکو ((UNESCO Chairs، به اجمال مطالبی را عنوان کرد.

سپس دکتر سعداله نصیری قیداری اظهار داشت: “کرسی آموزش و یادگیری الکترونیکی در سال ۱۳۹۵ به تصویب رسید و جزو ۱۵ کرسی است که در حوزه‌های مختلف آموزش، علوم، علوم اجتماعی، فرهنگ، و ارتباطات در کشور تاسیس شده‌اند که البته با تصویب نهایی کرسی “ارتباطات در علوم و فناوری” در دانشگاه علامه طباطبایی و امضای تفاهم نامه نهایی آن توسط مدیرکل یونسکو، تعداد آن‌ها به ۱۶کرسی خواهد رسید. همچینن از یونسکو برای تاسیس “کرسی ترویج علم” در مرکز تحقیقات سیاست‌های علمی کشور درخواست کرده‌ایم و منتظر پاسخ نهایی یونسکو در این زمینه هستیم.” دکتر نصیری در ادامه با اشاره به اهمیت آموزش از صدر اسلام و آغاز رسالت نبی اکرم با کلمه ” اقراء”، به اهمیت آن به‌عنوان یک اولویت جهانی اشاره کرد و افزود: “یونسکو بر اساس سه اصل: آموزش، علم و فرهنگ و با هدف دستیابی به صلح تاسیس شد و جزو معدود نهادهای مرتبط با سازمان ملل است که به هیچ وجه زیر بار سلطه‌ آمریکا و رژیم اشغالگر قدس و استثعمارگران نمی‌رود و تنها نهادی است که فلسطین را به‌عنوان یک کشور عضو به رسمیت شناخته است. تاکید یونسکو بر علم و فرهنگ است که از وجوهات تمایز انسان با سایر مخلوقات است و از طریق آموزش میسر می‌شود.” دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو در ادامه، با قرائت اسامی کرسی‌های تاسیس شده در کشور، به وضعیت فعالیت آن‌ها اشاره و تاکید کرد: “از کرسی آموزش و یادگیری الکترونیک انتظار می‌رود که با درایت آقای دکتر جلالی، و با کمک دبیرخانه کرسی بتواند نقش موثری در امر آموزش و یادگیری ایفا نماید. لازمه فعالیت قوی کرسی، ارتباط گسترده با سایر کرسی‌های مرتبط در کشور است و ایجاد یک شبکه بین کرسی‌ها و اشتراک‌گذاری بهترین تجارب از این طریق، پیشنهاد می‌شود.” دکتر نصیری سپس به جایگاه علمی کشور در صحنه‌های بین‌المللی و یونسکو اشاره کرد و بر حضور فعال کشور در تدوین بیانیه‌ها، کنوانسیون‌ها و توصیه نامه‌های بین‌المللی و نقش کرسی‌ها در این زمینه از جمله نقش کرسی آموزش و یادگیری الکترونیک در تدوین توصیه‌نامه بین‌المللی در زمینه منابع آموزشی آزاد تاکید کرد.

دکتر جلالی در سخنرانی خود ابتدا با طرح این سوال که راهبرد اجرایی کرسی آموزش و یادگیری الکترونیکی چیست؟ اظهار داشت: “ما در ابتدا باید ببینیم که هم اکنون یادگیری الکترونیکی در جهان در چه مرحله ای است و به چه سویی حرکت می‌کند و بر اساس آن جهت‌گیری کنیم. فناوری در دنیای امروز در دست صنایع است. هم اکنون اینترنت اشیاء (IOT) مطرح شده است و در دنیا در بحث آموزش قرار گرفته است. یادگیری الکترونیک ( E_ Learning ) در سطح بین‌المللی با آنچه ما از آن برداشت می‌کنیم متفاوت است و صرفا به معنی ارائه درس کلاسیک آن هم فقط برای افراد تحصیل‌کرده نیست. آموزش الکترونیک دارد به سمت آموزش اجتماعی می‌رود و این نگاه باید مورد توجه ویژه قرار گیرد.” وی در ادامه ضمن تشریح فعالیت‌های کرسی از زمان تاسیس تاکنون، افزود: “کرسی آموزش و یادگیری الکترونیکی باید به نحوی فعالیت کند که بتواند به عنوان یک قطب آموزشی و علمی مطرح شود و این کار با توجه به موفقیت موسسه مهر البرز طی ۱۰ سال گذشته، امکان‌پذیر است. یکی از فعالیت‌هایی که دراین زمینه از ابتدا باید مورد توجه قرار گیرد ایجاد شبکه‌سازی بین کرسی‌ها و تقویت هم‌افزایی میان آن‌ها است.” دکتر جلالی در ادامه با بیان اینکه کرسی آموزش و یادگیری الکترونیک در نظر دارد به منظور فرهنگ‌سازی و فراهم کردن امکان تبادل تجربیات موفق میان افراد و موسسات در حوزه آموزش و یادگیری الکترونیکی جایزه‌ای ملی طراحی نماید، افزود: “بر این اساس بروشور جایزه تهیه شده است و شورای راهبردی آن نیز به زودی تشکیل خواهد شد و امیدوارم بتوانیم با حمایت کمیسیون ملی یونسکو و مشارکت جمعی افراد و نهادهای ذیربط شرایط برگزاری این جایزه را فراهم نمائیم.”

دکتر خرازی در بررسی جایگاه کرسی‌ها در نظام دانشگاهی با تاکید بر دانشگاه‌های الکترونیکی اظهار داشت:” یونسکو برای تاثیرگذاری و تاثیر پذیری است و کشور ایران باتوجه به عظمت فرهنگی و علمی خود می‌تواند تاثیرات عمیقی بر این سازمان بگذارد.” وی ادامه داد: “برای قرار گرفتن در رده‌های بالای علمی دانشگاه‌ها و پژوهشگاه‌ها در سطح بین‌المللی، لازم است سبک آموزش ما تغییر کند. اکنون در کشورهای پیشرفته، معلم- محوری به دانشجو- محوری تغییر یافته است که موجب افزایش خلاقیت و کشف بسیاری از مسائل می‌شود. در کشور ما همچنین آموزش الکترونیک در سطوح ابتدایی مطرح است و لازم است آخرین فناوری‌های بین المللی در بستر آموزش مشخص شود و شرایط آن در کشور فراهم گردد. موضوع دیگری را که باید مورد توجه قرار دهیم استفاده از هوش مصنوعی شناختی ( Cognitive AI) است. هوش مصنوعی باعث یادگیری آسان‌تر مطالب می‌شود و طبق پیش بینی در ۳۰ سال دیگر، یکی شدن هوش مصنوعی و انسان رخ خواهد داد و در آن زمان هوش انسان میلیون برابر می‌شود.” وی در ادامه با اشاره به ظرفیت بالای موسسه آموزش عالی مهر البرز در بحث آموزش، به نقش کرسی آموزش و یادگیری الکترونیکی در ایده‌پردازی برای دانشگاه‌ها اشاره کرد و اظهار امیدواری کرد که این کرسی بتواند با ایجاد یک شبکه ارتباطی میان کرسی‌های موجود در داخل کشور باعث هم‌افزایی وگسترش فعالیت‌ها در حوزه‌های آموزشی، علمی و فرهنگی شود.

در ادامۀ مراسم، از پوستر طراحی شده برای “جایزه ملی آموزش و یادگیری الکترونیکی”، با حضور دکتر نصیری، دکتر جلالی و دکتر عبادی رونمایی شد.

“میزگرد چالش‌های یادگیری الکترونیکی در ایران و چگونگی رفع آن‌ها” عنوان بخش بعدی نشست بود. این میزگرد با ریاست دکتر رحیم عبادی (رئیس موسسه آموزش عالی مهر البرز)، دکتر خدایار ابیلی (عضو هیات علمی دانشگاه تهران و عضو هیات علمی همکار در موسسه آموزش عالی مهر البرز)، دکتر فاطمی (رئیس بخش آموزش الکترونیکی دانشگاه تهران)، دکتر منتظر (رئیس انجمن یادگیری الکترونیکی ایران /یادا/ )، دکتر علی اکبر جلالی (رئیس کرسی آموزش و یادگیری الکترونیکی)، دکتر محب حسینی (رئیس بخش آموزش کمیسیون ملی یونسکو)، دکتر صفوی(رئیس کارگروه یادگیری الکترونیکی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری)، و دکتر مهدی شامی زنجانی (مشاور عالی موسسه آموزش عالی مهر البرز) برگزار شد.
در این میزگرد اعضاء در خصوص چالش‌های آموزش و یادگیری مادام‌العمر در ایران و راهکارهای رفع آن‌ها به بحث وتبادل نظر پرداختند و پیشنهاداتی در این زمینه ارائه دادند.

دکتر خدایار ابیلی چالش‌های اصلی یادگیری الکترونیک را بدین شرح عنوان کرد: ۱- کاهش تعاملات انسانی (در این زمینه موضوع تاب‌آوری مطرح می‌شود و باید مورد توجه قرار گیرد) ۲- تفکر و مهارت سنتی استاد و دانشجو (آموزش و یادگیری صرفا نباید از طریق یکسری تجهیزات انجام شود) ۳- موضوع کیفیت. (کیفیت از چالش‌های یادگیری الکترونیکی است و باید در استراتژی‌های مهر البرز و در ساختار یادگیری الکترونیکی قرار گیرد).

دکتر منتظر نحوه مواجهه با فناوری‌های نوین را با ذکر مثالی از ورود سینما به ایران و روند تعطیلی و گشایش مجدد این پدیده تشریح کرد و فناوری در کشورهای جهان سوم را به مثابه چتربازی تشبیه نمود که هنگام فرود چترش باز نمی‌شود و هم خود زخمی می‌شود و هم برای دیگران نمی‌تواند کاری انجام دهد و در نهایت عنوان کرد که نگاه ما به فناوری باید منطقی و متناسب با شرایط موجود و نه بر اساس تکنوفوبیا ( ترس از فناوری) و نه تکنوفیلیا ( غرق در فناوری) باشد.

دکتر فاطمی چالش یادگیری الکترونیکی را درک مفهوم واقعی این عبارت دانست و عنوان کرد که یادگیری الکترونیکی یا صرفا به معنی یکسری کلاس درس اینترنتی است یا در نگاهی دیگر به معنی روش درجه دوم آموزشی است که در آن استاد وجود ندارد و برای کسب درآمد است. برای این اساس لازم است یادگیری الکترونیکی، متناسب با صلاحیتش تعریف شود.

دکتر محب حسینی محورهای پیشنهادی کار کرسی در زمینه آموزش و یادگیری الکترونیکی در کشور را بدین شرح برشمرد: ۱- کمک به سیاست‌گذاری آموزشی ۲- توسعه حرفه‌ای معلمان و استادان ۳- توسعه و انتقال محتوای آموزشی الکترونیکی ۴- انتقال یاددهی و یادگیری با کیفیت در آموزش رسمی و غیر رسمی ۵- نظارت و ارزیابی ۶- به اشتراک گذاشتن دانش و پژوهش از طریق آموزش و یادگیری الکترونیکی ۷- خواندن و یادگیری از طریق ابزارهای الکترونیکی همراه، و ۸- کاربرد گستردۀ یاددهی و یادگیری مجازی در آموزش‌عالی از طریق برگزاری دوره‌های مهارتی خصوصا دوره‌های فراگیر باز و برخط (MOOCS). رئیس بخش آموزش کمیسیون ملی همچنین پیشنهاد کرد که کرسی نشستی را در گرامی‌داشت هفته یادگیری از طریق ابزارهای الکترونیکی همراه، که موضوع امسال آن مهارت‌آموزی است، برگزار نماید.

دکتر صفری عدم استفاده از تجارب سایر کشورها را از چالش‌های مهم در زمینه یادگیری الکترونیکی عنوان کرد و استفاده از این نوع یادگیری را برای فضای کسب و کار و آموزش روستایی، از فرصت‌ها برشمرد.

دکتر شامی زنجانی با تاکید بر لزوم درک مفهوم واقعی یادگیری الکترونیکی در خصوص “جایزه ملی آموزش و یادگیری الکترونیکی” اظهار داشت که باید این جایزه مبتنی بر یک مدل و ممیزی درست بنا شود وگرنه راه به جایی نخواهد برد.

تهیه و تنظیم: پیمانه پورهادی
کارشناس بخش آموزش

image_printچاپ

 «کنفرانس ملی ارتقای کیفیت آموزش و یادگیری در نظام آموزشی ایران»، با همکاری مشترک کمیسیون ملی یونسکو و دانشگاه خوارزمی، و با حمایت وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، وزارت آموزش و پرورش، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای و انجمن‌های علمی- تخصصی مرتبط، در ۲۹ آذر ۱۳۹۶، در سالن ابوریحان دانشکده علوم انسانی دانشگاه خوارزمی، برگزار شد.

 در این کنفرانس که با هدف شناخت چالش‌ها و تبیین راهکارهای موثر برای تحقق نظام آموزشی باکیفیت و پویا برپا شد، دکتر سعدالله نصیری قیداری، دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو- ایران، دکتر محمدعلی سبحان‌اللهی، رئیس دانشگاه خوارزمی و رئیس‌کنفرانس، مهندس علی زرافشان، معاون آموزش متوسطه وزیر آموزش و پرورش، دکتر حمید اکبری، قائم مقام معاون آموزشی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، مهندس حمیدرضا ثابت‌نژاد، معاون پژوهشی و فناوری سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، و حدود ۲۰۰ نفر از اساتید، صاحب‌نظران و کارشناسان، حضور داشتند.

کیفیت در همه زمینه‌ها از مباحث اساسی و دغدغه‌های کشور است

در این مراسم دکتر محمدعلی سبحان‌اللهی، رئیس دانشگاه خوارزمی و رئیس‌کنفرانس، ضمن خیر مقدم به مدعوین، اظهار کرد: “کیفیت یکی از مباحث اساسی کشور است که در تمامی زمینه‌ها می‌توان به این موضوع پرداخت”. وی افزود: “وقتی دستاوردی دارای کیفیت است که مشتری داشته و نیاز جامعه را پاسخ دهد”.

سبحان‌اللهی با تاکید بر این‌ موضوع که کیفیت، مفهومی چندجانبه است، ادامه داد: “متاسفانه در بسیاری از موارد، منابع مادی، معنوی و انسانی، بدون توجه به خروجی‌ آن‌ها هزینه می‌شوند. از این‌رو، آموزش‌هایی که داده می‌شود، باید مطابق با نیازهای جامعه و با توجه به تغییراتی که در دنیا در حال انجام است، صورت گیرد. چراکه بی‌توجهی به این اصل، نتایج نامطلوبی دارد که از آن جمله می‌توان به نرخ بالای بیکاری افراد فارغ‌التحصیل در آموزش عالی اشاره کرد”.

آموزش، امروزه به‌عنوان اولویت جهانی مطرح می‌شود

پس از آن دکتر سعدالله نصیری قیداری، دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو و رئیس شورای سیاست‌گذاری کنفرانس، بیان کرد: “آموزش بحثی است که امروزه به‌عنوان اولویت جهانی مطرح می‌شود. حدود۱۴۰۰ سال پیش، رسالت نبی‌اکرم (ص)، با کلمه «اقراء» آغاز می‌شود؛ یعنی با اولویت آموزش، علم و فرهنگ”. او اضافه کرد: “بشر پس از پشت سرگذاشتن جنگ‌ها، مرارت‌ها‌ و هزینه‌های بسیار، امروز به این نتیجه رسید که نیل به صلح، پیشرفت، توسعه، عدالت اجتماعی و تعالی انسان‌ها، تنها از راه آموزش، علم و فرهنگ میسر می‌شود که فلسفه تشکیل سازمان یونسکو نیز همین است.”.

نصیری افزود: “امروزه بدرفتاری‌های اخلاقی، ناهنجاری‌های اجتماعی، کاستی‌های فرهنگی و از بین رفتن مواریث فرهنگی، تعارض‌های سیاسی، رقابت‌های تسلیحاتی، بی‌عدالتی‌های اقتصادی و تبعیض نژادی، همگی نتیجه فقدان آموزش صحیح و باکیفیت است”.

دبیرکل کمیسیون ملی همچنین به ثبت ۲ رویداد در جریان سی‌ونهمین اجلاس کنفرانس عمومی یونسکو در فهرست رویدادها و مشاهیر جهانی یونسکو اشاره داشت و اظهار کرد: “دانشگاه ۱۷۵۰ ساله جندی‌شاپور دزفول به‌عنوان قدیمی‌ترین دانشگاه جهان ثبت شد. این رویداد از آن جهت حائز اهمیت است که کشور ایران را به‌عنوان مهد تأسیس اولین دانشگاه بین‌المللی در جهان معرفی می‌کند”. وی ادامه داد: “علاوه بر ثبت دانشگاه جندی‌شاپور، ما توانستیم هشتصدوپنجاهمین سال زندگی فعال شیخ شهاب‌الدین یحیی‌بن‌حبش سهروردی (صاحب مکتب اشراق) را نیز در فهرست مشاهیر جهانی یونسکو، به ثبت برسانیم. کشور ما به لحاظ ادب، فرهنگ و دانش، کشور حاصلخیزی است که این‌ها نشان از توجه گذشتگان ما به آموزش باکیفیت دارد”.

نصیری اشاره کرد: “سال گذشته ما پروژه‌ای را در زمینه ارتقای کیفی آموزش و یادگیری به یونسکو معرفی کردیم و زمانی‌که این پروژه تصویب و به ما ابلاغ شد، خوشبختانه از طرف وزارت علوم، تحقیقات و فناوری هم بخش‌نامه‌ای مبنی بر توجه به آموزش باکیفیت ابلاغ شد. لذا مقرر شد این کنفرانس مشترک با دانشگاه خوارزمی انجام شود”. نصیری ضمن اشاره به سند تحول بنیادین آموزش و پرورش که مبتنی بر نظام تعلیم و تربیت کشور ما است، ادامه داد: “ما در این سند، بهترین احکام را در بعد ملی و بین‌المللی داریم، همچنین استفاده از تجربیات جهانی و سیاست‌گذاری‌های منطبق با نیازهای کشور نیز در این سند دیده شده است”.

نصیری افزود: “ما موظف هستیم بر مبنای اساسنامه کمیسیون ملی یونسکو، بهترین تجربیات خود را به دنیا انتقال دهیم و نیز بهترین تجربیات دنیا را با توجه به ارزش‌ها و قوانین جمهوری اسلامی ایران در کشور بومی‌سازی کرده و در چارچوب اسناد بالادستی خود به‌کار گیریم”.

دستاوردهای کشورهای شمال به جنوب باید با توجه به ساختارهای ملی- آموزشی کشورها صورت پذیرد

او ادامه داد: “یونسکو باید نقش تسهیل‌گری خود را در انتقال یافته‌های علمی و آموزشی کشورهای شمال به جنوب، تقویت کند و ضمن کاهش شکاف علمی بین کشورهای پیشرفته و کمترتوسعه‌یافته، با آپارتاید و تبعیض علمی، مقابله کند. درواقع یونسکو باید تلاش خود را در این زمینه با احترام گذاردن به مبانی و ارزش‌های بومی، فرهنگی و ساختارهای ملی- آموزشی کشورها به‌کار گیرد”. نصیری گفت: “تسهیل آموزش یعنی دسترسی همه به آموزش، یکی دیگر از اهداف یونسکو است که جمهوری اسلامی ایران در این زمینه در جایگاه خوبی قرار دارد”.

دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو در پایان، با توجه به نقش راهبردی آموزش عالی در دستیابی به اهداف پیشرفت پایدار افزود: “سیاست‌گذاران باید به تقویت نقش آموزش عالی در برنامه‌ریزی‌های مربوط به پیشرفت پایدار، توجه بیشتری کنند”.

این کنفرانس ترکیبی از دنیای آکادمیک با دنیای واقعیت و عمل است

دکتر بیژن عبداللهی، رئیس پردیس بین‌الملل دانشگاه خوارزمی و دبیر علمی کنفرانس هم به‌عنوان سخنران بعدی گفت: “این کنفرانس با کنفرانس‌های معمول آکادمیکی که در دانشگاه‌ها برگزار می‌شود، یک تفاوت اساسی دارد؛ ما در این کنفرانس می‌کوشیم از مباحث نظری و نظریه‌پردازی فراتر رفته و بخش علمی و اجرایی را با هم تلفیق کنیم”. عبداللهی افزود: “به‌عبارتی دیگر هدف اصلی این کنفرانس، انتقال تجارب بین نهادهای متولی آموزش کشور با توجه به آخرین دستاوردهای جهانی است”.

تفاهم‌نامه‌ای میان کمیسیون ملی یونسکو- ایران و دانشگاه خوارزمی به امضا رسید

پیش از ورود به بخش دوم برنامه، تفاهم‌نامه‌ای با حضور دکتر سعدالله نصیری قیداری، دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو در ایران و دکتر محمدعلی سبحان‌اللهی، رئیس دانشگاه خوارزمی، میان کمیسیون ملی یونسکو- ایران و دانشگاه خوارزمی برای همکاری‌های دوجانبه علمی، فرهنگی و آموزشی به امضاء رسید.

در ادامه، کنفرانس با بخش موضوعات کلیدی، دنبال شد.

کیفیت تدریس و رفع تزاحم از دیدگاه‌های معارض

دکتر محمود مهرمحمدی، استاد دانشگاه تربیت مدرس، در سخنرانی خود با عنوان «کیفیت تدریس و رفع تزاحم از دیدگاه‌های معارض»، اظهار داشت: “عنوان موضوع موید آن است که بحث دارای ۲ بخش است”. وی در ارتباط با بخش اول گفت: “بخش اول چیستی تدریس با کیفیت یا کیفیت تدریس از دو نگاه است”.  وی با طرح ۲ نظریه دستاوردمحور و تکلیف‌محور و نقش معلم به‌عنوان  knowledge Worker چهار مقوله را در خصوص مواجهه معلم با دانش حرفه‌ای برشمرد که عبارتند از: دانش فرمال، جهانی و پژوهش‌محور، دانش محلی و موقعیتی، دانش فرمال به‌علاوه دانش محلی تائید شده، دانش محلی به‌علاوه دانش فرمال تائید شده در موقعیت‌های خاص. معلم پژوهنده به‌شکل چهارم پایبند است.

چالش‌ها و سازوکارهای برنامه ششم توسعه برای دستیابی به نظام آموزشی با کیفیت و پایدار در حوزه آموزش مهارتی ایران

در ادامه، دکتر یدااله مهرعلیزاده، استاد دانشگاه شهید چمران اهواز، «چالش‌ها و سازوکارهای برنامه ششم توسعه برای دستیابی به نظام آموزشی با کیفیت و پایدار در حوزه آموزش مهارتی ایران» را مورد بحث قرار دارد و اظهار داشت: “در برنامه ششم توسعه به آموزش فنی و حرفه‌ای هیچ اشاره‌ای نشده است”. چالش اصلی برنامه‌ها در حوزه‌های یاددهی و یادگیری، عدم وجود یک تعادل و توازن میان چهار خرده نظام است که باعث می‌شود نیروی انسانی زبده تربیت نشود که این موضوع خود بر اقتصاد جامعه، تاثیرگذار است. این خرده نظام‌ها عبارتند از:۱- خرده نظام معرفت ۲- خرده نظام تولید ثروت ۳- خرده نظام قدرت و ۴- خرده نظام منزلت. اینکه چرا یاد می‌گیریم و هدف یادگیری چیست، نهادهایی که ثروت تولید می‌کنند کدامند و جایگاهشان چگونه تعریف می شود و نهادهای توزیع قدرت کدامند، خود بر تعلیم و تربیت تاثیرگذار است. وقتی در جامعه تعادل و توازن این خرده نظام‌ها برهم می‌خورد، دستگاه تعلیم و تربیت، با بحران مواجه می‌شود”.

یادگیری عالی

دکتر حمیدرضا آراسته، استاد دانشگاه خوارزمی در سخنرانی خود با عنوان «یادگیری عالی»، اظهار داشت: “ماموریت اصلی یاددهی و یادگیری ما در عمل، قبولی در آزمون ورودی دانشگاه‌هاست. کودکان به‌جای اینکه حرفه و چگونه زندگی کردن را یاد بگیرند، کنکور را یاد می‌گیرند و این امر باید مورد تجدید نظر قرار گیرد. آن‌چیزی که تحت عنوان انسان صالح با شایستگی حرفه‌ای در آموزش عالی مدنظر است، عملا اتفاق نمی‌افتد. وظیفه دولت ایجاد شرایط برابر و مساوی برای همه و به‌عبارتی عدالت آموزشی است که این امر از طریق فراهم شدن امکان ورود همه به دانشگاه و قرارگرفتن امکانات مناسب برای آن دسته از دانشجویانی که به‌لحاظ استعداد در سطح بالاتری قرار دارند، محقق می‌شود”.

یونسکو و ارتقای کیفیت آموزش و یادگیری

عنوان سخنرانی دکتر محدثه محب حسینی، مدیر گروه آموزش کمیسیون ملی یونسکو- ایران، «یونسکو و ارتقای کیفیت آموزش و یادگیری» بود. وی ابتدا یونسکو را در زمینه کیفیت‌بخشی به آموزش، یک سازمان ظرفیت‌ساز، آزمایشگاه ایده‌ها، تسهیل‌کننده همکاری‌های بین‌المللی، مرکز مبادله اطلاعات، معیارگذار و استانداردساز عنوان کرد و اظهار داشت: “از سال ۲۰۱۳، یونسکو به این نتیجه رسیده است که دسترسی به آموزش به تنهایی کافی نیست و دستاورد یادگیری باید مورد توجه ویژه قرار گیرد”. وی در ادامه ضمن ارائه تعریف مفاهیم آموزش و یادگیری، در خصوص تعریف دستاورد یادگیری افزود: “دستاورد یادگیری عبارت‌است از: نتیجه آن‌چه که یادگیرنده می‌داند، درک می‌کند و بر اساس آن قادر به انجام و تکمیل یک فرآیند یادگیری است؛ به بیان دیگر دستاورد یادگیری، یک نتیجه قابل اندازه‌گیری از یک تجربه یادگیری و دانش است”.

وی سپس وضعیت جهانی آموزش و یادگیری از مقطع پایه تا آموزش عالی را با توجه به پیمایش جهانی موسسه آمار یونسکو، مورد بررسی قرار داد و اظهار داشت: “تقریبا نیمی از همه کشورها یک ارزیابی یادگیری در سطح ملی از خواندن و ریاضیات در پایان آموزش ابتدایی و متوسطه اول دارند. براساس داده‌های پیمایش خانوار، طی سال‌های ۲۰۱۵- ۲۰۱۰، نرخ جهانی تکمیل دوره آموزش ابتدایی ۸۳%، برای متوسطه اول ۶۹% و برای متوسطه دوم ۴۵% بود. فقط در ۱۴ کشور، نرخ تکمیل دوره متوسطه، ۹۰%  بوده است.کشورهای مختلف خروجی‌های یادگیری را به‌طور متفاوتی ارزیابی می‌کنند. “

پانل‌های تخصصی کنفرانس

در ادامه، چهار پانل تخصصی مطابق با ساختار نظام آموزشی ایران به شرح زیر برگزار شد:

پانل اول: رویکردها و تجارب ملی و بین‌المللی در زمینه ارتقای کیفیت آموزش پایه و متوسطه

رئیس پانل: مهندس علی زرافشان، معاون آموزش متوسطه وزارت آموزش و پرورش

دبیر پانل: رحمان درکی، مشاور معاون آموزش متوسطه وزارت آموزش و پرورش

سخنران اول: دکتر ابراهیم طلایی، استاد دانشگاه تربیت مدرس، تجارب بین‌المللی در حوزه بهبود کیفیت

سخنران دوم: دکتر مسعود کبیری، مدیر داده‌پردازی مرکز ملی مطالعات تیمز و پرلز، نقش زمان آموزش در بهبود کیفیت آموزش (بررسی بین کشوری و درون کشوری)

سخنران سوم: دکتر محمود امانی طهرانی، مدیرکل دفتر تالیف کتاب‌های درسی ابتدایی و متوسطه نظری وزارت آموزش و پرورش، الگوی مثلثی در ارتقای کلاس درس

پرسش و پاسخ

 

پانل دوم: کیفیت، نظارت و ارزیابی در آموزش عالی

رئیس پانل: دکتر حمیدرضا آراسته، استاد دانشگاه خوارزمی

دبیر پانل: دکتر رحیم صفری فارفار، رئیس گروه نظارت و ارزیابی دانشگاه‌ها و موسسات آموزش عالی غیر‌دولتی وزرات علوم، تحقیقات و فناوری

 سخنران اول: دکتر محمدرضا نیستانی، رئیس گروه نظارت و ارزیابی دانشگاه‌ها و موسسات آموزش عالی دولتی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، وضعیت آموزش و یادگیری در زیر نظام‌های مختلف

سخنران دوم: دکتر رحیم صفری فارفار، وضعیت توسعه حرفه‌ای و آموزشی اعضای هیئت علمی

پرسش و پاسخ

 

پانل سوم: ارتقای کیفیت در آموزش فنی و حرفه‌ای

 رئیس پانل: دکتر یداالله مهر‌علیزاده، استاد دانشگاه شهید چمران اهواز

دبیر پانل: دکتر رضا نصری، مدیرکل آموزش و پرورش استان ایلام

 سخنران اول: دکتر علیرضا طاهرپور شلمانی، مدیرکل دفتر نظارت، بهسازی و هدایت شغلی سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای، اعتبارسنجی و تاثیر آن بر نظام یاددهی و یادگیری مهارتی

سخنران دوم: دکتر جلالی، مدیرکل آموزش فنی و حرفه‌ای استان اصفهان، تدوین الگوی سرآمدی آموزش‌های مهارتی بر اساس نظام دوگانه

پرسش و پاسخ

 

پانل چهارم: ارتقای کیفیت در آموزش پزشکی

رئیس پانل: دکتر حمید اکبری، قائم مقام معاون آموزشی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی

دبیر پانل: دکتر محمدحسین آیتی، دبیر کمیسیون ارزشیابی متون و منابع مرجع علوم پزشکی

سخنران اول: دکتر عظیم میرزازاده، رئیس مرکز مطالعات و توسعه آموزش پزشکی، دستاوردهای آموزش پزشکی

سخنران دوم: دکتر اکبر فتوحی، دبیر شورای گسترش دانشگاه‌های پزشکی، برنامه توسعه کیفی آموزش پزشکی بر اساس سند آمایش توسعه آموزش عالی سلامت

پرسش و پاسخ

جلسه اختتامیه این مراسم با جمع‌بندی پانل‌ها، نگارش توصیه‌نامه کنفرانس و تقدیر از سخنرانان و ارائه گواهی‌نامه شرکت‌کنندگان به پایان رسید.

“گزارش نشست متعاقبا بر روی سایت بارگذاری خواهد شد”.

image_printچاپ

“همایش ملی سواد‌آموزی در دنیای دیجیتال”، به‌‌مناسبت بزرگداشت روز بین‌المللی سوادآموزی (۸ سپتامبر)، با همکاری مشترک کمیسیون ملی یونسکو و سازمان نهضت سوادآموزی در تاریخ ۱۹ شهریور ۱۳۹۶ در مرکز آفرینش‌های فرهنگی- هنری کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان تهران با حضور وزرای آموزش و پرورش و تعاون، کار و رفاه اجتماعی و مسئولان وزارت آموزش و پرورش، نمایندگان نهادهای بین‌المللی و رؤسای ادارات سوادآموزی استان‌های سراسر کشور برگزار شد.
در این همایش، پس از تلاوت آیاتی از کلام‌الله مجید و پخش سرود جمهوری اسلامی ایران، به ترتیب باقرزاده رئیس سازمان نهضت سوادآموزی، دکتر سعداله نصیری، دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو، خانم استرکیش لاروش، مدیر و نماینده دفتر منطقه‌ای یونسکو در تهران، دکتر بطحائی، وزیر آموزش و پرورش، دکتر ربیعی، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی و دکتر میرزائی، دبیر هیئت دولت به سخنرانی پرداختند. بخش دوم نشست، با سخنرانی خاویر مورو، مدیر اجرایی شرکت بل، معاون مرکز آمار، معاون سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات، معاون جهاد دانشگاهی، مدیر مرکز یادگیری محلی البرز و سوادآموزان موفق ادامه یافت. در این نشست همچنین از ۳۵ جلد کتاب جدید در حوزه سوادآموزی، و “اپلیکشن موبایل خانواده سلامت” رونمایی شد.

توجه جامعه جهانی به آموزش و سوادآموزی
نصیری، در سخنرانی خود ابتدا به اهمیت آموزش در آموزه‌های دینی اسلام اشاره کرد و آن را اولویت نخست ۱۳۴ کشور عضو یونسکو در پانزده سال آینده برشمرد و سپس اظهار داشت: موضوع امسال روز بین‌المللی سوادآموزی، “سوادآموزی در دنیال دیجیتال” است که اهمیت توجه به روش‌های جدید سوادآموزی مطابق با فناوری‌های جدید اطلاعاتی و ارتباطی را نشان می‌دهد.
در واقع، اعلام یک روز جهانی به نام سوادآموزی، اهمیت توجه جامعه جهانی به موضوع آموزش پایه و سواد‌آموزی در دستور کار جهانی آموزش و توسعه را نشان می‌دهد. این روز در سراسر جهان برگزار می‌شود و دولت‌ها و سازمان‌های بین‌المللی، سازمان‌های غیردولتی، بخش‌های خصوصی، معلمان و آموزشیاران، یادگیرندگان و کارشناسان متخصص در این زمینه گرد هم می‌آیند تا از تلاش‌های ملی و بین‌المللی و پیشرفت‌هایی که برای گسترش سوادآموزی و همچنین اقداماتی که در جهت مقابله با چالش‌های سوادآموزی در جهان انجام شده است، تقدیر نمایند.

سوادآموزي عامل اصلی توانمندسازی اجتماعی
دبیرکل کمیسیون ملی افزود: سوادآموزی و آموزش مداوم بزرگسالان، اهرم پیشرفت پایدار و رکن اصلی توانمند‌سازی اجتماعی محسوب می‌شود. سواد، حق اساسی همه انسان‌ها و پایه همه آموزش‌ها و یادگیری مادام‌العمر است. در جوامع کنونی که درگیر تغییرات پرشتاب‌اند، مبانی نظری و کاربردی سوادآموزی متحول شده است و طیف گسترده‌ای از مهارت‌ها را در برمی‌گیرد که افراد را برای پاسخگویی به نیازهای اجتماعی، اقتصادی و فناوری توانمند می‌سازد. از طرف دیگر، سوادآموزی در تبادل دانش و در راستای پیشرفت فناوری، کاربردهای روزافزونی دارد. از اینترنت تا ارسال پیام کوتاه، در دسترس بودن فراوان راه‌های ارتباطاتی، مشارکت اجتماعی بیشتری را می‌طلبد. بی‌سوادی مانعی برای کیفیت زندگی بهتر است و ممکن است باعث محروم ماندن و حتی خشونت شود. یونسکو بر این باور است، سوادآموزی ابزاری بنیادی برای توانمند‌ساختن ملت‌ها و افراد است. سوادآموزی قابلیت و توانایی‌های افراد، خانواده‌ها و جوامع در یادگیری و بالندگی را می‌افزاید. در قرن حاضر که فناوری با سرعت بالایی در حال تغییر است و نقش مهمی در زندگی افراد ایفا می کند، اهمیت سوادآموزی بیش از پیش است و ما نیز باید تلاش خود برای سوادآموزی را افزایش دهیم. امروزه سیاست یونسکو حمایت از ترویج سوادآموزی به‌عنوان بخش جدایی‌ناپذیر از یادگیری مادام‌العمر است که در این ارتباط با کشورها و شرکای ملی و منطقه‌ای برای تحقق جهان باسواد و دانش محور همکاری می‌کند. البته لازم است بر این نکته تأکید کنم که برداشت یونسکو از سواد، فراتر از مفهوم عام دارا بودن یک دسته از مهارت‌های فنی برای خواندن، نوشتن و محاسبه کردن است. یونسکو در ارتباط با سواد یک رویکرد کاربردی را مد نظر دارد که شامل توانمندی فرد در کاربرد داده‌های آموخته شده در پاسخگویی به تحولات اجتماعی، اقتصادی و فناوری است.
نرخ سوادآموزی در جهان
نصیری اظهار داشت: طبق آخرین داده های بین‌المللی، هم‌اکنون در سطح جهان، ۷۵۰ میلیون بزرگسال فاقد مهارت‌های اولیه سوادآموزی هستند و حدود ۲۶۴ میلیون کودک و نوجوان از تحصیل در مدرسه محرومند. در سال ۲۰۱۵ بیش از نیمی از کل بیسوادان بزرگسال جهان در آسیای جنوبی بوده‌اند و در صحرای افریقا نیز بیش از یک چهارم بیسوادان جهان را در خود جای داده اند. این بدین معناست که ۹۰ درصد از جوانان بیسواد در سال ۲۰۱۵ در این دو منطقه جغرافیایی بوده‌اند.
در همین سال، نرخ باسوادی بزرگسالان در مناطق آسیای شرقی و آسیای جنوب شرقی حدود ۹۵ درصد و نرخ باسوادی جوانان نیز بیش از ۹۸ درصد بوده است. در دهه‌های اخیر نرخ سوادآموزی بزرگسالان و جوانان در امریکای لاتین و کارائیب هم رشد قابل‌ملاحظه‎ای داشته است. در بازه زمانی ۲۰۰۵ تا ۲۰۱۴ حدود ۷۵۸ میلیون نفر یا به عبارت دیگر ۱۵ درصد بزرگسالان در جهان فاقد مهارت‌های کارکردی سواد بوده‌اند که ۶۳ درصد از این تعداد، زنان بوده اند.

رشد فناوری‌های دیجیتال و اشکال جدید سوادآموزی
دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو ضمن اشاره به نقش مهم فناوری‌های جدید اطلاعاتی و ارتباطی (ICT ) در شیوه زندگی، ارتباطات و یادگیری افزود: در یونسکو به همه اشکال فناوری که برای انتقال، پردازش، ذخیره، ایجاد، به اشتراک گذاشتن یا مبادله اطلاعات توسط ابزارهای الکترونیکی به‌کار می‌رود، فناوری اطلاعات و ارتباطات ( (ICTاطلاق می‌شود. این تعریف گسترده شامل فناوری‌هایی از قبیل: رادیو، تلویزیون، ویدئو، DVD ، تلفن، سیستم‌های ماهواره‌ای، نرم افزارها و سخت افزارهای کامپیوتری، همچنین تجهیزات و خدمات وابسته به این فناوری‌ها از قبیل ویدئو کنفرانس‌ها ، پست الکترونیک و وبلاگ‌ها می‌شود که هر یک از این‌ها می‌تواند در جای خود برای سوادآموزی مورد استفاده قرار گیرد.
اکنون با توجه به رشد فناورهای دیجیتال، اشکال سوادآموزی نیز دگرگون شده است که نیاز گسترده‌تری به استفاده از مهارت‌های ICT دارد. علاوه بر این مهارت‌ها، همچنین به مهارت‌های گسترده‌تر در استفاده مطلوب از اطلاعات، تفسیر، ارائه و برقراری ارتباط میان داده‌ها نیاز دارد. یک فرد بالغ جهان امروز که مهارت‌های سوادآموزی پایه را از طریق مدرسه رفتن کسب نکرده است باید از طریق یادگیری غیر رسمی به سرعت مهارت‌های لازم برای پردازش اطلاعات و داده‌های دیجیتال را نیز داشته باشد. با متون گرافیکی، علائم، تصویر و نمادها بتواند کار کند و مفاهیم آن‌ها را درک کند. اکنون اسناد دیجیتال جایگزین اسناد مکتوب گذشته شده‌اند. چنان‌که دستگاه‌های دیجیتال دیگر تبدیل به ابزارهای یادگیری شده‌اند. امروز برنامه‌های سوادآموزی نه تنها باید شامل معرفی ابزارهای ICT باشند بلکه باید چگونگی استفاده از آن‌ها را در پاسخگویی نیازهای روزمره سوادآموزان نشان دهند.
البته استفاده از این فناوری‌ها، مزایای ویژه‌ای دارد که عبارتند از:
۱- صرفهجویی در زمان: وقتی از رسانههایی همانند نقشه، پوستر، جسم سه بعدی، برنامه‌های نرم‌افزاری همچون پاورپوینت و یا اشیاء واقعی در موقعیتهای آموزشی استفاده میشود از ترسیم و نوشتن و تشریح ذهنی مطالب خودداری میشود و زمان آموزش هدر نمیرود.
۲- ​صرفهجویی در هزینه: با استفاده از فناوری، در هزینههای مختلف می‌توان صرفه جویی کرد، مثلا: هزینه رفتوآمد، هزینه استهلاک وسایل نقلیه، هزینه ملزومات آموزشی مانند گچ و ماژیک و کاغذ و کتاب و سایر موارد صرفهجویی میشود.
۳- ​ایجاد علاقه و انگیزه و جلب توجه: استفاده از رسانهها و تکنیک‌های مختلف، از یکنواختی و کسالت میکاهد و تنوع ایجاد می‌کند. تازگی و جدید و مؤثر بودن روش‌ها و فرایندها مانع دلزدگی میشود و فراگیران را به یادگیری و یاددهی ترغیب و تشویق می‌کند.
۴-​موقعیتسازی برای غیرممکن‌ها و موقعیت‌های دشوار: دستیابی به برخی موقعیت‌ها به صورت معمول و عادی امکانپذیر نیست.
نقش فناوری‌های اطلاعات و ارتباطات در دسترسی به آموزش
نصیری ادامه داد: یونسکو به عنوان سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد توجه ویژه‌ای به کاربرد ICT در آموزش دارد. این سازمان بر این باور استICT می‌تواند نقش مهمی در دسترسی جهانی به آموزش، برابری در آموزش، انتقال یاددهی و یادگیری با کیفیت، توسعه حرفه‌ای معلمان، همچنین بهبود حاکمیت، اداره و مدیریت آموزش ایفا کند. شکاف دیجیتالی بین کشورهای شمال و جنوب را کاهش دهد و امکان دسترسی گروه‌ها و جوامع حاشیه نشین را به داده‌ها و محتوای آموزشی فراهم نماید. بر این اساس، یونسکو رویکرد جامع و بین بخشی در زمینه کاربرد ICT در آموزش دارد که بر کار مشترک در بخش‌های آموزش و ارتباطات متمرکز است و در راستای ترویج دسترسی، فراگیری، برابری و کیفیت در آموزش تلاش می‌کند.

دیدگاه جامعه بین‌المللی در زمینه سوادآموزی
دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو اظهار داشت: نکات مهمی که اکنون در زمینه سوادآموزی در جامعه بین‌المللی مطرح است، عبارتند از: توجه به مفهوم کم‌سوادی به‌عنوان یک معضل اجتماعی، توجه به سطوح تخصصی سوادآموزی کارکردی و مهارت‌های شمارش؛ توجه به کاربرد مهارت‌های خواندن و نوشتن در چارچوب‌های ویژه و پاسخگویی برنامه‌ها و متدولوژی‌های سوادآموزی به نیازها و چارچوب‌ها از جمله تمهیدات لازم برای برنامه‌های سوادآموزی بین فرهنگی و دو زبانی در چارچوب یادگیری مادام‌العمر به‌ویژه ICT و فناوری‌های موبایل.
البته چالش اصلی در ارتباط با این فناوری‌ها این است که آن‌ها را به‌ گونه‌ای جهت‌بخشی کنیم که در خدمت فراگیران و جامعه گسترده‌تر یاددهی و یادگیری قرار گیرد.
نصیری در خاتمه افزود: برای دستیابی به موفقیت در سوادآموزی، ما باید رویکرد سنتی برنامه‌های سوادآموزی را از خواندن و نوشتن صرف، به سمت فراگیری مهارت‌های گسترده‌تر با استفاده از ICT در خدمت توسعه فردی و اجتماعی یادگیرندگان و نیز مشارکت مدنی تغییر دهیم. امیدوارم این همایش بتواند به تحقق اهداف پیش بینی شده نائل شود و آرزوی موفقیت برای همه شما را دارم.

سواد عامل توسعه پایدار
باقرزاده اظهار داشت: امروزه آموزش و بخصوص مهارت‌های اساسی سواد، به‌عنوان مرکز ثقل تمام عناصر و مؤلفه‌های توسعه پایدار قلمداد شده و موتور حرکت تمام شئون زندگی انسان‌هاست. آموزش استعدادها و توانایی‌های خدادادی انسان‌ها را شکوفا ساخته و به آن‌ها کمک می‌کند تا مراتب تعالی و کمال را به‌صورت تدریجی طی کنند.

ضرورت تغییر روش‌ها و رویه‌های سوادآموزی
معاون وزیر آموزش و پرورش تاکید کرد: باید روش‌ها و رویه‌های جاری را متناسب با تحولاتی که در زندگی واقعی مردم رخ داده، اصلاح کرد، باید سلطه محتوی ثابت و از پیش تعیین شده، فرو ریخته شود، باید موضوعاتی که زندگی فرد را در موقعیت‌های واقعی به چالش می‌کشد، در کانون برنامه‌ریزی درسی و آموزشی قرار گیرد.

چالش های عمده سوادآموزی
باقرزاده افزود: فقدان تقاضا و انگیزه یادگیری در جامعه هدف، یکی از مهم‌ترین راه‌بندهای اجرای برنامه‌های سوادآموزی در جهان اعلام می‌شود. نداشتن فرصت کافی، ابهام در اهداف آموزش و مشخص نبودن آنچه که باید یاد بگیرند‌، نگرش منفی به یادگیری، زمان و مکان و محتوی نامناسب، بالا بودن هزینه فرصت از دست رفته، عدم انطباق روش و محتوا با شرایط و نیازهای فراگیران و مواردی از این قبیل، در ناکامی برنامه‌های سواد‌آموزی و موفقیت فرآیند جذب، نگهداشت و آموزش افراد بی‌سواد و کم‌سواد تأثیرگذار بوده‌اند.

اقدامات سازمان نهضت سوادآموزی در خصوص آموزش‌های دیجیتال

باقرزاده با اشاره به برخی اقدامات سازمان نهضت سوادآموزی در ۵ سال گذشته، ابراز داشت: پژوهش و اجرای آزمایشی آموزش از طریق تبلت به بزرگسالان بی‌سواد، آموزش مهارت‌های اولیه “ICDL” ویژه فراگیران دوره دوم سوادآموزی، انتشار کتاب “خانواده سلامت”، و همکاری با جهاد دانشگاهی تهران، از جمله این اقدامات است.

کم شدن عمق سواد با دیجیتال
دکتر ربیعی با انتقاد از فضای مجازی، اظهار داشت: دانش‌آموزانی که فضای دیجیتال را یاد گرفته‌اند، عمق ندارند؛ در صورتی‌که در دریای اطلاعات هستند؛ در نتیجه عمق سواد با دیجیتال کم شده است. وقتی سواد استفاده از دیجیتال را نداشته باشیم، مصرف ما در فضا و محیط مجازی به انحراف می‌رود. این فناوری چه بخواهیم و چه نخواهیم خودش را به زندگی ما تحمیل کرده است. چگونه باید از این محیط برای آموزش برتر استفاده کنیم؟ نگاه انتقادی به فضای مجازی دارم و باید درست استفاده کردن از آن را بیاموزیم.

سواد و مهارت، مسئله اصلی در کشور
وی افزود: بدون تردید تعداد فارغ‌التحصیلان و مهندسان ما در مقایسه با شاخص‌های جمعیتی و تولید ناخالص داخلی از جوامع توسعه یافته بیشتر است؛ اما علت اینکه دوران گذار ما به سمت توسعه اینقدر طولانی است به سواد و مهارت برمی‌گردد. دانشجویان بدون کسب مهارت لازم وارد بازار کار می‌شوند و مسئله اصلی در کشور سواد و مهارت است. حتی نداشتن سواد زندگی و سواد ارتباطی علت اول طلاق مشخص شده است.

ایجاد تسهیلات بیشتر در زمینه سوادآموزی
ربیعی با اشاره به همکاری وزارت متبوع با وزارت آموزش و پرورش در خصوص ارتقای سوادآموزی، ادامه داد: از حدود ۱۰ میلیون بی‌سواد در دولت یازدهم به حدود هشت میلیون نفر رسیدیم که بخشی از آن‌ها اتباع هستند که تصویب کردیم تحصیل آن‌ها نیز تسهیل شود. وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی با همکاری وزارت آموزش و پرورش ۳۵ جلد کتاب در حوزه سوادآموزی تهیه کرده است که امروز از آن‌ها رونمایی خواهد شد.

وضعیت غیر قابل قبول سوادآموزی در جهان
وزیر آموزش و پرورش اظهار داشت: امروزه تعریف سوادآموزی دیگر خواندن و نوشتن نیست، بلکه قابلیتی است که مهارت‌های ارتباطی را توسعه می‌دهد و باعث ایجاد تفکر انتقادی برای تغییر می‌شود، اما علیرغم تلاش‌های جامعه بین‌المللی امروز پس از گذشت ۵۱ سال از نامگذاری روزجهانی سوادآموزی هنوز بسیاری از مردم از آموزش بی بهره‌اند. نرخ بی‌سوادی در کشور ما در گروه سنی بالای ۶ سال به ۱۰ درصد رسیده است و باید گفت که بی‌سوادی آنقدر تاثیرات سوء دارد که حتی یک فرد بی‌سواد هم زیاد است.

عوامل مؤثر در پیشرفت سوادآموزی
بطحائی افزود: برای شتاب بیشتر در سوادآموزی دو راه وجود دارد. نخست، تحول در حوزه‌های خاص برنامه‌ریزی و اجرا و دیگری تحول در مدیریت رفتار است. تحول در حوزه‌های خاص برنامه‌ریزی و اجرا شامل: چرخش از برنامه‌ریزی متمرکز و ملی به برنامه‌ریزی محلی و عملیاتی، چرخش از تصدی‌گری در امور اجرایی و واگذاری امور اجرایی به مردم و نهادهای مردمی و غیردولتی، چرخش از روش سنتی به روش‌های نوین، و چرخش از مقررات و دستورالعمل‌های خشک برای ایجاد حداکثر انعطاف است. در رابطه با تحول در مدیریت رفتار ذکر این نکته اساسی است که عامل ایجاد حرکت انگیزه است و مهم‌ترین عامل انگیزه احساس نیاز است. در برنامه‌ریزی سوادآموزی باید به ایجاد انگیزه توجه کنیم و در این زمینه نیازمند عزم ملی هستیم تا در افراد نیاز به سوادآموزی احساس شود و با تقویت انگیزه بتوانیم گام‌های جدی‌تری در حوزه سوادآموزی برداریم.

اهمیت دسترسی به سواد از طریق فناوری‌های دیجیتال
در چهاردهمین جلسه مجمع عمومی یونسکو در سال ۱۹۶۶، این سازمان، ٨ سپتامبر را روز جهانی سوادآموزی نام‌گذاری کرد تا اهمیت این موضوع را یادآور شود. از نخستین روز جهانی سوادآموزی تاکنون گرامیداشت آن برگزار می‌شود تا دستورکار سوادآموزی پیشرفت کند. موضوع امسال روز جهانی سوادآموزی، “سوادآموزی در دنیای دیجیتال” است. این شعار از این بابت انتخاب شده است تا موجبات تعمق بر مفهوم ” باسواد بودن” در جوامعی که به‌طور روزافزون بر فناوری دیجیتال محوریت دارد و کشف سیاست‌ها و برنامه‌های مؤثر برای توسعه و مهارت‌های سوادآموزی در دنیای دیجیتال را فراهم آورد. فناوری‌های امروز مانند اینترنت، باعث خواهد شد تا دسترسی به آموزش فراهم شود.

فرصت‌ها و چالش‌های دسترسی به فناوری های دیجیتال
مدیر دفتر منطقه‌ای یونسکو در تهران اظهار داشت: برای بسیاری از افراد، فناوری‌های دیجیتال دسترسی بهتر به اطلاعات و دانش را ممکن می‌سازد، امری که در گذشته پرهزینه و دور از دسترس بود. البته مشکلاتی در خصوص دسترسی و استفاده از آن‌ها نیز وجود دارد. تعداد کاربران تلفن همراه در سال ٢٠١٥ به ٧ میلیون نفر رسیدند، در همین سال همگی یک گوشی تلفن همراه با خود داشته‌اند. اما در ٤٨ کشور جهان از هر ٧ نفر، یک نفر به اینترنت دسترسی دارد که باید به این شکاف دیجیتالی توجه داشته باشی.

نرخ بی سوادی در جهان
لاروش ادامه داد: ٧٥٨ میلیون بزرگسال در جهان فاقد سواد و ٢٦٤ میلیون کودک از تحصیل بازمانده‌اند.
۲۵۰ میلیون کودک در جهان مهارت‌های اولیه را کسب نمی‌کنند و این غیرقابل قبول است.
وی در پایان حمایت کامل و ادامه‌دار یونسکو از سوادآموزی در ایران را خاطر نشان کرد.

تهیه و تنظیم: پورهادی
کارشناس گروه آموزش

image_printچاپ

کارگاه آموزشی کودکان بازمانده از تحصیل، از روز دوشنبه، ۶ شهریور ۹۶ با همکاری کمیسیون ملی یونسکو- ایران، دفتر نمایندگی یونیسف در ایران، دفتر منطقه ای یونسکو در تهران و وزارت آموزش و پرورش جمهوری اسلامی ایران در هتل پارسیان اوین برگزار شد.
این نشست با حضور دکتر سعدالله نصیری قیداری، دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو- ایران، دکتر سید علی حسینی، معاون امور بین الملل مرکز امور بین الملل و مدارس خارج از کشور وزارت آموزش و پرورش، دکتر ویل پارکس، نماینده یونیسف در ایران، استر لاروش، مدیر و نماینده دفتر منطقه‌ای یونسکو در تهران، دینا کرساتی، مشاور دفتر منطقه‌ای یونیسف (منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا در اَمّان)، دکتر علی اللهیار ترکمن، ریاست امور آموزش و پرورش عمومی و فنی حرفه‌ای سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی، دکتر محدثه محب حسینی، مدیر گروه آموزش کمیسیون ملی و دکتر ابوالفضل سعیدی، مشاور علمی سازمان آموزش و پرورش کودکان استثنایی وزارت آموزش و پرورش برگزار شد.
بحران‌ها، جنگ، خشونت و بلایای طبیعی، موانعی بر سر راه تحصیل کودکان
در این جلسه پس از تلاوت کلام الله مجید و پخش سرود جمهوری اسلامی ایران، نماینده یونیسف در ایران آماری از کودکان بازمانده از تحصیل ارائه کرد و گفت: طبق آخرین آمار، در جهان ۲۶۳ میلیون نفر کودک ۶ تا ۱۷ سال داریم که از تحصیل بازمانده‌اند که از این تعداد، ۶۱ میلیون نفر آن‌ها در دوره ابتدایی قرار می‌گیرند، ۶۰ میلیون نفر از آن‌ها بین سن ۱۲ تا ۱۵ یعنی دوره متوسطه اول قرار دارند و ۱۴۲ میلیون نفرشان کودکان بین ۱۵ تا ۱۷ ساله یعنی دوره متوسطه دوم هستند. پارکس ادامه داد: با توجه به این آمار در ابتدا باید به این مسئله توجه شود که اساساً کودکان بازمانده از تحصیل چه کسانی هستند، که در این مورد تعاریف متعددی وجود دارد؛ اما به‌طور کلی باید گفت که این کودکان از آسیب‌پذیرترین اقشار جامعه هستند که گاهی بحران‌ها، جنگ، خشونت و بلایای طبیعی، تحصیل و آموزش آن‌ها را دچار اختلال می‌کند. از این‌رو می‌توان گفت درصد بسیاری از این کودکان در کشورهای بحران‌زده زندگی می‌کنند. وی در خاتمه گفت: این کارگاه نیز جهت شناسایی این موانع آموزشی تشکیل شده است تا بتوان به این وسیله در جهت مرتفع کردن دلایل محرومیت این کودکان برآمد.
ICT ، نقطه عطفی در آموزش
مدیر و نماینده دفتر منطقه‌ای یونسکو در تهران نیز با تأکید بر این موضوع که در حال حاضر ۶۱ میلیون نفر کودک بین ۶ تا ۱۱ ساله از حق تحصیل محروم هستند، گفت: خوشبختانه این آمار رو به کاهش است، اما باید به این نکته توجه کرد که از این تعداد کودک، یک چهارم‌شان به دلایل متعدد هرگز به مدرسه نمی‌روند. برای همین یونسکو همواره درصدد بوده است تا فرصت آموزش مادام‌العمر را برای همه فراهم کند.
در آموزش همچنین لاروش فن‌آوری‌های نوین، به‌ویژه تلفن همراه را در دنیای امروز، به‌دلیل کم‌هزینه بودن، نقطه عطفی جهت تحصیل کودکان بازمانده از تحصیل دانست و اضافه کرد: به‌طور کلی کاربردICT در آموزش (تعلیم، یادگیری و آموزش الکترونیکی)، مهارتی نوظهور است که می‌تواند تأثیر چشمگیری در رفع این مشکل داشته باشد.
پس از سخنرانی لاروش، دبیرکل کمیسیون ملی ضمن خیر مقدم به میهمانان و مدرسان خارجی به‌ویژه یونسکو و یونیسف و نماینده وزارت آموزش رومانی، مشاور دفتر منطقه‌ای یونیسف (منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا در اَمّان) و همچنین کارشناسان و نمایندگان سازمان‌ها و وزارتخانه‌ها، از سازمان برنامه و بودجه، مرکز آمار ایران و سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای کشور که در برگزاری این کارگاه همکاری کردند، قدردانی کرد. وی در ادامه از حضور سازمان‌های غیردولتی و سمن‌ها (مجمع خیرین مدرسه‌ساز، جمعیت امداد دانشجویی امام علی، مجتمع صبح رویش و جامعه یاوری فرهنگی) که دعوت کمیسیون را برای شرکت در این برنامه پذیرفتند، نیز تشکر کرد.
تأکید سند تحول بنیادین آموزش و پرورش و نقشه جامع علمی کشور بر اهمیت آموزش
نصیری افزود: کودکان بازمانده از تحصیل، معضلی است که با وجود اهمیت حیاتی، کمتر مورد توجه سیاست‌گذاران و برنامه‌ریزان کشور قرار گرفته است. تأکید آموزه های قرآنی و احادیث دین مبین اسلام و نیز اسناد کلان بالادستی کشور از جمله سند تحول بنیادین آموزش و پرورش و نقشه جامع علمی کشور و نیز برنامه ششم توسعه بر کسب دانش و نیز ترکیب جمعیتی جوان کشور، جایگاه و اهمیت آموزش و ارتقای کیفی نیروهای آینده‌ساز را به‌خوبی خاطرنشان می‌کند.
وی ضمن تأکید بر این موضوع که بازمانده از تحصیل به افراد بین ۶ تا ۱۷ سال گفته می‌شود که یا هرگز به مدرسه نرفته‌اند یا پس از گذراندن چند سال تحصیلی مدرسه را ترک کرده‌اند، گفت: این کودکان را می‌توان به سه دسته بزرگ تقسیم کرد؛ کودکانی که شناسنامه ندارند، بچه هایی که به خاطر فقر خانواده از تحصیل بازمانده‌اند و یا دخترهایی که به خاطر ازدواج زودهنگام دیگر به مدرسه نمی‌روند.
نصیری ادامه داد: بازماندگی و محرومیت از تحصیل چند میلیون کودک و نوجوان، نوعی آسیب جدی اجتماعی و اقتصادی تلقی می‌شود که علاوه بر اینکه کودکان را از دستیابی به آینده‌ای سالم محروم می‌کند، در بلندمدت نیز آسیب‌ها و ناهنجاری‌های اجتماعی بسیاری را به جامعه تحمیل خواهد کرد. از سوی دیگر نباید فراموش کرد که کودکان بازمانده از تحصیل به حاشیه جامعه سوق داده می‌شوند و به کودکان کار، کودکان خیابان، کودکانی در معرض جرم، جنایت و اعتیاد تبدیل می‌شوند.
دسترسی به آموزش؛ اولین اقدام در ارتباط با کودکان بازمانده از تحصیل
وی در ادامه صحبت‌های خود به این آمار اشاره کرد: طی سال‌های ۲۰۱۴- ۲۰۰۸ نرخ تکمیل تحصیلات ابتدایی در کشورهای دارای درآمد متوسط بالای ۹۲ درصد بوده است و در کشورهای دارای درآمد متوسط به پایین ۸۴ درصد و در کشورهای کم‌درآمد‌‌ ۵۱ درصد بوده است. نرخ تکمیل دوره دوم متوسطه در کشورهای پُردرآمد ۸۴ درصد، در کشورهای دارای درآمد متوسطه به بالا ۴۳ درصد، در کشورهای دارای درآمد متوسطه پایین ۳۸ درصد و در کشورهای کم‌در امد ۱۳ درصد بوده است. یعنی حتی در مرفه‌ترین کشورها، تکمیل تحصیلات دوره دوم متوسطه هنوز همگانی نشده است. درکشورهای کم‌در آمد تنها یک درصد از فقیرترین دختران دوره دوم متوسطه را تکمیل می‌کنند .
روایت آماری از وضعیت کودکان محروم از تحصیل ایران به‌طور تقریبی نشان می‌دهد که احتمالا چیزی در حدود یک سوم از کودکان و نوجوانان ایرانی بین ۶ تا ۱۸ سال، در خارج از نظام رسمی آموزش و پرورش قرار داشته و به بیان دیگر «محروم از تحصیل» هستند.‏ به استناد آخرین آمار ارسالی از مرکز آمار و اطلاع رسانی آموزش و پرورش، تعداد کل کودکان بازمانده از تحصیل ۶ تا ۱۱ ساله دوره ابتدائی در سال تحصیلی ۹۶- ۹۵، ۱۶۱ هزار و ۸۶۷ نفر بوده است که از این تعداد ۸۲ هزار و ۴ نفر پسر و تعداد ۷۹ هزار و ۸۶۳ نفر آن دختر هستند. در مقطع متوسطه اول حدود ١۳درصد از کودکان ١۵ تا ١٧ساله‌ به مدرسه نمی‌روند. در دوره اول متوسطه ٣‌ درصد بازمانده از تحصیل داریم که به هیچ‌وجه در مدرسه نیستند. نرخ خالص ثبت‌نام در دوره دوم هم ٧٩,۵۶ در دختران و ٨۴.٨۵‌ درصد در پسران و میانگین کشوری ٨٢.٢۴‌ درصد است. همچنین پوشش دانش‌آموزان ١۵ تا ١٧ساله ٨٧‌ درصد است که درمدرسه هستند.
از این رو اقدام اول در ارتباط با کودکان بازمانده از تحصیل، دسترسی به آموزش است. اما نکته دیگر اثربخشی آموزش است. درواقع مهم این نیست که ما چند درصد دانش آموز را وارد مقطع دیگر می‌کنیم، بلکه مهم این است که کیفیت و سطح سواد و همچنین مهارت‌هایی که دانش آموز در پایان این مقطع کسب کرده است، مطلوب باشد.
فقر و محرومیت اقتصادی از دلایل اصلی ترک تحصیل دانش آموزان
همچنین دبیرکل کمیسیون گفت: موضوع مهم دیگر، بررسی دلایل ترک تحصیل کودکان و نوجوانان و بازماندن آن‌ها از چرخه تحصیل است. متخصصان بر این باورند که علت اصلی این محرومیت را باید در مشکلات اقتصادی و فرهنگی خانواده‌ها و شرایط اجتماعی جست. از سوی دیگر پژوهش‌های صورت گرفته در زمینه تعلیم و تربیت حاکی از این است که فقدان امکانات کافی آموزشی و ضعف نظام آموزشی نیز یکی از دلایل اصلی ترک تحصیل دانش‌آموزان در مقاطع دبستان و راهنمایی به‌شمار می‌رود. به این ترتیب فقر و محرومیت اقتصادی از دلایل اصلی ترک تحصیل دانش آموزان محسوب می شوند.
نصیری در پایان صحبت‌های خود گفت: ارائه راهکارهای سازنده برای بازگرداندن کودکان بازمانده از تحصیل به مدرسه، در درجه نخست نیازمند یک طرح همه‌جانبه و کلان ملی برای شناسایی دقیق این کودکان و نوجوانان، به ویژه داشتن آمار شفافی در این خصوص است؛ آماری که جمعیت کودکان محروم از تحصیل را به تفکیک جنسیت، شهری و روستایی و نیز به تفکیک استان‌های مختلف دراختیار سیاست‌گذاران قرار دهد تا طراحی برنامه‌های مناسب برای هر گروه از کودکان محروم از تحصیل، امکان‌پذیر شود.
استفاده از تکنولوژی فناوری در نهضت سوادآموزیبرای ریشه‌کنی بی‌سوادی
پس از صحبت‌های نصیری، حسینی، معاون امور بین الملل مرکز امور بین الملل و مدارس خارج از کشور وزارت آموزش و پرورش، گفت: به نظر می‌رسد موضوع بازماندگی از تحصیل، موضوعی تمام‌ناشدنی است. ما در برنامه آموزش برای همه Education For All، علیرغم تمامی تلاش‌ها شاهد آن بودیم که معضل عقب‌ماندگی از تحصیل همچنان در کشور ما و در دنیا وجود دارد. او افزود: جمهوری اسلامی ایران بر اساس اسناد بالادستی و به‌ویژه سند تحول بنیادین، موظف است که در کل کشور فرصت‌های آموزشی برابر ایجاد کند، به‌گونه‌ای که عدالت آموزشی را به نحو احسن اجرا کند. حسینی تأکید کرد که این فرصت نه تنها برای دانش‌آموزان ایرانی بلکه برای اتباع خارجی نیز فراهم شده است. وی همچنین اضافه کرد: جمهوری اسلامی ایران در حال حاضر بیش از ۱۰۰۰ کلاس تک دانش‌آموزی دارد که در نقاط مرزی، محروم و دوردست قرار دارند. در نهضت سوادآموزی نیز ما شاهد پیشرفت‌های خوبی در زمینه استفاده از تکنولوژی فناوری برای ریشه‌کنی بی‌سوادی و انسداد موانع آن هستیم. اما با این وجود همچنان معضل دورماندگی از تحصیل به دلایلی همچون توزیع نامناسب امکانات در کشور، چالش‌های فرهنگی (که بر اساس قومیت‌ها و زبان‌های مختلف در کشور وجود دارد)، ازدواج زودهنگام دختران، عدم ایجاد فرصت‌ها و فضاهای آموزشی مناسب، وضعیت نامطلوب مناطق فقیر و اشتغال کودکان، وجود دارد. حسینی در پایان اظهار امیدواری کرد که این کارگاه با کارشناسان، مسئولان و برنامه‌ریزان حاضر در جلسه بتواند به نتایج مطلوبی در راستای ریشه‌کنی بازماندگی از تحصیل دست پیدا کند.
دینا کرساتی، مشاور دفتر منطقه‌ای یونیسف (منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا در اَمّان) نیز ضمن معرفی خود و تشکر از برگزارکنندگان این همایش پاورپوینتی از دلایل دورماندگی از تحصیل در سنین مختلف و روند تغییرات شمار کودکان بازمانده از تحصیل (۲۰۰۵- ۲۰۱۵) ارائه کرد و گفت: این موضوع بسیار حائز اهمیت است که ما برای حل این معضل یک چارچوب مشخصی تعریف کنیم تا بتوانیم به‌شکلی نظام‌مند این موضوع را پی‌گیری کنیم.
پیش‌دبستانی؛ دوران طلایی یادگیری
کرساتی ضمن برشمردن اهمیت آموزش در پیش‌دبستانی گفت: در ۱۳۵ کشور، دانش‌آموزان ۵ ساله که در آموزش پیش‌دبستانی شرکت کرده‌اند به‌طور قابل توجهی عملکرد بهتری دارند. چراکه ۸۵ درصد رشد مغز کودک تا سن پنج سالگی اتفاق می‌افتد. پس از آن وی آماری از کودکان در معرض خطر ترک تحصیل ارائه کرد و گفت: با این وجود که احتمال بازماندگی از تحصیل دختران ۲۵ درصد بالاتر از پسران است، اما وقتی دختران مشغول به تحصیل می‌شوند کمتر از پسران ترک تحصیل می‌کنند. پس از جمع‌بندی مشاور دفتر منطقه‌ای یونیسف، بخش اول این کارگاه با پرسش و پاسخ خاتمه پیدا کرد.
در ادامه، بهترین نمونه های ابتکار عمل در زمینه کودکان بازمانده از تحصیل در منطقه منا و وضعیت تحصیلی کودکان در چندین کشور توسط کارشناسان منطقه‌ای یونیسف ارایه شد. کارگاه با برگزاری پنل های تخصصی با موضوعات: ۱_ بهبود دسترسی: بررسی اجمالی ایران (دستاوردها و درس های آموخته شده) و ۲_ پشتیبانی همه کودکان برای یادگیری (آموزش فراگیر، کودکان دارای معلولیت)، در روز اول پایان یافت.
همچنین پنل های تخصصی با عناوین: ۱_ تأمین مالی آموزش و پرورش ۲_ کیفیت آموزش: چگونگی تأثیر کیفیت آموزش بر نگه داشت ماندگاری در مدرسه و ۳_ نقشی برای جامعه: کنشگران، گرایش های اجتماعی و ارزش ها در روز سه شنبه ادامه خواهد یافت.
“سلمه غیاثی”، مدیر روابط عمومی کمیسیون ملی یونسکو ایران

image_printچاپ

دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو- ایران، گفت: آموزش، اولویت نخست و اساس تحقق ۱۶ هدف دیگر توسعه پایدار است.

در این نشست که به مناسبت هفته جهانی آموزش یونسکو ( ۲۹-۲۳ آوریل ۲۰۱۷) و آغاز هفته ملی آموزش در تاریخ ۹ اردیبهشت ۱۳۹۶ در مقر کمیسیون ملی یونسکو- ایران، برگزار ‌شد، دکتر سعدالله نصیری قیداری، دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو- ایران، مهندس علی زرافشان، معاون آموزش متوسطه وزارت آموزش و پروش و دکتر محدثه محب حسینی، مدیر گروه آموزش کمیسیون ملی یونسکو- ایران، سخنرانی کردند.

این مراسم رأس ساعت ۹:۰۰، و با تلاوت آیاتی از کلام ا… مجید و پخش سرود جمهوری اسلامی، آغاز شد. پس از آن دکتر محدثه محب حسینی، مدیر بخش آموزش کمیسیون ملی یونسکو- ایران، ضمن خیر مقدم به مدعوین به معرفی اهداف و برنامه های کارنشست، پرداخت.

وی گفت: هفته جهانی آموزش یک نهضت سالانه بین المللی است که توسط یونسکو به منظور ارتقای آگاهی در مورد اهمیت آموزش برای دستیابی به پایداری و تعهدات آموزشی که دولت های عضو  پس از پایان یافتن برنامه آموزش برای همه داده اند، برگزار می شود. محب حسینی در ادامه اشاره کرد: موضوع امسال هفته جهانی آموزش، مشارکت شهروندی در تحقق اهداف آموزش فراگیر، با کیفیت و مداوم است که شفافیت، پاسخگویی و رویکرد مشارکتی به ویژه مشارکت شهروندی را در طراحی، اجرا و ارزیابی برنامه های آموزشی مورد تأکید قرار می دهد.

مدیر بخش آموزش کمیسیون ملی، ادامه داد: بهبود مدیریت و پاسخگوئی می تواند کارایی واستفاده مؤثر از منابع را افزایش دهد. همچنین همه شرکا باید در قبال آموزش پاسخگو باشند؛ سازمان های چند جانبه، وزارت های آموزش، وزارت های مربوط به شهروندان، خیرین و نهادهای عام المنفعه ، دولت ها و شهروندان، مدارس و معلمان و…

محب حسینی گفت: توجه به این نکته ضروری است که دولت ها باید سیاست هائی را اتخاذ کنند که همه ذینفعان اعم از خانواده ها و نهادهای جوامع مدنی را در برنامه ریزی، اجرا و نظارت بر سیاست های آموزشی مشارکت دهند.

همچنین وی به بیان موضوعات ۴ پانل تخصصی این کارنشست پرداخت: پانل ۱) اقدامات شاخص نهادهای مردمی و غیر دولتی در دسترسی اقشار آسیب پذیر به آموزش پانل ۲) تامین اعتبار آموز پانل ۳) ارتقای کیفیت در آموزش پانل۴) بهترین تجارب در دستیابی به آموزش فراگیر، با کیفیت و مداوم  و  پانل بحث و گفت و گو ) راهکارهای توسعه مشارکت مردمی در تحقق آموزش فراگیر، باکیفیت و مداوم

در پایان دکتر محب حسینی به تعهدات دولت های عضو یونسکو در خصوص هدف چهارم توسعه پایدار اشاره کرد:

  • تأمین دوازده سال آموزش رایگان و دولتی، نه سال آموزش ابتدائی و متوسطه اجباری و رایگان
  • تأمین یک سال آموزش با کیفیت و اجباری ماقبل دبستان برای همه دختران و پسران
  • تأمین اینکه آموزش منجر به کسب موثر مهارتهای پایه برای یادگیری مادام العمر شود.
  • تأمین فراهم کردن زمینه های دسترسی عادلانه به آموزش فنی و حرفه ای خصوصاً برای اقشار آسیب پذیر
  • تضمین اینکه همه جوانان ۲۴-۱۵ ساله مهارتهای خواندن ، نوشتن و حساب کردن را بیاموزند.
  • تضمین دسترسی عادلانه به آموزش عالی و توسعه مهارت های حرفه ای.
  • تأمین فضاهای یادگیری فراگیر و امن.
  • تأمین کافی معلمان، همچنین آموزش، توسعه حرفه ای و ارتقای منزلت آنها .
  • تضمین اختصاص ۴ تا ۶ درصد از بودجه  تولید ناخالص داخلی و ۲۰ درصد از بودجه های عمومی به آموزش

پس از پایان این بخش، مهندس علی زرافشان، معاون آموزش متوسطه وزارت آموزش و پروش، با تبریک اعیاد شعبانیه، سخنان خود را اینگونه شروع کرد: همانطور که مستحضرید، هفته آموزش در بخش های مختلف کشور در حال برگزاری است و  جناب حافظی نیز به عنوان رئیس انجمن خیرین مدرسه ساز ایران، در حال برگزاری نوزدهمین همایش خیرین مدرسه ساز در سراسر کشور هستند و این جریان را مدیریت می کنند.

زرافشان در ادامه صحبت های خود با اشاره به انتشار سند تحول بنیادی جمهوری اسلامی در سال ۱۳۹۰، گفت: در سند تحول، تربیت به عنوان یک عمل اجتماعی قلمداد شده و در واقع نگاه به تربیت به عنوان یک عمل اجتماعی، مستلزم مشارکت عوامل اجتماعی است و بدون آنها، تحقق تربیت ناممکن است.

در دنباله این نشست تخصصی، دکتر سعدالله نصیری قیداری، دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو- ایران، ضمن خیر مقدم به تمامی مدعوین و حضار و قدردانی از تمامی کسانی که با قلبی سلیم و گشوده از موضوع آموزش حمایت می کنند، گفت: من در اینجا از وزرات آموزش و پرورش بخاطر فعالیت های پیگیر در امر آموزش و حضور جناب زرافشان در این نشست قدردانی می کنم. همچنین مراتب سپاس خود از دفتر منطقه ای یونسکو در تهران را  نیز به دلیل همکاری های مستمرشان با کمیسیون ملی یونسکو- ایران در حوزه فرهنگ و آموزش و علم، اعلام می دارم.

نصیری با اشاره به اینکه حضور در این جمع و در میان خیرین مدرسه ساز ، حضوری سرشار از معنویت، صفا و صمیمیت و نیکی و احسان است، گفت: به قول محمد بهمن بیگی،  نویسنده ایرانی و بنیان گذار آموزش و پرورش عشایری در ایران، اگر آموزش و اخلاق به درستی در سطح جوامع و در دنیا محقق شود، هیچگاه بشر در تدارک جنگ و در حال جنگ نخواهد بود و تمامی پلیدی ها و خونریزی ها از دنیا رخت برمی بندد.

وی در همین راستا افزود: جهان برنامه ای را به عنوان هدف چهارم برنامه توسعه سازمان ملل تدوین کرده که این برنامه در ۱۵ سال آینده در تمام جهان اجرا می شود. نصیری اظهار امیدواری کرد که اهداف برنامه چهارم از اهداف ۱۷گانه توسعه پایدار بتواند بسیار موفق تر از اهداف برنامه EFA  (آموزش برای همه)، در سطح دنیا محقق شود.

دبیرکل کمیسیون ملی، ضمن اشاره به اینکه آموزش، اولویت نخست و اساس تحقق ۱۶ هدف دیگر توسعه پایدار است گفت: خوب است بدانیم که امر آموزش، در آموزه های دینی ما از دیرباز وجود داشته است؛ چنانچه آغاز رسالت نبی اکرم با اقرأ است و این همان تفاوت انسان با سایر موجودات است، چرا که خواندن، نوشتن، علم و فرهنگ اولویت اول هر جامعه و همچنین اساس تشکیل سازمان یونسکو و شاهراه رسیدن به سعادت و صلح و عدالت است.

در اینجای برنامه، پیام استر لاروش توسط آنه مونوسون قرائت شد: در ابتدا مایلم از کمیسیون ملی یونسکو، شریک اصلی ما در جمهوری اسلامی ایران برای برگزاری این مراسم، قدردانی نمایم. همانطور که استحضار دارید هفته جهانی آموزش مناسبتی جهانی است که سالانه با حمایت یونسکو توسط کمپین جهانی آموزش هدایت می شود. هدف این کمپین بالا بردن سطح آگاهی در اهمیت مقوله آموزش در تحقق پایداری و در تعهدات جمعی در رسیدن به اهداف جهانی آموزش تا سال ۲۰۳۰ است.

پس از اتمام پیام استر لاروش، ۴ پانل تخصصی نشست و پس از آن پانل بحث و گفتگو، پیرامون راهکارهای توسعه مردمی در تحقق آموزش فراگیر، باکیفیت و مداوم برگزار شد. در خاتمه نشست، جمع بندی مباحث و تقدیر از سخنرانان انجام شد.

روابط عمومی کمیسیون ملی یونسکو- ایران

                                                                      

                       

 

 

image_printچاپ
Loading...
image_printچاپ
Web Analytics