گزارش‌های نشست‌ها، کارگاه‌ها و کنفرانس‌ها

Print Friendly, PDF & Email
Print Friendly, PDF & Email

مراسم افتتاح کرسی یونسکو با عنوان “معلمان به‌ مثابه یادگیرندگان مادام‌العمر” و میزگرد تخصصی”تبیین مفهوم معلم به عنوان یادگیرنده مادام‌العمر” با همکاری مشترک کمیسیون ملی یونسکو و دانشگاه فرهنگیان و حمایت وزارت آموزش و پرورش و وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در تاریخ ۱۵ شهریورماه ۱۳۹۴ در دانشگاه فرهنگیان برگزار شد.

در این برنامه که با حضور جمع وسیعی از متخصصان، معلمان، دانشگاهیان، کارشناسان، و سیاست‌گذاران برگزار شد، متخصصانی از حوزه‌های تربیت معلم، آموزش و پرورش و آموزش عالی در مورد جنبه‌های مختلف نقش معلم از منظر یادگیری مادام‌العمر، به بحث و تبادل‌نظر پرداختند.
در مراسم افتتاح کرسی، آقایان دکتر سعداله نصیری قیداری، سرپرست کمیسیون ملی یونسکو، دکتر مهدی نوید، دبیرکل شورای عالی آموزش و پرورش، و دکتر محمود مهرمحمدی، سرپرست دانشگاه فرهنگیان و رئیس کرسی یونسکو با عنوان معلمان به مثابه یادگیرندگان مادام العمر، سخنرانی کردند.
آقای دکتر نصیری قیداری ضمن تشکر از مسئولین دانشگاه فرهنگیان جهت همکاری با بخش آموزش کمیسیون ملی یونسکو در تشکیل کرسی و برگزاری مراسم افتتاح و میزگرد تخصصی آن، به نقشی که یونسکو برای آموزش عالی متصور است، اشاره کرد و افزود: ” موسسات آموزش عالی در سراسر جهان در کمک به از میان بردن شکاف توسعه از طریق افزایش انتقال دانش از مرزها، به خصوص کشورهای در حال توسعه و تلاش جهت یافتن راه‌حل‌های مشترک، برای ایجاد چرخش نخبگان و کاهش تأثیرات منفی فرار مغزها، مسئولیت دارند. شبکه‌ها و شراکت‌های بین‌المللی دانشگاهی بخشی از این راه‌حل محسوب می‌شوند که به افزایش تفاهم متقابل و فرهنگ صلح کمک می‌کنند. وی اضافه کرد:” امروزه در سطح جهانی، ۵ روند در آموزش عالی قابل مشاهده است که عبارتند از:۱- توده‌ای شدن تقاضا برای آموزش عالی‌، ۲- متنوع شدن آموزش عالی، ۳- خصوصی شدن آموزش عالی، ۴- تجاری شدن علوم و توليد علم، و ۵- بين‌المللی شدن آموزش عالی. روند آخر بر ضرورت ایجاد نظام‌های اعتباربخشی و تضمین کیفیت و ارتقای شبکه‌ای شدن آن‌ها در سطح ملی، تاکید دارد.”
سرپرست کمیسیون ملی یونسکو خاطرنشان کرد:”همکاری بین‌المللی در آموزش عالی باید بر پایة همبستگی و احترام متقابل و ترویج ارزش‌های انسانی و گفت‌و‌گوی بین فرهنگی بنا شود. در این راستا یونسکو ۵ محور برای فعالیت در زمینه آموزش عالی در کشورهای عضو تعیین کرده است که عبارتند از : ۱- اصلاح و نوآوری در آموزش عالی،۲- ترویج و ارتقای معیارهای تضمین کیفیت در آموزش عالی،۳- تقویت همکاری‌های بین‌المللی دانشگاهی با تاکید بر تقویت همکاری سه جانبه و شمال- جنوب ( تایید و شناسایی مدارک تحصیلی)، ۴- پاسخگوئی بیشتر آموزش عالی به تقاضاهای اقتصادی- اجتماعی، ۵- پیوند آموزش عالی و بازار کار، کارآفرینی و تقویت همکاری دانشگاه و صنعت.” وی اضافه کرد: “برنامه کرسی‌های دانشگاهی با توجه به محورهای فوق و در چارچوب اهداف بین‌المللی‌سازی و تقویت همکاری‌های بین‌المللی در حوزه آموزش عالی درکشورهای عضو قرار دارد. هدف از تشکیل کرسی‌های دانشگاهی، ارتقای همکاری بین دانشگاهی و گسترش ظرفیت‌های نهادی آموزش عالی از طریق به اشتراک گذاشتن دانش و همکاری علمی است. این برنامه، یکی از مولفه‌های ظرفیت‌سازی علمی کشورهای در حال توسعه و توسعه نیافته محسوب می‌شود که از طریق آن دانشگاه‌ها و نهادهای آموزش عالی می‌توانند از منابع انسانی و ظرفیت‌های علمی و نهادی یکدیگر، برای مقابله با چالش‌های جهانی استفاده کنند و به توسعه جوامع خود یاری رسانند. اکنون حدود ۶۵۸ کرسی دانشگاهی در ۱۲۶ کشور وجود دارد و کرسی معلمان به عنوان یادگیرندگان مادام‌العمر، نهمین کرسی دانشگاهی است که در ایران تاسیس می‌شود.”
وی در ادامه ضمن اشاره به اهمیت ویژه‌ یادگیری مادام‌العمر در دستور کار جهانی آموزش ۲۰۳۰ یونسکو به همکاری بسیار نزدیک گروه آموزش با موسسه یادگیری مادام العمر یونسکو اشاره کرد و اظهار داشت:” در ارتباط با کرسی معلمان، این کرسی از اهمیت مضاعفی برای ما برخوردار است، یکی به جهت اینکه محورکار آن معلمان است که از دیدگاه یونسکو، معلمان مهم‌ترین عاملان اصلاح کیفیت و نوآوری در نظام آموزشی محسوب می‌شوند، دیگر هم به خاطر تلفیق بحث معلمان با یادگیری مادام‌العمر که بر تغییر نقش آنها از “انتقال دهنده دانش” به ” تسهیل‌گر یادگیری” دلالت دارد، آنچه که در تفاهم‌نامه این کرسی با یونسکو آورده شده، به خوبی خط‌مشی فعالیت‌های کرسی را در ایران و ارتباط آن با منطقه و جهان را ترسیم می‌کند که عبارتند از:
– ارتقای نظام یکپارچه آموزش، پژوهش، اطلاع‌رسانی و مستندسازی در زمینه توسعه حرفه‌ای و ارتقای پایگاه معلمان،
-تسهیل همکاری میان پژوهشگران بلندپایه و برجسته بین‌المللی و استادان دانشگاه‌ها و سایر موسسه‌های آموزشی در ایران و کشورهای منطقه آسیا و اقیانوسیه و سایر مناطق جهان،
– برگزاری آموزش‌های کوتاه‌مدت برای معلمان و ترویج مبادله هیئت علمی و دانشجویان،
-پژوهش در زمینه توسعه حرفه‌ای و ارتقای پایگاه معلمان،
– توسعه و اجرای سیاست‌های یادگیری مادام‌العمر برای معلمان،
-تاسیس و تداوم شبکه‌ای از معلمان و نهادهای تربیت معلم
– و به اشتراک‌گذاشتن دانش و اطلاعات مربوط به معلمان از طریق ایجاد و تداوم یک سایت اینترنتی، برگزاری کنفرانس‌ها و کارگاه‌ها، انتشار خبرنامه در زمینه تربیت معلم.”

سرپرست کمیسیون ملی یونسکو در ایران در خاتمه با اشاره به اینکه این کرسی به عنوان هسته مرکزی جمهوری اسلامی ایران در زمینه تربیت معلم فعالیت خواهد کرد، از کلیه نهادهای دست‌اندرکار تربیت معلم در کشور اعم از وزارت آموزش و پرورش، وزارت علوم، دانشگاه‌ها و انجمن‌های علمی تقاضا کرد تا نهایت همکاری را با کرسی معلمان جهت تحقق اهداف مذکور به عمل آورند.
آقای دکتر نوید ادهم دبیرکل شورای عالی آموزش و پرورش ضمن تبریک افتتاح کرسی یادگیری مادام‌لعمر برای معلمان در دانشگاه فرهنگیان، با تاکید بر این که یادگیری مادام‌العمر یک نیاز بین‌المللی و روز جهانی است، افتتاح این کرسی در دانشگاه فرهنگیان را به لحاظ توانمندی این دانشگاه در زمینه‌سازی و ایجاد یک فرهنگ مناسب برای یادگیری مادام‌العمر یک فرصت عنوان کرد و در ادامه افزود:”
اگر فرهنگ جامعه پذیرای یادگیری مادام‌العمر نباشد، اقدامات در این زمینه به نتیجه نخواهد رسید و اگر پیش فرضمان این باشد که نظام آموزشی از جمله آموزش و پرورش یکی از کارکردهای اصلیش همین کارکرد فرهنگی است، در تحقق این طرح‌ها و برنامه‌ها می‌تواند نقش جدی داشته باشد.”
وی با تاکید بر ضرورت نهادینه کردن اندیشه یادگیری مادام‌العمر در جامعه گفت: “برای ترویج فرهنگ یادگیری مادام‌العمر، دست کم در سه بخش نیاز به فرهنگ مناسب داریم که عبارتند از آموزش و پرورش و آموزش عالی، فرهنگ نخبگانی و فرهنگ عمومی جامعه.”
وی در بخش دیگری از سخنان خود اظهار داشت: “نکته مهم دیگر، توجه به یادگیری مادام‌العمر از منظر گفتمانی است که امروزه در آموزش و پرورش ساری و جاری است؛ یعنی گفتمان تحول بنیادین در آموزش و پرورش. همه قوا در کشور ما امروز به عرصه آمده است تا آموزش و پرورش را که بر کارکرد صرفا آموزشی متمرکز است به یک نهاد فرهنگی و تربیتی تبدل کند و زمینه تربیت نسل جوان متناسب با اقتضائات فرهنگی ایرانی و اسلامی فراهم شود، از این دگرگونی و چرخش تحت عنوان “تحول بنیادین” یاد می‌شود”.
دکتر نوید افزود:”هدف غایی آموزش و پرورش، فراهم‌آوردن زمینۀ دستیابی دانش‌آموزان به مراتبی از حیات طیبه قلمداد و هدف‌گذاری شده است و این که شرایطی را در آموزش و پرورش و آموزش عالی و در فرآیند تعلیم و تربیت رقم بزنیم که دانش‌آموزان بتوانند در دستیابی به حیات طیبه مبتنی بر معیارهای اسلامی و آموزه های اسلامی، موفق شوند”.
وی خاطر نشان کرد: ” معلم کسی است که خودش از حیات طیبه برخوردار است، اندیشه، رفتار، شخصیت و شایستگی‌های حرفه‌ای او، با این مقیاس سنجیده می‌شود و فقط توانمندی علمی او کفایت نخواهد کرد. یکی از ویژگی‌های چنین معلمی، یادگیری مادام‌العمر خواهد بود”.
دبیر کل شورای عالی آموزش و پرورش گفت:” باید معلمی را تربیت کنیم که دارای باور عمیق و دقیق و عاطفی به سوی معارف دینی و انتشاردهنده این نوع از تفکر در جامعه باشد. همچنین این نوع معلم باید اندیشه و ویژگی یادگیری مادام‌العمر را تسری و گسترش دهد و بر اساس آنچه که در سند آمده معلم باید فکور، دارای اندیشه تعالی جو و تعالی‌آفرین و آراسته به فضایل اخلاقی و …باشد”.
دکتر نوید در پایان اظهار امیدواری کرد که دانشگاه فرهنگیان با ظرفیتی که دارد بتواند رسالت اصلی خود را ایفا کند و افزود: “ما هم در شورای عالی آموزش و پرورش آماده هستیم تا این اندیشه را تعمیم دهیم و معلمان یادگیرنده مادام العمر تربیت کنیم.”

آقای دکتر مهرمحمدی، رئیس دانشگاه فرهنگیان و رئیس کرسی یونسکو در زمینه معلمان به عنوان یادگیرندگان مادام‌العمر ضمن خیر مقدم به حضار با بیان عبارت “تربیت مقدمه هیچ هدفی نیست بلکه خود عین هدف است”، اظهار داشت: “این عبارت بیانگر آن است که مراتب تربیت احصا شدنی و محدود شدنی نیست و حد یقینی نمیتوانیم برای آن قائل شویم. هر مرحله و درجه‌ای از تربیت‌یافتگی مقدمه‌ای برای مرتبه‌ای بالاتر است و برای تربیت معلم و رشد و بالندگی وی، هیچ نهایتی متصور نیست، و باید کوشش دائمی و پویش مستمر برای معلم در این راستا اتفاق بیفتد”.
سرپرست دانشگاه فرهنگیان در ادامه با اشاره به عنوان انتخاب شده برای کرسی و ارتباط مفاهیم معلم و یادگیری خاطرنشان کرد: “معلمی یا یاددادن مستلزم قرار داشتن در مدار یادگیری است، هیچ کس نمی‌تواند خود را یاددهنده بداند پیش از آنکه یک یادگیرنده باشد، به هر میزان که معلم یادگیرنده خوبی است، می‌تواند یاد دهنده خوبی هم باشد”.
وی با تاکید بر اینکه برای دانشگاه فرهنگیان به عنوان نهاد اصلی تربیت معلم در جمهوری اسلامی ایران مایه افتخار است که موفق شده است در آغازین سال‌های تاسیس خود مجوز تشکیل کرسی یونسکو را به دست آورده، افزود: “تاسیس این کرسی در دانشگاه به چند دلیل صورت گرفته است که اولین آن احساس نیاز نسبت به عقب‌افتادگی گفتمانی در حوزه تربیت معلم کشور است. البته در تکوین گفتمان تربیت معلم به عنوان یک گفتمان تخصصی در حوزه تعلیم و تربیت کشور، فقط به کرسی بسنده نکردیم، اقدامات دیگری نیز در چارچوب برنامه راهبردی دانشگاه در دست پیگیری است، مانند تاسیس پژوهشکده مطالعات تربیت معلم، تاسیس پژوهشکده تعلیم و تربیت اسلامی و … این‌ها فعالیت‌هایی است که در کنار هم می‌تواند به گفتمان تربیت معلم کمک کند. دلیل دیگر، خارج کردن تربیت معلم از مهجوریت است. نکته دیگر، مسئولیت جهانی و بین‌المللی است که پذیرفتیم. دانشگاه فرهنگیان با آوردن این کرسی به صحنه می‌تواند به یکی از وجوه‌ بین‌المللی شدن دانشگاه جامه عمل بپوشاند و صریحا متعهد شده است تا دراین عرصه، فعالیت‌های جهانی و بین‌المللی داشته باشد. کرسی محمل خوبی برای ورود دانشگاه به عرصۀ ایفای نقش بین‌المللی است.”
سرپرست دانشگاه فرهنگیان در ادامه اظهار داشت: “کرسی تنها با اتکا به منابع داخلی نقش ایفا نمی‌کند، وظیفۀ این دانشگاه مدیریت دانش در حوزه تربیت معلم در سطح جهانی است و ما می‌توانیم با همراهی کشورهایی که در حوزه تربیت معلم در دانش نظری از ما پیش‌تر هستند و با بهره‌گیری از دانش متخصصان موجود در سطح جهانی، در عرصه بین‌المللی کار مدیریت دانش را در حوزه تربیت معلم با تمرکز بر مساله یادگیری مادام‌العمر به عنوان یکی از ویژگی‌های معلمان به سامان برسانیم”.
وی در پایان اظهار امیدواری کرد با تدارکاتی که در مدیریت بین‌الملل دانشگاه ترتیب داده شده، و برنامه‌های پیش‌بینی شده برای این کرسی در پژوهشکده مطالعات تربیت معلم و شورای راهبردی و حضور شخصیت‌های علمی در این شورا، کرسی معلمان به عنوان یادگیرندگان مادام‌العمر بتواند در زمره کرسی‌های فعال و اثرگذار باشد.

میزگرد تخصصی با عنوان” تبیین نقش معلم به‌عنوان یادگیرنده مادام‌العمر”

این میزگرد با ریاست آقای دکتر مهرمحمدی، سرپرست دانشگاه فرهنگیان و رئیس کرسی یونسکو با عنوان معلمان به‌مثابه یادگیرندگان مادام‌العمر، و با شرکت خانم دکتر محب حسینی، رئیس گروه آموزش کمیسیون ملی یونسکو در ایران، آقای دکتر صدری، رئیس دفتر منطقه‌ای آیسسکو در ایران، خانم دکتر ایمانی، دبیر نمونه دبیرستان‌های منطقه ۵ تهران، آقای سلطانی، از دبیران نمونه دبیرستان‌های استان (به عنوان اعضای پانل) و همچنین متخصصان، معلمان، صاحبنظران و اساتید دانشگاه فرهنگیان تشکیل شد.
در آغاز جلسه آقای دکتر مهرمحمدی اعضای پانل را معرفی کرد و اشاره نمود:” با توجه به اهمیت پیوند نظر و عمل در بحث معلم به عنوان یادگیرنده مادام‌‌العمر، در این پانل از دو معلم برجسته نیز دعوت شده است تا تجارب کاربردی خود را در این میزگرد مطرح نمایند”. پس از آن از اعضای میزگرد درخواست کرد تا به طور اجمالی نظرات خود را مطرح کنند تا پس از آن نقطه نظرات به بحث و تبادل‌نظر گذاشته شود.

eftetah-korsi-moaleman94-2

خانم دکتر محب حسینی ضمن تشکر از شورای همکاری‌های علمی و ارتباطات بین‌المللی و شورای راهبری کرسی در دانشگاه فرهنگیان جهت تشکیل و راه‌اندازی کرسی، در ابتدا به سابقه و ضرورت تشکیل کرسی در دانشگاه فرهنگیان اشاره کرد و در خصوص جایگاه معلمان و تربیت معلم در دستور کارجهانی آینده آموزش اظهار داشت:”اکنون جامعه بین‌المللی درصدد تصویب نهائی چارچوب عمل جهانی آموزش ۲۰۳۰ است که جایگزین برنامه آموزش برای همه خواهد شد و دستور کار جهانی آموزش را تا ۱۵ سال آینده تعیین خواهد کرد. این چارچوب عمل به زودی در یونسکو و سازمان ملل نهائی خواهد شد. در این چارچوب عمل دو نکته قابل تامل است : ۱- بحث یادگیری مادام‌العمر، و ۲- موضوع معلمان و تربیت معلم.” وی در ادامه افزود:” موضوع یادگیری مادام‌العمر به عنوان اصل کلیدی چارچوب عمل در نظر گرفته شده است. به طوری که در عنوان چارچوب عمل آورده شده است: ” به سوی آموزش و یادگیری مادام‌العمر با کیفیت، برابر و فراگیر”. رویکردی که یونسکو در خصوص یادگیری مادام‌العمر دارد فراتر از ساختارهای آموزش رسمی، غیر رسمی و آزاد است و بر تضمین فرصت‌های یادگیری مادام‌العمر برای همه در همه سطوح و گروهای سنی دلالت دارد. یونسکو بر این باور است که باید مفهوم یادگیری مادام‌العمر را در کلیه فرآیندهای زندگی اجتماعی و اقتصادی ادغام کرد و به سوی شکل‌گیری جامعه یادگیرنده گام برداشت. به نحوی که تمام سلول‌های اجتماعی به یکدیگر یاد بدهند و یاد بگیرند. ضرورت دارد که افراد در هر سطحی از آموزش برای انطباق با تغییرات علمی، فناوری و زیست‌محیطی همیشه آماده یادگرفتن و یاددادن باشند و دولت‌ها و سایر ذینفعان آموزشی مسئولیت دارند فرصت‌های یادگیری را برای همه فراهم کنند.”
رئیس بخش آموزش کمیسیون ملی یونسکو در تبیین جایگاه معلمان در چارچوب عمل آموزش ۲۰۳۰ اظهار داشت: “این چارچوب عمل دارای یک هدف اصلی و فراگیر است که با عنوان تضمین آموزش با کیفیت، برابر و فراگیر و ترویج فرصت‌های یادگیری مادام‌العمر برای همه ذکر شده است. علاوه بر این دارای ۷ هدف ویژه است که حوزه‌ها و سطوح مختلف آموزش از جمله آموزش پایه، ابتدائی و متوسطه، آموزش عالی، آموزش فنی و حرفه‌ای، آموزش توسعه پایدار و… را در بر می‌گیرد. برای تحقق این اهداف ویژه، سه روش اجرائی پیش‌بینی شده است که عبارتند از:
الف: ایجاد و به‌روز کردن تسهیلات آموزشی ضعیف و ناتوان و ایجاد محیط‌های یادگیری موثر، فراگیر، سالم و حساس به جنسیت برای همه تا سال ۳۰۲۰،
ب: گسترش تعداد Scholarship برای کشورهای کم توسعه یافته و کشورهای در حال توسعه جزایر کوچک و کشورهای افریقائی در آموزش عالی از جمله آموزش فنی و حرفه‌ای، ICT ، مهندسی و برنامه‌های علمی توسط کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه تا سال ۲۰۲۰،
ج: افزایش عرضه معلمان با صلاحیت از طریق همکاری بین‌المللی در زمینه تربیت معلم، در کشورهای در حال توسعه.
بر این اساس، جایگاه معلمان برای تحقق همه اهداف آموزشی جامعه جهانی از ضرورت و اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. در این چارچوب عمل اشاره شده است که جامعه جهانی تا سال ۲۰۱۵ به ۶/۱ میلیون معلم نیاز داشته است، اکنون برآورد می‌شود تا سال ۲۰۳۰ به ۳/۳ میلیون معلم نیاز داشته باشد. در سال ۲۰۱۱ در بیست و شش کشور، نسبت معلم به دانش آموز، ۱ معلم برای ۴۰ دانش‌آموز بوده است. آمارهای یونسکو نشان می‌دهد که در یک سوم از کشورها، کمتر از سه چهارم معلمان مطابق با استانداردهای ملی آموزش دیده اند و در بسیاری از کشورها، معلمان از درآمد مناسب، منزلت اجتماعی، و امنیت لازم شغلی برخوردار نیستند که باید طی سال‌های آینده این روند اصلاح شود”.
وی در بخش آخر سخنان خود در زمینه تبیین نقش معلم به عنوان یادگیرنده مادام‌العمر افزود: “این موضوع قبل از هر چیز بر تغییر کارکرد معلم از ” انتقال دهنده دانش” به “تسهیل گر یادگیری” دلالت دارد. در این راستا معلم باید مهارت‌های چندگانه‌ای را به کار گیرد از جمله مهارت‌های تشویق، ترویج خلاقیت دانش‌آموزان، تفکر نقادانه، و روحیه ابتکار پذیری، همچنین معلمان باید خود را با فضاهای جدید یادگیری که ویژگی جامعه اطلاعاتی است، خصوصا فضای مجازی تطبیق دهند و نقش عاملان جدید در روند یادگیری که خارج از فضای کلاس هستند از جمله خانواده، جامعه، فضاهای اوقات فراغت و… را در فرآیند یادگیری مورد نظر قرار دهند. به هر ترتیب، ایفای نقش معلمان به مثابه یادگیرندگان مادام‌العمر علاوه بر عوامل فردی و روانشناختی که به خود معلم بستگی دارد، به ظرفیت‌سازی سازمانی و اجتماعی نیز نیازمند است که علاوه بر تجهیزات زیرساختی، بازنگری، تحلیل و بهبود کیفیت برنامه‌های تربیت معلم (ضمن خدمت و ما قبل خدمت)، توسعۀ چارچوب‌های تعیین صلاحیت معلمان، استادان تربیت معلم، ناظران و بازرسان معلمان، توسعه و اجرای سیاست‌های مدیریت تربیت معلم که شامل بهبود فرآیند استخدام، باز آموزی، نظام تعیین دستمزد، شرایط کاری و بهبود منزلت اجتماعی معلمان را در بر می گیرد. این امر بازنگری در سیاست‌ها و برنامه‌های مربوط به آموزش ماقبل خدمت و ضمن خدمت معلمان، اصلاح چارچوب‌های ارزیابی آن‌ها، و آموزش و مدیریت حرفه‌ای معلمان را طلب می‌کند که نوعی ظرفیت‌سازی اجتماعی برای ایفای نقش معلم به عنوان یادگیرنده مادام‌العمر محسوب می شود”.

آقای دکتر صدری با اشاره به اینکه در یادگیری مادام‌العمر معلمان، علاوه بر عوامل درونی‌، عوامل برون سازمانی هم نقش به‌سزایی ایفا می‌کند، اظهار داشت: “سازمان تربیت معلم باید شرایط یادگیری مادام‌العمر را برای معلمان فراهم آورد. این شرایط عبارتند از: ۱-فراهم کردن آموزش‌های برون سازمانی که لازمه تاثیرگذاری این آموزش ها این است که به‌طور مرتبط انجام شود؛ به عبارتی حرکت زیگزایکی در آموزش ( pat way system) مد نظر قرار گیرد. ۲- ایجاد باور جدید در معلمان: یکی از مهم‌ترین وظایف سازمان‌های تربیت معلم ایجاد خودانگاره معلمی در آن‌هاست. این ویژگی، معلم را در جهت جستجوی دانش به تکاپو وا می‌دارد و معلم با در نظر گرفتن ارزش‌ها به سمت کسب دانش پیش می‌رود. و ۳- ایجاد محرک و انگیزه در معلمان: که این عامل یکی از عوامل بسیار مهم در تبدیل معلم به یادگیرنده مادام‌العمر است.”

سخنران بعدی این نشست خانم دکتر ایمانی بود. وی به عنوان نمونه عینی معلمی که یادگیری مادام‌العمر را در طول زندگی خود جاری و ساری کرده درخصوص نحوه ارتقای دانش و اطلاعات خود، طی سال‌های تحصیل و خدمت در آموزش و پرورش اظهار داشت: “من احساس کردم صرفا مطالعه کتاب جوابگوی نیازهای اطلاعاتی من به عنوان یک معلم نیست، بر این اساس از روش‌های دیگری برای ارتقای دانش اطلاعاتی خود استفاده کردم که از آن‌جمله می‌توان به آموزش کامپیوتر، شرکت در گردهمائی‌های مختلف، استفاده از webinar های آموزشی، عضویت در انجمن‌های علمی و ….. اشاره کرد.”

پس از آن آقای سلطانی، معلم یادگیرنده را مترادف با معلم پژوهنده عنوان کرد و اظهار داشت:” یکی از مهم‌ترین و در واقع اصلی‌ترین عامل یادگیری معلم، پژوهش است. معلم پژوهنده کسی است که علاوه بر پژوهش خود از پژوهش دانش‌آموزان نیز یاد می‌گیرد. در واقع اگر معلم بداند که چگونه باید پژوهش کند و آن را به دانش‌آموزان یاد بدهد در یک ارتباط تعاملی با شاگردان، هم خودش یاد می‌گیرد و هم باعث یادگیری آنان می‌شود.”
وی در ادامه به محتوای برنامه درسی اشاره کرد و افزود:” تا زمانی‌که محتوای برنامه درسی مبتنی بر پژوهش نیست و دانش‌آموزان صرفا باید از روی یکسری مطالب به محفوظات خود بیافزایند، یادگیری چه در معلم و چه در دانش‌آموز به معنای واقعی کلمه تحقق نمی‌یابد.”

آقای دکتر مهرمحمدی در جمع بندی مباحث میزگرد اظهار داشت:” معلم پژوهنده به معنی معلم فکور و مترادف با معلم به عنوان یادگیرنده مادام‌العمر است. در واژه کارگزار فکور، یادگیرنده مادام‌العمر نهفته است و این دو واژه، کارکردهای یکسانی را در ذهن اینجانب تداعی می‌کنند. رویکرد ما در تربیت معلم در دانشگاه فرهنگیان نیز همین است، یعنی معلمی که موقعیت‌شناسانه و مسئله‌شناسانه تدریس می‌کند و با استفاده از بصیرت و دانش، در موقعیت‌های خاص کلاسی راه‌حل می‌یابد و از این طریق بر دانش حرفه‌ای خود می‌افزاید. به بیان دیگر بدین طریق یادگیری درون‌زا و مستمر اتفاق می‌افتد و از این رو است که معلم به مثابه کارگزار فکور را معادل با معلم به مثابه یادگیرنده مادام‌العمر قلمداد می‌کنیم.” آقای دکتر مهرمحمدی در ادامه با اشاره به اینکه یادگیرنده مادام‌العمر معانی دیگری هم می‌تواند داشته باشد و در این مبحث صرفا به یادگیری درون‌زا اشاره می‌شود، افزود:” کنش‌های فکورانه از جلوه‌های یادگیری است؛ اما یادگیری علاوه بر داشتن خلاقیت در شرایط مختلف در کلاس درس، جلوه‌های دیگری هم می‌تواند داشته باشد. اما بحث من در اینجا در خصوص اتفاق و پویش درونی است که در معلم اتقاق می‌افتد و در خصوص یادگیری درون‌زا با شما صحبت می‌کنم. اگرچه باید از بیرون نیز شرایط را برای یادگیری معلمان فراهم کنیم اما پویش درونی مهم‌ترین عامل یادگیری مادام‌‌العمر معلمان محسوب می‌شود”.
نشست مذکور با پرسش و پاسخ و ارائه پیشنهاداتی از سوی شرکت کنندگان خاتمه یافت.

تهیه و تنظیم: پیمانه پورهادی
ناظر علمی: دکتر محب حسینی

Print Friendly, PDF & Email

نشست تخصصی سوادآموزی مشارکت محور در پرتو اراده ملی و حمایت دولتی با همکاری مشترک کمیسیون ملی یونسکو و سازمان نهضت سوادآموزی و با حمایت وزارت آموزش و پرورش و دبیرخانه شورای‌عالی پشتیبانی سوادآموزی در تاریخ ۱۹ اسفند جاری در سازمان نهضت سوادآموزی تهران برگزار شد.

اهداف برگزاری این نشست که با حضور وزیر آموزش و پرورش، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، مسئولان بلندپایه کشوری، روسا، معاونان و مدیران دستگاه‌های دولتی طرف مشارکت با سازمان نهضت سوادآموزی و استادان، پژوهشگران و صاحب‌نظران در عرصه سوادآموزی و آموزش بزرگسالان برگزار شد عبارت بود از:
جلب توجه سیاست‌گذاران، مدیران و برنامه‌ریزان آموزشی به کارکردهای سوادآموزی و جانمایی آن در برنامه‌های ملی، بحث و تبادل‌نظر پیرامون نحوه اجرای برنامه ریشه‌کنی بی‌سوادی، بررسی چالش‌ها، تنگناها، راه‌بندها، و راه حل‌های پیشبرد اهداف سوادآموزی و بررسی مختصات و ویژگی‌های نظام آموزش بزرگسالان.
نشست مذکور در قالب سه بخش افتتاحیه، میزگردهای تخصصی و مراسم اختتامیه برگزار شد. در مراسم افتتاحیه، پس از تلاوت آیاتی چند از کلام‌الهخ مجید و پخش سرود جمهوری اسلامی ایران، به ترتیب مهندس علی باقرزاده، معاون وزیر و رئیس سازمان نهضت سوادآموزی، دکتر محمدرضا سعیدآبادی، دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو، دکتر علی اصغر فانی، وزیر آموزش و پرورش، استر کیش لاروش، مدیر و نماینده دفتر منطقه‌ای یونسکو در ایران، دکتر زارعی، نایب رئیس کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس شورای اسلامی، دکتر میرزایی، دبیر هیئت دولت و دکتر ربیعی، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی سخنرانی کردند.
مهندس علی باقرزادهضمن خیر مقدم به وزیر آموزش و پرورش و شرکت‌کنندگان اظهار داشت: “دولت یازدهم با باور عمیق به این اصل که آموزش جزو حقوق اولیه شهروندان و رکن اصلی توانمندسازی و شکوفایی استعدادهای آنهاست و می‌تواند در بهبود شرایط زندگی و کاهش هزینه‌ها و خسارات ناشی از بی‌سوادی سهم به‌سزایی ایفا کند، موضوع سوادآموزی را در دستور کار خود قرار داد. بر این اساس، طی دو سال گذشته فعالیت‌هایی در این زمینه انجام شد و شورای‌عالی پشتیبانی سوادآموزی، پس از ۸ سال وقفه، مجددا احیا شد و اولین جلسه آن به ریاست معاون اول رئیس جمهور برگزار شد. در کلیه استان‌ها و شهرستان‌ها نیز شورای پشتیبانی سوادآموزی تشکیل شده است که با برگزاری ۹۰۵ جلسه و نزدیک به ۳۱۳۰ مصوبه در سال ۹۳ از سوادآموزی حمایت کرده است. رئیس سازمان نهضت سوادآموزی با بیان اینکه در سال جاری بیش از ۴۴۰هزار نفر تحت پوشش فعالیت‌های سوادآموزی قرار گرفته‌اند، اظهار داشت: “حدود ۳۰ هزار فرصت شغلی جدید برای افراد باسواد توسط بخش دولتی ایجاد شده است.” وی با بیان اینکه ثمره سال‌ها تلاش، رشد درصد باسوادی در گروه‌های مختلف سنی بوده است، افزود: “فعالیت‌های سوادآموزی بر آموزش زنان و دختران، روستاییان، ساکنان مناطق محروم و افراد جوان‌تر تمرکز یافت، به طوری‌که حدود ۸۰ درصد افراد تحت پوشش، از بین زنان و دختران و ۵۵ درصد از بین روستاییان و افراد آسیب‌دیده و آسیب‌پذیر جامعه برگزیده شدند”.
باقرزاده با بیان اینکه میانگین سنی افرادی که از ابتدای انقلاب اسلامی تاکنون تحث پوشش سوادآموزی قرار گرفته¬اند، کمتر از ۳۱ سال است افزود: “با افزایش آگاهی مردم و به ویژه مادران و توسعه آموزش و پرورش عمومی، نرخ جذب کودکان لازم‌التعلیم در مدرسه به طور چشمگیر افزایش یافته و به بیش از ۹۸درصد در دوره ابتدایی رسیده و درصد باسوادی در گروه سنی ۱۰ تا ۲۴ سال به حدود ۹۷ درصد افزایش یافته است. این شاخص برای گروه سنی ۱۰ تا ۴۹ سال حدود ۹۵ درصد برآورد می شود. علاوه بر این، فاصله درصد باسوادی نقاط شهری و روستایی در گروه سنی زیر ۵سال حدود ۷درصد و فاصله درصد باسوادی بین زنان و مردان در همین گروه سنی به کمتر از ۳ درصد رسیده است که گام بسیار مهمی در زمینه برقراری عدالت جنسیتی و برابری فرصت‌های آموزشی برای همه و در همه جا محسوب می‌شود”.
رئیس سازمان نهضت سوادآموزی در ادامه به امضای ۲۲ تفاهم‌نامه با دستگاه‌ها، سازمان‌ها و نهادهای مختلف اشاره کرد و ادامه داد: “طرح آموزش ۶۰۰ هزار نفر از اولیای بی‌سواد دانش‌آموزان از طریق مدارس در حال اجراست؛ در زمینه آموزش سربازان، زندانیان، اتباع خارجی و کودکان و نوجوانان ۱۰ تا ۲۰ ساله نیز طرح‌های گوناگونی تهیه شده که در حال اجراست. آمارهای رسمی بیانگر این است که علیرغم تلاش‌های صورت گرفته، تعداد افراد بی‌سواد و کم¬سواد حتی در گروه سنی زیر ۵۰ سال بسیار بالاست و هر سال تعدادی از کودکان وارد مدرسه نمی‌شوند و یا قبل از اتمام پایه سوم ابتدایی به دلایل مختلف اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی از چرخه آموزش خارج می‌شوند و نوسوادان زیادی به بیسوادی بازگشت می‌کنند، که یکی از مهم‌ترین وظایف سازمان نهضت سوادآموزی جلوگیری از رجعت به بیسوادی است.”
دکتر سعیدآبادی در سخنرانی خود با استناد به گزارش پایش جهانی آموزش برای همه اظهار داشت: “نرخ بیسوادی بزرگسالان در سال ۱۹۹۰ از ۲۴درصد به ۱۸درصد در سال ۲۰۰۰، و ۱۶درصد در سال ۲۰۱۱، کاهش داشته است. اگرچه از زمان اجرای برنامه جهانی کاهش بیسوادی از سال ۱۹۹۰، این برنامه تا حد زیادی با موفقیت همراه بوده است، اما از سال ۲۰۰۰ تاکنون فقط حدود ۱درصد کاهش داشته است.” دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو افزود: “تعداد بزرگسالان بیسواد در جهان، ۷۷۴ میلیون نفر هست که بیشتر این افراد در منطقه صحرای آفریقا و نیز غرب و جنوب آسیا زندگی می‌کنند و به عبارتی سه چهارم جمعیت این بیسوادان در این مناطق بسر می‌برند. دو سوم این جمعیت بی‌سواد را زنان تشکیل می‌دهند.” آقای دکتر سعیدآبادی در ادامه با بیان اینکه دهکشور جهان شامل هند، چین، پاکستان، بنگلادش، نیجریه، اتیوپی، مصر، برزیل، اندونزی، و جمهوری کنگو دارای بیشترین جمعیت بیسواد بزرگسال هستند و معادل ۵۵۷ نفر از جمعیت بی‌سواد بزرگسال جهان و به‌عبارتی ۷۲درصد از این جمعیت در این کشورها زندگی می‌کنند، افزود: “هدف برنامه آموزش برای همه یونسکو، دستیابی کشورها به ۹۵ درصد باسوادی تا سال ۲۰۱۵ بوده است. بر اساس گزارش پایش جهانی آموزش برای همه (۱۴-۲۰۱۳)، ۵۸ کشوری که اطلاعات خود را به موسسه آمار یونسکو ارائه کرده‌اند و در این پایش نامشان آورده شده است، به این هدف دست یافته‌اند و ۳۷ درصد هم از این میزان بسیار فاصله داشته‌اند. کشور جمهوری اسلامی ایران، مالزی، مکزیک، عربستان جزو کشورهایی هستند که پیشرفت نسبتا خوبی در این زمینه داشته‌اند”. دکتر سعیدآبادی در ادامه برای بهبود وضعیت سوادآموزی نکاتی را مطرح کرد که عبارتند از: “۱- پایش مداوم نرخ بی‌سوادی ۲- در نظرگرفتن سواد به منزله مرکز توسعه پایدار ۳- در نظر گرفتن سواد به عنوان یک موضوع بین‌بخشی که لازمه آن مشارکت جمعی است و ۴- فراهم ساختن یک ساختار شبکه‌ای بین سوادآموزی، شغل ، درآمد و … ” دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو در خاتمه، به برگزاری اجلاس اینچئون کره جنوبی در ماه می ۲۰۱۵ که در آن دستورکار آموزش برای پس از ۲۰۱۵، تصویب می‌شود اشاره کرد و بر بحث سوادآموزی در این دستورکار تاکید کرد”.
در ادامه برگزاری مراسم افتتاحیه، رئیس سازمان نهضت سوادآموزی، بیانیه دکتر روحانی، رئیس جمهور را که به مناسبت برگزاری نشست فوق ایراد فرمود، به شرح زیر قرائت کرد:

بسم الله الرحمن الرحیم
ن و القلَمِ و ما یَسطُرُون
حمد و ثنا پروردگار یکتا و نخستین معلم را سزاست که به انسان‌ها آنچه را نمی‌دانستند، آموخت؛ که «عَلّمَ الإنسانَ مَا لَم یَعلَم». قادر متعالی که معرفت را مقدمه عبودیت قرار داد و از سر لطف، پیامبران و هادیان را مأمور «وَ علّم آدم الأسَماء کلّها» و نیوشاندن زلال معنویت و عقلانیت به بشریت نمود تا هرآنچه را برای پیشرفت معنوی و مادی نیاز دارد، بیاموزد.
هُوَ الّذی بَعَثَ فِی الأمیین رَسولاً مِنهُم یتلو عَلَیهِم آیاتِهِ وَ یُزَکّیهِم وَ یُعَلِّمُهُمُ الکِتابَ وَالحِکمَة وَ إن کانوا مِن قَبلُ لَفی ضَلالٍ مُبینٍ. چه درخشنده که در فرهنگ دینی ما، رسولان وحی از میان مردم پر کشیده‌اند تا نشانه‌های الهی و کتابت و حکمت را توأمان بیاموزند و «پرورش» و سپس «آموزش» را قرین هم سازند.
مفهوم آموزش و یا «سواد»، البته در گذر زمان ابعاد گسترده‌تری یافته و به تدریج با تحولات پرشتاب زندگی، فناوری‌های نوین و سیر فزاینده دگرگونی‌ها، از یک مقوله بیشتر فردی به یک ضرورت جمعی و همگانی تبدیل شده است. سواد در دنیای امروز علاوه بر معانی روح‌بخش و حیاتی و متعالی، فرصتی برای پیوستن مؤثر به زندگی جمعی، بهره‌گیری گسترده‌تر از ظرفیت‌های انسانی و خروج از استیصال و هرگونه ناامیدی است. سواد، تنها مهارت خواندن و نوشتن نیست، بلکه ضرورتی جدی در کسب مهارت برای زیستن در مدار معنویت، عزت و استقلال با اخلاق و مشارکت‌جویانه است.
معمار کبیر انقلاب اسلامی حضرت امام خمینی(ره) با درک داهیانه از ضرورت‌های زندگی کمال گرا و سعادتمند، همزمان با توجه به نهادسازی در مقوله تربیت، نهاد رفیعی را نیز برای پاسخگویی به نیاز اساسی جامعه، یعنی سوادآموزی پایه گذاردند که حاصل آن ارتقای نرخ باسوادی افراد زیر ۵۰ سال از ۸/۴۸ درصد در سال ۱۳۵۵ به میزان ۵/۹۲ درصد در سال ۱۳۹۰ است. نتیجه‌ای که نشان می‌دهد تا رسیدن به نقطه مطلوب همچنان نیازمند حرکت هستیم.
تحقق این ضرورت مهم که همواره مورد تأکید رهبر معظم انقلاب اسلامی نیز قرار داشته است، به مدد عزم ملی و مشارکت گسترده اجتماعی و نیز نقش‌آفرینی همه دستگاه‌ها و نهادهایی که در پیشرفت کشور سهیم‌اند، میسر است. وزارت آموزش و پرورش و سازمان نهضت سوادآموزی می‌بایست با نگهداشت و پرورش انگیزه‌های مشارکت‌جویانه، همچنان بذر یادگیری را در جای جای این سرزمین بیفشانند.
دولت تدبیر و امید با نگاه به تحول تدریجی در مفهوم سواد، به توسعة فرصت‌هایی می‌اندیشد که همة آحاد جامعه بتوانند به سطحی توانمندساز از مهارت‌های پایه برای تعامل قوی و مؤثر در زندگی دست یابند و در برابر دگرگونی‌های پرشتاب نقش‌آفرین شده و آرمان‌های انقلابی و اهداف والای ملی را محقق سازند.
موفقیت این مسیر عزت‌آفرین مستلزم مشارکت گستردة مردم فرهیخته ایران است که حمایت جدی و مستمر دولت را به همراه خواهد داشت.
توفیق همه دست اندرکاران عرصة سوادآموزی را در سراسر ایران زمین از خدای بزرگ مسئلت دارم.
حسن روحانی
رئیس جمهوری اسلامی ایران

دکتر علی اصغر فانی در سخنرانی خود ضمن بیان اینکه سوادآموزی نیازمند عزم ملی و نگاه جمعی است، اظهار داشت: “مطالعات نشان می‌دهد اگر افراد بیسواد به سوادآموزی به عنوان یک نیاز توجه نکنند، تلاش‌ها بی نتیجه خواهد ماند. بنابراین در تولید محتوا و فرآیند سوادآموزی باید انگیزه لازم در افراد بیسواد برای ورود به مسیر سوادآموزی ایجاد شود. مصوبه اخیر هیئت وزیران در ایجاد انگیزه در بیسوادان بسیار موثر خواهد بود و ما امیدواریم این مصوبه بتواند در امر سوادآموزی مفید و موثر واقع شود”. وزیر آموزش و پرورش تصریح کرد: “یکی از مشکلات سوادآموزی در ایران در بخش بزرگسالان، رجعت به بیسوادی است. بدین معنی که بسیاری از افرادی که در کلاس‌های سوادآموزی شرکت می‌کنند، پس از باسواد شدن به دلیل عدم مطالعه و فاصله گرفتن از کتاب و نشریات به بی‌سوادی رجعت می‌کنند. وی افزود: “سازمان سوادآموزی علاوه بر برنامه‌های سوادآموزی در ایران باید برای بازگشت بیسوادی برنامه‌هایی را داشته باشد.” وزیر آموزش و پرورش با بیان اینکه راه اصلی مبارزه با بی‌سوادی جلوگیری از تولید ب بیسوادی است اظهارداشت:” بحث انسداد مبانی بیسوادی موضوعی است که از آغاز دولت یازدهم در معاونت ابتدایی وزارت آموزش و پرورش با جدیت به‌دنبال آن بودیم و در سال تحصیلی جاری حدود ۵ هزار مدرسه‌ای که حداکثر ۵ دانش‌آموز داشتند، تشکیل شد. اکنون بیش از ۱۰۰ مدرسه تک دانش‌آموزی در کشور وجود دارد تا هیچ کودکی در سن تحصیلی از تحصیل محروم نشود”. دکتر فانی با بیان اینکه این سیاست برای ما پرهزینه است، اظهار داشت: “هر چند سیاست پرهزینه‌ای را در پیش گرفته‌ایم، اما سرمایه بزرگی برای آیندگان محسوب می‌شود”. وی افزود:” برنامه ششم توسعه در حال تدوین است و امیدواریم با پیش‌بینی احکام لازم، در توسعه امر سوادآموزی اهتمام بیشتری داشته باشیم”. وزیر آموزش و پرورش ادامه داد: “همکاری سایر دستگاه‌ها می‌تواند در کاهش بی‌سوادی موثر باشد. ضمن اینکه در مصوبة دولت، مراکز یادگیری محلی پیش‌بینی شده است که می‌تواند به عنوا ن مراکز جلب مشارکت سایر دستگاه‌ها در امر سوادآموزی موثر باشد”. وزیر آموزش و پرورش با اشاره به طرح باسوادی اولیای بی‌سواد دانش‌آموزان اظهار داشت:” این طرح با توجه به اینکه اولیای دانش‌آموزان به مدارس رفت و آمد می‌کنند، اجرا شده است و در سال آینده با شدت بیشتری دنبال خواهد شد”.
دکتر زارعی در سخنرانی خود با اشاره به افزایش سطح سواد در جامعه و خوداکتفایی نسبی در مقاطع بالاتر از کارشناسی پس از انقلاب اسلامی، اظهار داشت: “در گذشته میزان سطح آموزش در کشور حداکثر تا مقطع کارشناسی بود و حتی برای استفاده از خدمات پزشکی نیازمند بهره‌گیری از پزشکانی از کشورهایی همچون هند، پاکستان و بنگلادش بودیم که این امر، خود حکایت از عمق وسعت بی‌سوادی در کشور پیش از انقلاب اسلامی دارد. بر این اساس، از جمله اقدامات مهم امام، به جریان انداختن نهضت سوادآموزی در کشور و نیز تشکیل جهاد سازندگی بود. به معنای دیگر، نگاه سوادآموزی در کشور نگاهی انقلابی و جهادی بود.”، نایب رئیس کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس شورای اسلامی در ادامه با اشاره به اینکه حتی در جریان جنگ تحمیلی نیز گسترش سواد در کشور وجود داشته است، به نقش سازمان‌های مردم‌نهاد در گسترش سوادآموزی اشاره کرد و سپس اظهار داشت: “بعد از دفاع مقدس در حوزة آموزش فعالیت‌های شاخصی در کشور انجام شده است ولی بیشتر این فعالیت‌ها در حوزه آموزش عالی بوده است و نه سوادآموزی. سازمان نهضت در اوایل انقلاب در زمینه افزایش بیسوادی توفیق بیشتر ی نسبت به سال‌های بعد داشته است.” دکتر زارعی در ادامه، ایجاد تناسب بین سوادآموزی با محتوای کار حرفه‌ای و شرایط روز و افزایش فرهنگ سوادآموزی در خانواده‌ها را از مهم‌ترین اقدامات لازم برای پیشبرد سوادآموزی عنوان کرد و اظهار داشت:” در مجلس شورای اسلامی، بحث ریشه کنی بیسوادی از اولویت‌های کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس است و در برنامه ششم توسعه سوادآموزی جزو اولویت‌های اول پیش‌بینی می‌شود.”
استر کیش لاروش، مدیر و نماینده دفتر منطقه‌ای یونسکو در ایران در سخنرانی خود ضمن اشاره به اینکه یونسکو، آژانس پیشگام ملل متحد در زمینه آموزش است، سوادآموزی را پایه یادگیری مادام العمر عنوان کرد و اظهار داشت: “سوادآموزی، خانواده‌ها و جوامع را توانمند می‌سازد، زندگی آن‌ها را ارتقا می‌بخشد، و به کاهش فقر، افزایش صلح و توسعه پایدار کمک می‌کند. کودک مادر باسواد، به نسبت، دارای۵۰ درصد شانس بیشتر زندگی تا سن پنج سالگی است.” وی در ادامه، با اشاره به اینکه سیاست یونسکو حمایت از فضای سوادآموزی به‌عنوان عامل تحقق یادگیری مادام‌العمر و افزایش نرخ سوادآموزی جهانی است، به نرخ پایین باسوادی کاربردی در جهان اشاره کرد و اظهار داشت: “در بسیاری از کشورها نرخ باسوادی، با استفاده از روش خود اظهاری تعیین می‌شود؛ اما این امر بدین معنی نیست که بزرگسالان دارای مهارت سواد پیشرفته باشند. در بسیاری از کشورها از جمله ایران، تنها روش تعیین نرخ سوادآموزی، سرشماری از خانواده‌ها است؛ گرچه این امر یکی از روش‌های متداول برای شمارش باسوادان به‌شمار می‌رود ولی مهارت‌های مورد نیاز را که شاخصة باسوادی است نشان نمی‌دهد. به عقیده من پایش سوادآموزی کاربردی نیز ضروری است.” وی در ادامه با اشاره به تاکید یونسکو در استفاده از ابزارهای الکترونیکی همراه برای ارتقای سوادآموزی، به پروژه‌ای که این سازمان در پاکستان در زمینه استفاده از این فناوری در سوادآموزی انجام داده است، اشاره کرد و آن را طرحی موفق در افزایش سوادآموزی خانواده‌ها به ویژه زنان و دختران برشمرد.
دکتر میرزایی، دبیر هیئت دولت در سخنرانی خود با اشاره به اینکه عرصه سوادآموزی با توجه به تحولات محیط اجتماعی نیازمند خلاقیت مداوم و مستمر است، اظهار داشت: “سوادآموزی برای حیات اجتماعی، گوهری ناب محسوب می‌شود و نیازمند خلاقیت است. برای رسیدن به خلاقیت در سوادآموزی باید در ابتدا تبیین درستی از سوادآموزی صورت پذیرد. انسان‌ها در زندگی خود با دو چالش جدی روبرو هستند که عبارت است از: ۱- ارتباط انسان با طبیعت ۲- ارتباط انسان با انسان. سیر زندگی بشر از تسلط کامل طبیعت بر انسان به سمت تسلط نسبی انسان بر طبیعت، میل کرده است. انسان‌ها به مدد فناوری، طبیعت را مسخر خود کرده‌اند، اما در عین حال برای داشتن زندگی بهتر علاوه بر تعامل با طبیعت نیازمند تعامل با یکدیگرند.” وی در ادامه با اشاره به اینکه کلید تعامل انسان با طبیعت و انسان، یادگیری است، افزود: “جامعه ای توسعه یافته محسوب می‌شود که قادر است در تعاملاتش با طبیعت فعال باشد و در تعامل با یکدیگر منفعل نباشد. یادگیری به هر میزان اصولی‌تر انجام شود، توسعه یافتگی جوامع بیشتر است.” دبیر هیئت دولت افزود: “یادگیری باعث ایجاد مهارت برای داشتن زندگی بهتر می‌شود. ما به میزانی در سوادآموزی توفیق داریم که از استیصال نجات یابیم. سوادآموزی یعنی راه رسیدن به زندگی بهتر، بنابر این سوادآموزی باید به رفع مشکل بینجامد.” وی در ادامه با اشاره به اینکه مهم‌ترین تحولات اجتماعی پایدار به واسطه تعامل بین انسان‌ها شکل می‌گیرد و نه صرفا از طریق فناوری و چیرگی انسان برطبیعت، افزود:” سواد باید به انسان‌ها امکان دهد، عزتمند زندگی کنند و این موضوع با یادگیری الفبا حاصل نمی‌شود. این امر به فهمی از سواد حاصل می‌شود که آن‌ها را به سمت زندگی جمعی پیش می‌برد و ما باید به این سمت گام برداریم. اگر این خط کلی در ذهن ما باشد می‌توانیم راه‌های خلاقانه‌ای برای سوادآموزی بیابیم. به عقیده من مهم‌ترین شاخص برای ارزیابی نظام آموزشی کشور این است که بسنجیم تا چه حد مردم برای داشتن یک زندگی شرافتمند پیش رفته‌اند و تا چه حد به انسانیت دست یافته‌اند.”
دکتر زند، رئیس سازمان تحقیقات، آموزش، و ترویج جهاد کشاورزی در سخنرانی خود با اشاره به افزایش جمعیت و در نتیجه نیاز به مواد غذایی بیشتر اظهار داشت: “چالش مواد غذایی با بحران محدود شدن زمین‌‌ها و کاهش کیفیت آن‌ها و نیز کمبود آب یکی از چالش‌های آینده است. ما باید علاوه بر تهیه غذا، بتوانیم از منابع موجود حفاظت کنیم و این امر صرفا از طریق افزایش دانش و ارتقای بهره‌وری امکان‌پذیراست. ” وی در ادامه با اشاره به اینکه برای مقابله با چالش‌ها‌ی مذکور نیازمند داشتن کشاورزی دانش‌بنیان هستیم، افزود: “کشاورزی دانش‌بنیان دارای چند مشخصه است که یکی از آن‌ها به تعبیر من “سواد در هکتار “است. یعنی با توجه به اینکه کشاورزی اکنون با صنعت در آمیخته است و چالش غذا، زیست، آب، خاک به میزان سواد عامل انسانی در استفاده از صنعت برای کشاورزی مربوط است، باید دانش لازم به کشاورزان داده شود و در این مسیر، کشاورزی می‌تواند از این آموزش بهره‌مند شود که حداقل سوادپایه را دارا باشد.”
دکتر ربیعی، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی در سخنرانی خود با اشاره به اینکه با انواع بیسوادی روبرو هستیم، اظهار داشت: “گونه شناسی سواد بسیار مهم است. انواع سواد عبارتند از: ۱- سواد شهروندی. فرد باید دارای سطحی از سواد باشد که بتواند رابطه‌اش را با فناوری تنظیم کند. این سواد، پتانسیل شناختی فرد را افزایش می‌دهد ۲- سواد مهارتی. حدود ۳ میلیون کارگر بی‌سواد و یا کم سواد داریم که علاوه بر نداشتن سواد مهارتی، فاقد سواد خواندن و نوشتن هستند. ۳- سواد خلاقیت؛ که در بسترهایی مثل کارآفرینی کاربرد دارد.” وی در ادامه افزود: “هیچ کشوری نمی‌تواند به سمت توسعه یافتگی پیش رود مگر اینکه دارای منابع انسانی موثر باشد. در کشور ما حدود ۲۳ میلیون و اندی نیروی کار وجود دارد و ۱۶۷ هزار کودک، از تحصیل بازمانده‌اند که همة این‌ها درچرخه بی‌سوادی و فقر قرار دارند. تمامی این معضلات باید مساله شناسی شود. هم اکنون مشاغلی داریم که داوطلب برای آن مشاغل وجود ندارد و دلیل آن فقدان سواد مهارتی و وجود افراد تحصیلکرده فاقد سواد، با توقع بالاست. اینکه نهضت سوادآموزی باید به چه سمتی گام بردارد خود نیازمند نهضتی است که از گفتمان حاصل می‌شود و عزم و مشارکت کل اجتماع را می‌طلبد” وی افزود: “برای تحقق توسعه، رفاه و زندگی بهتر لازم است سوادمهارتی با سواد شهروندی تلفیق شود. تاکید ما در وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، اکنون بر کودکان بازمانده از تحصیل است و در این وزارت، به سواد از منظر رفاه می‌نگریم. یکی دیگر از فعالیت‌های ما استفاده از نظام‌های تشویقی برای افزایش سوادآموزی است. در زمینه زنان سرپرست خانوار و بهزیستی نیز، این وزارت فعالیت‌های درخور توجهی داشته است.”

پس از مراسم افتتاحیه، دو میزگرد تخصصی به موازات هم به شرح زیر برگزار شد:
میزگرد تخصصی شماره ۱: تبیین موضوع و محورهای مورد بحث
مدیرجلسه: دکتر صدری، رئیس دفتر منطقه‌ای آیسسکو در ایران
دبیرجلسه: مهندس علی باقرزاده، معاون وزیر آموزش و پرورش و رئیس سازمان نهضت سوادآموزی
بخش اول
سخنرانان و موضوع سخنرانی:
دکتر محب حسینی: نگرش و برنامه‌های جدید یونسکو در مورد سوادآموزی
دکتر اشتریان: تبیین سند سیاستی مصوب دولت محترم
دکتر کردونی: ساماندهی آموزش کودکان در معرض آسیب‌های اجتماعی
بخش دوم
دکتر وطن دوست: تاثیر سواد در رفتارهای اجتماعی
دکتر محبوبی: نقش شوراهای پشتیبانی سوادآموزی در سوادآموزی
مهندس باقرزاده: استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات در توسعه سوادآموزی
( جلسه پرسش و پاسخ و جمع‌بندی میزگرد)

میزگرد تخصصی شماره ۲: تبیین موضوع و محورهای مورد بحث
مدیر جلسه: دکتر نوید ادهم، دبیرکل شورای عالی آموزش و پرورش
دبیرجلسه: مهدی زاده، معاون امور آموزشی سازمان نهضت سوادآموزی
بخش اول
سخنرانان و موضوع سخنرانی:
دکتر کریمی: مشارکت سازمان‌های مردم‌نهاد و دستگاه‌های اجرایی در جذب و آموزش بی‌سوادان
دکتر نوید: بهبود کیفیت آموزشی مدارس و سطح سواد والدین
محمدی فر: تحلیل وضعیت سواد اتباع خارجی و نقش دولت و سازمان های بین‌المللی در آموزش آنان
بخش دوم:
مهندس زاهدیان: پایگاه اطلاعاتی و جهت‌گیری‌ها در رابطه با آمارهای ثبتی
مهدی زاده: نقش مراکز یادگیری محلی در پاسخگویی به نیازهای فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی
( جلسه پرسش و پاسخ و جمع‌بندی میزگرد)

دکتر محب حسینی، مدیر گروه آموزش کمیسیون ملی یونسکو در سخنرانی خود با عنوان نگرش و برنامه‌های جدید یونسکو در مورد سوادآموزی، در ابتدا به مرور وضعیت سوادآموزی در جهان و تشریح نرخ سوادآموزی بزرگسالان و توزیع جهانی سوادآموزی جوانان و بزرگسالان در سال ۲۰۱۲، پرداخت و اظهار داشت: ” طبق آمارهایی که موسسه آمار یونسکو، براساس اطلاعات دریافتی از کشورمان، در سال ۲۰۱۲ ارائه داده است، جمهوری اسلامی ایران به لحاظ نرخ باسوادی بزرگسالان در وضعیت مطلوبی قرار دارد.” وی ادامه داد: “سوادآموزی در جهان معاصر دارای چندین ویژگی است که عبارت است از: ۱- چند وجهی¬بودن: (لایه‌هایی از مفاهیم که از طریق مهارت‌های زبانی سنتی به تنهایی قابل دسترسی نیست) ۲- قابلیت فصاحت روانی و تسهیل تفسیری: سوادآموزی معاصر، علاوه بر توانایی صحبت کردن، نوشتن و خواندن، دلالت بر توانایی قدرت بیان و خلق ایده‌ها در این اشکال جدید و همچنین قدرت درک لایه‌هائی از مفاهیم را دارد. ۳- سوادآموزی جدید یعنی یادگیری یک گرامر جدید با قواعد ترکیبی ساختار خودش: در این ارتباط، ابزارهای چندرسانه‌ای به آسانی قابل دستیابی است که در انتشار آن سهیم است. ۴-زبان سوادآموزی معاصر متناسب با ارتباطات تعاملی است. این نوع سوادآموزی تعامل را تشویق می‌کند حتی در اشکال رسمی‌تر ۵-سوادآموزی جدید دلالت بر توانائی استفاده از رسانه‌ها برای برانگیختن پاسخ‌های احساسی و عاطفی دارد. ۶-سوادآموزی جدید ظرفیت دگرگون‌سازی روشی که ما یاد می‌گیریم را دارد. ۷-سوادآموزی معاصر شامل توانائی مهارت‌های سمعی و بصری و هم‌پوشی سوادآموزی دیجیتالی است. (توانایی درک قدرت تصاویر و صداها، تشخیص و استفاده از قدرت کاربرد و متحول‌سازی رسانه‌های دیجیتالی برای توزیع آن‌ها و انطباق با اشکال دیجیتالی).” مدیر گروه آموزش کمیسیون ملی یونسکو در ادامه، رویکردهای جدید علمی در سوادآموزی را کسب مهارت‌ها، به خصوص توانایی خواندن، نوشتن و حساب کردن و استفاده از مهارت‌های کسب شده به عنوان قابلیت، عنوان کرد و سپس افزود: “تعاریف یونسکو از سوادآموزی در برهه‌های مختلف تغییر کرده است. تعریف یونسکو از سوادآموزی در سال ۲۰۰۳ ، بدین شرح است: “سوادآموزی توانائی تعیین، درک، تفسیر، خلق ایده، برقراری ارتباط و حساب کردن، استفاده از مواد نوشتاری و چاپ شده وابسته به چارچوب‌های متنوع را دربر می‌گیرد. سوادآموزی شامل پیوستاری از یادگیری است که افراد را قادر می‌سازد تا به اهداف خود دست یابند، دانش و استعداد خود را گسترش بخشند و مشارکت کاملی در زندگی اجتماعی داشته باشند”. وی به کاربردهای جدید “واژه سوادآموزی” اشاره کرد و اظهار داشت: ” امروزه در دنیا از واژه “سوادآموزی” به عنوان “قابلیت” و “استعداد” نیز استفاده می‌شود، که برخی از مصادیق آن عبارتنداز: سوادآموزی اطلاعاتی، سوادآموزی نقادانه، سوادآموزی ابزارهای الکترونیکی همراه، سوادآموزی رسانه‌ای و پژوهشی، سوادآموزی فرهنگی، سوادآموزی حقوقی، و سوادآموزی بصری.” مدیر بخش آموزش کمیسیون ملی یونسکو، افزود: “یکی از تحولات اساسی در سوادآموزی بکارگیری فناوری اطلاعات و ارتباطات بوده است که برخی از دستاوردهای آن عبارت است از: افزایش یادگیری، گسترش دسترسی به سوادآموزی، ایجاد محتوای محلی، توسعه حرفه‌ای معلمان، و گسترش محیط مبتنی بر سوادآموزی. امروزه یکی از مهم‌ترین روش‌های یادگیری از طریق فناوری اطلاعات و ارتباطات که یونسکو نیز به آن توجه ویژه دارد، یادگیری از طریق ابزارهای الکترونیکی همراه از قبیل گوشی‌های تلفن، رایانه‌های همراه و ابزارهای جدید سمعی و بصری است.” خانم دکتر محب حسینی در ادامه، هدف فراگیر آموزش در دستورکار جهانی آموزش پس از سال ۲۰۱۵ را ، تضمین آموزش با کیفیت و یادگیری مادام‌العمر فراگیر و برابر برای همه عنوان کرد و شش اولویت آن را به شرح زیر برشمرد:”
اولویت اول: آموزش پایه: ترویج آموزش پایه مداوم و اجباری با کیفیت (۱ سال پیش از دبستان و ۹ سال ابتدائی و متوسطه )
اولویت دوم: آموزش پس از پایه : ارتقای گذار با کیفیت مقاطع تحصیلی به سوی آموزش عالی
اولویت سوم: سوادآموزی جوانان و بزرگسالان: دسترسی کامل به مهارت‌های پایه سوادآموزی کارکردی (خواندن، نوشتن و محاسبه کردن) جهت مشارکت کامل در جامعه
اولویت چهارم: توسعة مهارت‌ها برای جهان کار و زندگی: تضمین فراهم‌سازی فرصت‌های برابر برای جوانان و برزگسالان به‌منظور تکمیل آموزش فنی و حرفه‌ای و آموزش مرتبط با جهان کار
اولویت پنجم: آموزش و یادگیری متناسب و با کیفیت در یک رویکرد جامع و کل‌نگرانه ( داده‌ها ، محتوا، فرآیندها و فضاهای یادگیری )”.
اولویت ششم : تامین اعتبار آموزش: تخصیص ۶% از بودجه تولید ناخالص ملی به آموزش و ۲۰% از بودجه عمومی با تاکید بر اولویت بخشی به گروه‌های محروم”.
نشست مذکور با برگزاری مراسم اختتامیه شامل: جمع‌بندی مباحث نشست، قرائت توصیه‌نامه، و ارائه گواهینامه شرکت‌کنندگان خاتمه یافت”.
تدوین: بخش آموزش کمیسیون ملی یونسکو

تهیه و تنظیم: پیمانه پورهادی

ناظر علمی : دکتر محدثه محب حسینی

 

savadamoozi2

savadamoozi2

savadamoozi3

Print Friendly, PDF & Email

“سمینار ملی پژوهش در زمینه کاربرد فناوری‌های جدید به ویژه ابزارهای الکترونیکی همراه در فرآیندهای یاددهی- یادگیری” با همکاری کمیسیون ملی یونسکو – ایران، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجائی و قطب علمی آموزش و حمایت وزارت آموزش و پرورش و وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در تاریخ ۶ اسفند ۱۳۹۳ در هفته جهانی یادگیری از طریق ابزارهای الکترونیکی همراه ( ۲۳- ۲۶فوریه ۲۰۱۴)، در دانشگاه تربیت دبیر شهید رجائی برگزار شد.

هدف از برگزاری این سمینار که با حضور نمایندگان بیش از ۱۵ دانشگاه و موسسه پژوهشی وابسته (پژوهشگاه مطالعات وزارت آموزش و پرورش، شوراي عالي آموزش و پرورش، سازمان پژوهش و برنامه‌ريزي آموزشي، انجمن تكنولوژي آموزشي ايران، انجمن يادگيري الكترونيكي، مركز امور بين‌الملل مدارس خارج از كشور، سازمان مدارس غيردولتي و مشاركت‌هاي مردمي، جهاد دانشگاهي دانشگاه شهيد بهشتي، سازمان آموزش و پرورش استثنايي، سازمان نهضت سوادآموزي، و دانشگاه‌های تربيت مدرس، صنعتي شريف، علامه طباطبايي، آزاد اسلامي، و شركت همراه اول) و همچنین انجمن‌های علمی تخصصی و سازمان‌های غیر‌دولتی مربوط به حوزه آموزش و یادگیری برگزار شد عبارت بود از: آشنایی دانشگاهیان و جامعه علمی کشور با اهمیت کاربرد ابزارهای الکترونیکی همراه در فرآیندهای یاددهی- یادگیری، فراهم‌ساختن زمینه بحث و تبادل‌نظر میان دانشگاهیان، پژوهشگران و برنامه‌ریزان آموزشی و دانشجویان در خصوص فرصت‌ها و چالش‌های مربوط به کاربرد اینگونه فناوری‌ها، شناخت و مستندسازی پژوهش‌های انجام شده در این حوزه، تقویت همکاری بین بخشی بین جامعه علمی، پژوهشی و سیاست‌گذاری، تعیین ساز وکارهای لازم برای بکارگیری ابزارهای الکترونیکی همراه در نظام‌های آموزشی و یادگیری ایران با توجه به نتایج پژوهش‌های معتبر علمی، تعیین مسیرهای آینده پژوهشی در زمینه کاربرد ابزار های الکترونیکی همراه در فرآیندهای یاددهی- یادگیری.
نشست فوق در چهار بخش جلسه افتتاحیه، جلسات کاری، میزگرد تخصصی و جلسه اختتامیه برگزار شد. در مراسم افتتاحیه، پس از تلاوت آیاتی چند از کلام‌الله مجید و پخش سرود جمهوری اسلامی ایران، دکتر حمیدرضا عظمتی، رئیس دانشگاه تربیت دبیر شهید رجائی و رئیس قطب علمی آموزش، دکتر محمدرضا سعیدآبادی، دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو و استرکیش لاروش، رئیس و نماینده دفتر منطقه‌ای یونسکو در تهران سخنرانی کردند.
دکتر عظمتیضمن خیرمقدم به شرکت کنندگان اظهار داشت: “پژوهش موجب پویایی علم است و لازمه پژوهش، آموزش صحیح است؛ زیرا در عرصه آموزش، انتقال علم صورت می‌گیرد. برای ارتقای سطح آموزش، متغیرهای تاثیرگذار بسیاری موثرند که از آن‌جمله می توان به مدیریت آموزشی، برنامه‌ریزی، محتوا، مهارت معلمان و فضای آموزشی و…اشاره کرد. برای آموزش، از ابزارهای مختلفی استفاده می شود که ابزارهای الکترونیک همراه از آن‌جمله‌اند. در زمینه استفاده از این فناوری، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجائی به واسطه فعالیت در عرصه‌های مختلف در آموزشکده‌ها و پژوهشکده‌های خود توانسته است جایگاه خود را به عنوان یک خاستگاه مهم آموزش و پرورش معرفی کند.” وی در ادامه افزود: “دانشگاه تربیت دبیر شهید رجائی تنها دانشگاهی است که تربیت دبیر فنی را برعهده دارد، وجود قطب علمی آموزش در این دانشگاه، و وجود رشته‌های تحصیلی آموزش- محور نیز از شاخص‌های برجسته این دانشگاه نسبت به سایرین است.” دکتر عظمتی در خاتمه در زمینه گسترش همکاری با سازمان‌هایی نظیر یونسکو اظهار امیدواری کرد.
سپس دکتر سعیدآبادی در سخنرانی خود اظهار داشت: “یونسکو دو هدف مهم را دنبال می‌کند که عبارت است از: صلح و توسعه پایدار و برای رسیدن به این دو هدف از پنج حوزه تخصصی خود یعنی بخش‌های آموزش، علوم طبیعی، فرهنگ، علوم اجتماعی و فناوری اطلاعات و ارتباطات بهره می‌‌برد. با این حال، برای تحقق دو هدف مذکور، حوزه آموزش مهم‌ترین نقش را ایفا می‌کند. یکی از مهم‌ترین ابزاری که امروزه در گسترش آموزش نقش بسزایی دارد، فناوری اطلاعات و ارتباطات و به نوعی استفاده از ابزارهای الکترونیکی همراه است. اما باید به این نکته شود که استفاده از این ابزارها علاوه بر گسترش آموزش، بر یادگیری نیز تاثیر زیادی دارد. ورود تکنولوژی به بحث آموزش، فقط جنبه ابزاری ندارد بلکه تاثیرات غیر ابزاری نیز خواهد داشت که هرکشور باید با رصدکردن این تاثیرات و تغییرات پارادایمی، از این تکنولوژی جدید به طور موثر، هدفمند و هوشمندانه استفاده کند.” دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو در ادامه افزود: “در زمینه استفاده از ابزارهای الکترونیکی همراه، چالش‌هایی نیز وجود دارد که باید به آنها توجه شود. یکی از این چالش‌ها، تعیین محتوای یادگیری است که باید با توجه به فرهنگ و ارزش‌های بومی و ملی ما تهیه شود. سیاستی که در جهان در استفاده از این نوع ابزارهاست به طور عموم به‌دنبال یکسان‌سازی فرهنگی است؛ یعنی یکسان شدن ارزش‌ها، سنت‌ها، نوع نگرش به زندگی و.. ، بر این اساس، نوع محتوایی که باید برای یادگیری به دنبال آن بود از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. چالش‌های دیگر، متنوع‌شدن، خصوصی‌شدن و تجاری‌شدن یا همان درآمدزا شدن محتوا و نیز بین‌المللی‌شدن این تجارت است. علاوه بر چالش‌های مذکور، شناخت سواد اطلاعاتی دانش‌آموزان و تعیین مطالب با ارزش و بی‌ارزش و غیرمفید برای آن‌ها و آگاهی‌بخشی به معلمان در این زمینه نیز از دغدغه‌هایی است که باید مورد توجه قرار گیرد.”
استرکیش لاروش، رئیس و نماینده دفتر منطقه‌ای یونسکو در تهران در سخنرانی خود ضمن بیان این‌که امروزه دسترسی به ابزارهای الکترونیک همراه بسیار زیاد شده است، مهم‌ترین معضل در یادگیری از طریق این ابزارها را چگونگی استفاده از این فناوری عنوان کرد. وی سپس به نقش معلمان در مشارکت برایآموزش از طریق ابزارهای الکترونیک همراه اشاره کرد و افزود: “آموزگاران، ستون‌های نظام آموزش و پرورش هستند و مشارکت ایشان برای هرگونه تلاشی جهت آموزش با استفاده از فناوری‌های ارتباطات و اطلاعات دارای اهمیتی حیاتی است. در این خصوص چهار چالش به شرح زیر مطرح می‌شود که پرداختن به آنها از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است:
۱- چگونه یادگیری با استفاده از فناوری همراه نقش معلمان را دستخوش تغییر کرده است و چه رویکردهای فراگیری، متضمن استفاده بهینه از این فناوری‌ها در جهت بهبود کیفی آموزش خواهد بود. فناوری‌های همراه چگونه باید در محیط‌های آموزش رسمی و غیررسمی به‌کار گرفته شود؟
۲- چگونه فناوری‌های همراه موجب افزایش توان و ظرفیت و توسعه حرفه‌ای آموزگاران و بهبود تعامل آنان با دانش‌آموزان به خصوص در شرایط منابع محدود می‌شود؟
۳- چه ابزارها و محتوایی موجب تسهیل یادگیری، ارزیابی و مدیریت کلاس درس می‌شود؟ آموزگاران و دانش‌آموزان چگونه می‌توانند منابع یادگیری خود را با استفاده از فناوری‌های همراه مناسب‌سازی کنند و با دیگران به اشتراک بگذارند؟
۴- و بالاخره چه فضاهای سیاست‌گذاری، چه در سطح ملی، محلی یا مدرسه‌ای، معلمان را در استفاده موثر از فناوری‌های نوین همراه، در بهبود نتایج تحصیلی کمک می‌کند؟ و چه رویکردهایی متضمن ادامه، تصحیح و گسترش پروژه های موفق می‌شود؟”.

پس از مراسم افتتاحیه، جلسات کاری و پانل تخصصی به شرح زیر برگزار شد:
جلسه کاری اول: مبانی نظری و روش‌شناختی کاربرد ابزارهای الکترونیکی همراه در فرآیندهای یاددهی و یادگیری
رئیس جلسه: دکتر الهه امینی‌فر
سخنرانان و عنوان سخنرانی:
دکتر زهرا حسینی، استادیار دانشگاه آزاد اسلامی: Mobile for learning mobility
دکتر جواد حاتمی، دانشیار دانشگاه تربیت مدرس: تکنولوژی‌های نوین آموزشی مانع یا تسهیل‌گر
دکتر غلامعلی منتظر، دانشیار دانشگاه تربیت مدرس: بررسی زیرساخت‌های آموزش از طریق فناوری‌های نوین در ایران نسبت به سایر کشورها
جلسه کاری دوم: بهترین تجارب و بومی‌سازی کاربرد ابزارهای الکترونیکی همراه در فضای آموزش و یادگیری در ایران
رئیس جلسه: دکتر نصری، قائم‌مقام قطب آموزش دانشگاه فرهنگیان
سخنرانان و عنوان سخنرانی:
دکتر روشن احمدی: ارائه گزارش عملکرد طرح پژوهشی آموزش سیار در وزارت آموزش و پرورش
سخنرانان: دکتر ناصر مزینی، دانشیار دانشگاه علم و صنعت: تولید محتوای الکترونیکی، چالش‌ها و ضوابط تولید و بومی‌سازی آن
دکتر سید موسوی، عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی: اهداف همراه اول از شراکت‌گزینی با دانشگاه در جهت ارتقای دانش
پانل بحث و تبادل‌نظر: پیش‌بینی و آینده‌نگری در زمینه کاربرد فناوری‌های جدید به‌ویژه ابزارهای الکترونیکی همراه در خدمت ارتقای کیفیت در آموزش و یادگیری در ایران
اعضای پانل:
دکتر علیائی، معاون پژوهش و فناوری دانشگاه تربیت دبیر شهید رجائی
دکتر محب حسینی، مدیر گروه آموزش کمیسیون ملی یونسکو، و هماهنگ‌کننده برنامه آموزش یونسکو در ایران
دکتر نصری: قائم مقام قطب علمی آموزش
دکتر محب حسینی در سخنرانی خود اظهار داشت: “توجه به موضوع ابزارهای الکترونیکی همراه Mobile) Learning) در آموزش و یادگیری از سال ۲۰۱۱ با تعیین هفته‌‌ای جهانی ( ۲۳- ۲۶فوریه ۲۰۱۴) به این نام از سوی یونسکو مطرح شد و از آن پس، هر سال این هفته به یک عنوان نامگذاری می‌شود. سال گذشته این هفته با عنوان «توانمندسازی معلمان در زمینه فناوری» نامگذاری شده بود و امسال نیز عنوان آن «تکنولوژی به مثابه اهرمی برای توانمندسازی زنان و دختران» در نظر گرفته شد. در بسیاری از کشور‌های در حال توسعه، زنان به‌طور برابر با مردان از فرصت‌‌های آموزشی و اشتغال برخوردار نیستند. براین اساس، یونسکو با بهره‌گیری از ابزار‌های الکترونیکی همراه، به دنبال توانمند‌سازی زنان است تا علاوه بر رفع چالش‌های زندگی، بتوانند زندگی خود را بهتر مدیریت کنند. یونسکو به این نتیجه رسیده است که اگر زنان در استفاده صحیح از فناوری‌‌های نوین توانمند شوند، به تدریج شاهد توسعه و صلح پایدار انسانی جوامع خواهیم بود. براساس شاخص‌های توسعه هزاره، تضمین برابری جنسیتی در همه ابعاد یکی از اهداف اصلی یونسکو است، بنابراین، این سازمان در حوزه توانمند‌سازی زنان دید جامعی دارد. بسیاری از کشور‌ها در حوزه آموزش پیشرفت چندانی نداشته‌اند و این در حالی است که خوشبختانه ایران در این حوزه دارای یک مزیت تطبیقی است، به طوری که ما در برابرسازی فرصت‌های آموزشی برای زنان و دختران در سطوح مختلف ابتدایی، متوسطه و حتی آموزش عالی از آمار‌های نسبتا خوبی در مقایسه با کشور‌های جهان سوم برخورداریم.”
مدیر گروه آموزش کمیسیون ملی یونسکو در مورد کاربرد گسترده ابزارهای الکترونیکی همراه در ترویج خواندن و یادگیری افزود: “ابزارهای الکترونیکی همراه با قابلیت‌هایی که در اختیار دارند، زمینه دسترسی به داده‌های یادگیری در هر زمان و مکان را فراهم می‌کنند و یکی از ابزارهای کلیدی برای ترویج فرصت‌های یادگیری مادام‌العمر به شمار می‌روند. بر این اساس، نقش مهمی در شکل‌گیری جوامع یادگیرنده و دانش‌مدار ایفا می‌کنند. از قابلیت‌های گستره این ابزارها، ترویج خواندن، به اشتراک گذاشتن داده‌های آموزشی، تولید داده‌ها و محتوای آموزشی بدون توجه به مرزهای جغرافیایی، اقتصادی و فرهنگی، تسهیل و هدایت خود- یادگیری، تغییر فضاهای یادگیری، کمک به فراگیران دارای ناتوانی جسمی، پرکردن شکاف آموزش رسمی و غیررسمی و جذاب انواع متنوع فراگیران (کودکان، زنان، جوانان و بزرگسالان) در جهت همگانی‌کردن آموزش است. براساس آمار‌های اعلام شده از سوی یونسکو، مردان کشور‌های در حال توسعه به میزان ۳۳ دقیقه و زنان ۲۰۷ دقیقه از طریق موبایل به مطالعه می‌پردازند. براساس این گزارش، یک سوم این افراد از گوشی‌های خود برای خواندن داستان برای کودکان خود استفاده می‌کنند.” دکتر محب‌حسینی با نگاهی مقایسه‌ای بین دسترسی مردم جهان به امکانات مطالعه و امکانات زیستی ادامه داد: “چهار و نیم میلیارد نفر به سرویس‌های بهداشتی سالم دسترسی دارند و این در حالی است که ۶ میلیارد نفر به گوش‌‌های همراه دسترسی دارند. بنابراین، مطالعه از طریق موبایل برای همه قابل امکان است. خواندن صد صفحه مطلب، از طریق گوش‌های تلفن همراه دو دلار هزینه دارد در صورتی‌که مطالعه همین میزان مطالب از طریق کتاب‌های کاغذی یا سنتی بین ۱۵ تا ۳۰ دلار هزینه دارد. در کشوری مانند انگلستان، براساس نرخ جمعیت برای هر ۱۵ هزار نفر یک کتابخانه وجود دارد و این در حالی است که در کشوری مانند نیجریه، برای هر یک میلیون و ۳۵۰ هزار نفر یک کتابخانه وجود دارد.
به هر ترتیب، یونسکو به این نتیجه رسیده است که فناوری‌های جدید در وضعیتی غیرقابل کنترل در حال ورود به کشورها است، بنابراین به کشور‌ها هشدار می‌دهد با تدوین سیاست‌های مناسب و تمهیدات لازم و کسب آمادگی‌های لازم، با چالش‌‌های اخلاقی و یکسان‌سازی فرهنگی ناشی از رشد این فناور‌های نوین روبه‌رو شوند. در تاریخ ۴ اسفندماه امسال، نشست مشترکی با شورای عالی آموزش و پرورش با عنوان «نشست عالی‌رتبه هم‌اندیشی در زمینه کاربرد فناوری‌های جدید به ویژه ابزار‌های الکترونیکی در ارتقای کیفیت آموزش و یادگیری» با حضور نمایندگانی از وزارت علوم،‌ وزارت بهداشت و سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای، برگزار شد. نتیجه این نشست که هدف از برگزاری آن، ارزیابی عملکرد کشور‌مان در این حوزه و بررسی چشم‌انداز‌ها بود، به تدوین یک بیانیه منجر شد که قرار شد در اختیار نهادهای سیاست‌گذاری و یونسکو قرار گیرد”.
در جلسه اختتامیه، دکتر محب حسینی، مباحث جلسات سمینار را جمع‌بندی و توصیه‌های سمینار را با عنوان”توصیه های مربوط به پژوهش در زمینه کاربرد ابزارهای الکترونیکی همراه در فرآیندهای یاددهی و یادگیری در نظام آموزش و یادگیری ایران” قرائت کرد.
در پایان به شرکت‌کنندگان، گواهینامه حضور در سمینار اعطا شد.

تهیه و تنظیم: پیمانه پورهادی

seminarkarbordIT2

Print Friendly, PDF & Email

نشست عالی‌رتبه هم‌اندیشی در زمینه کاربرد فناوری‌های جدید بویژه ابزارهای الکترونیکی همراه در ارتقای کیفیت آموزش و یادگیری با همکاری مشترک کمیسیون ملی یونسکو و شورای‌عالی آموزش و پرورش و با حمایت وزارت آموزش و پرورش، وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، و یونسکو در تاریخ ۴ اسفند ۱۳۹۳ در مجتمع فرهنگی- آموزشی آدینه برگزار شد.

هدف از برگزاری این نشست که در هفته جهانی یادگیری از طریق ابزارهای الکترونیکی همراه (۲۳ تا ۲۷ فوریه ۲۰۱۴) با حضور وزیر آموزش و پرورش و مقامات عالی‌رتبه وزارت‌های آموزش و پرورش، علوم، تحقیقات و فناوری، ارتباطات و اطلاعات، تعاون، کار و رفاه اجتماعی و نیز نهادهای دست‌اندرکاران آموزش و یادگیری ایران و مسئولان یونسکو در ایران برگزار شد، عبارت بود از: جلب توجه سیاست‌گذاران و برنامه‌ریزان آموزشی به اهمیت استفاده موثر از ابزارهای الکترونیکی همراه در نظام آموزش و یادگیری ایران، بحث و تبادل‌نظر در مورد سیاست‌ها و ابزارهای حقوقی مربوط به کاربرد فناوری‌های جدید در آموزش و نقش آنها در تحقق اهداف توسعه، ظرفیت‎سازی بین‌بخشی و بین‌نهادی در زمینه کاربرد ابزارهای الکترونیکی همراه در نظام آموزشی ایران، جهت‌بخشی کاربرد فناوری‌های مربوط به ابزارهای الکترونیکی همراه در خدمت ارتقای کیفیت آموزش و یادگیری، نقش فناوری‌های جدید به‌خصوص ابزارهای الکترونیکی همراه در گسترش فرصت‌های آموزشی و توانمندسازی زنان و دختران، و ارائه توصیه‌های لازم برای پاسخگویی نهادهای آموزشی به کاربرد این فناوری‌ها در محیط‌های آموزشی ایران.
نشست مذکور در چهار بخش افتتاحیه، جلسه‌های کاری، میزگرد تخصصی و مراسم اختتامیه برگزار شد.
در مراسم افتتاحیه، پس از تلاوت آیاتی چند از کلام‌الها مجید و پخش سرود جمهوری اسلامی ایران، آقایان دکتر مهدی نوید دبیرکل شورای عالی آموزش و پرورش، دکتر محمدرضا سعیدآبادی دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو- ایران، دکتر علی اصغر فانی وزیر آموزش و پرورش سخنرانی کردند و در خاتمه جلسه افتتاحیه، پیام رئیس دفتر منطقه‌ای یونسکو در تهران توسط آقای اکبرلو قرائت شد.
دکتر مهدی نوید، دبیرکل شورای عالی آموزش و پرورش پس از خیرمقدم به شرکت‌کنندگان اظهار داشت: “موبایل درگذشته مترادف با تلفن همراه بود؛ اما امروزه تجلی همه ابزارهای الکترونیک و فناوری‌های جدید است. نگاه شورای عالی آموزش و پرورش به این فناوری در تدوین سند تحول بنیادین، نگاهی فرصت‌آفرین است. اما آنچه در استفاده از این فناوری لازم است مورد توجه قرار گیرد، استفاده هوشمندانه از آن است و این ضرورت باید مورد توجه همه سیاست‌گذاران و مجریان قرار گیرد. فناوری ابزارهای الکترونیکی همراه در عین ضرورت، درمان درد همه مشکلات نیست. در واقع، این ابزار می‌تواند تسهیل‌گر فرایند یاددهی و یادگیری باشد و روی اهداف، موانع و روش‌های یادگیری تاثیر بگذارد و یک پارادایم به سمت تحول در یادگیری محسوب شود.” وی در ادامه به چالش‌های استفاده از این ابزار اشاره کرد و افزود: “یکی از آفت‌های جدی استفاده از ابزارهای الکترونیک همراه، تقویت روحیه فردگرایی است. اگرچه در استفاده از این ابزار، واژه شبکه اجتماعی را به‌کار می‌بریم ولی مهارت‌های زندگی اجتماعی را آموزش نمی‌دهد. از چالش‌های دیگر استفاده از این فناوری، دامن‌زدن به تک‌ساحتی‌شدن انسان، و صرفا رشد یکی از ابعاد انسانی و نه همه آن است. دکتر نوید در خاتمه افزود: “استراتژی ما در آموزش و پرورش برای استفاده از ابزارهای الکترونیک همراه، مصونیت‌پذیری و نه محدودیت‌پذیری است که این امر در سایه استفاده هوشمندانه از این فناوری اتفاق می‌افتد.”
دکتر سعیدآبادی، دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو در سخنرانی خود اظهار داشت: “یونسکو دو هدف مهم را دنبال می‌کند که عبارت است از: ۱- صلح ۲- توسعه پایدار. صلحی که مد نظر یونسکو است صلحی است که در ذهن و اندیشه انسان شکل می‌گیرد. یونسکو معتقد است از آنجایی که جنگ از اذهان بشر آغاز می‌شود، تحقق صلح نیز باید در ذهن بشر نهادینه شود. توسعه مدنظر یونسکو نیز توسعه پایدار است که رشد اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و زیست محیطی را در برمی‌گیرد. یونسکو برای رسیدن به صلح و توسعه پایدار، از پنج حوزه آموزش، علوم طبیعی، فرهنگ، علوم اجتماعی و ارتباطات و اطلاعات بهره می‌برد که از میان این موارد، آموزش، اصلی‌ترین حوزه فعالیت یونسکو برای دستیابی به اهداف مذکور به شمار می‌رود. بر این اساس، امروزه استفاده از ابزارهای الکترونیکی همراه برای این منظور، از ضروریات به شمار می‌رود. دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو افزود: “برای آموزش از طریق ابزارهای الکترونیکی همراه چند موضوع باید مورد نظر قرار گیرد که عبارت است از: ” ۱- فراهم‌کردن نوع و محتوای یادگیری ۲- تغییرات مورد نیاز در محیط آموزش و یادگیری به منظور استفاده بهینه از این ابزارها ۳- بررسی نتایج و دستاوردهای این نوع آموزش در حوزه آموزش و پرورش ۴- تعیین تغییرات اجتماعی موردنظر با استفاده از این نوع محیط یادگیری ۵- تعیین ذی‌نفعان و سازمان‌های مشارکت‌کننده در استفاده از این نوع فناوری. دکتر سعید‌آبادی ادامه داد: “در زمینه استفاده از ابزارهای الکترونیکی همراه، چالش‌هایی نیز وجود دارد که باید به آنها توجه شود. یکی از این چالش‌ها، تعیین محتوای یادگیری است که باید با توجه به فرهنگ و ارزش‌های بومی و ملی ما تهیه شود. سیاستی که در جهان در استفاده از این نوع ابزارهاست، به طور عموم به‌دنبال یکسان‌سازی فرهنگی است که یکسان‌شدن ارزش‌ها، سنت‌ها، نوع نگرش به زندگی و.. را در بر می‌گیرد، بر این اساس، نوع محتوایی که باید برای یادگیری به دنبال آن بود از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. چالش‌های دیگر، متنوع‌شدن، خصوصی شدن و تجاری-شدن یا همان درآمدزاشدن محتوا و نیز بین‌المللی‌شدن این تجارت است. علاوه بر چالش‌های مذکور، شناخت سواد اطلاعاتی دانش‌آموزان و درک مطالب بی‌فایده و مفید برای آنها و آگاهی‌بخشی به معلمان در این زمینه نیز از دغدغه‌هایی است که باید به آنها توجه شود.”
دکتر علی‌اصغر فانی، وزیر آموزش و پرورش اظهار داشت: “آموزش و پرورش، زیرساخت سرمایه انسانی هر کشور است. خروجی آموزش و پرورش، یا ورودی به بازار کار و جامعه و یا به دانشگاه است که از دانشگاه سرمایه انسانی خارج، سپس وارد جامعه می‌شود. بر این اساس، توجه به آموزش و پرورش و استفاده از فناوری‌های مختلف در آموزش و پرورش، با لحاظ‌کردن مبانی فکری، فرهنگی و ارزشی، ضرورتی است که امروزه بیش از پیش اذهان را درگیر کرده است. فراهم‌کردن بستر مناسب برای رشد و تعالی سرمایه‌های فکری در جامعه اطلاعاتی و دانایی‌محور، یک ضرورت است. وی در ادامه افزود: “بحث جهانی‌شدن (Globalization) با بحث جهانی‌کردن (Globalizing) متفاوت است. جهانی‌شدن یک فرآیند است، فرآیندی که اتفاق می‌افتد و ما نمی‌توانیم با آن مقابله کنیم ولی با جهانی‌کردن باید مقابله کرد. استکبار جهانی درصدد است همه فرهنگ‌ها را به یک فرهنگ غالب تبدیل کند و به‌دنبال جهانی‌کردن است و ما باید با آن مقابله کنیم اما پروسه جهانی‌شدن را باید بپذیریم و ازآن به نفع خود بهره بریم. بنابراین در این جامعه دانایی- محور، باید دانش‌آموزان را به نحوی توانا کنیم که از این جریان، متناسب با فرهنگ حاکم با ارزش‌ها و هنجارهای خود استفاده کنند. فناوری‌های اطلاعات و ارتباطات امکان یادگیری توام با خلاقیت یا مشارکت فعال و سازنده را فراهم می‌کند و تلاش برای مشارکت دانش‌آموزان و فعال شدن در گروه به‌جای فعال‌شدن فردی باید در برنامه‌ریزی‌های استفاده از فناوری ابزارهای الکترونیکی همراه لحاظ شود. وزیر آموزش و پرورش در ادامه، با اشاره به بحث تربیت حرفه‌ای و اقتصادی در فلسفه تعلیم و تربیت و استفاده از فناوری‌ها برای آموزش افراد و تبدیل آن‌ها به عنصری موثر در اقتصاد، به موضوع هوشمند‌سازی مدارس اشاره کرد و اظهار داشت: “در آموزش و پرورش در استفاده از این فناوری‌ها اقدام-های مختلف و پراکنده‌ای صورت گرفته است. در وهله نخست، یکی از مواردی که در این زمینه باید مورد توجه قرار گیرد ضرورت تعریف مدرسه هوشمند و سپس تبدیل وضع موجود به وضع مطلوب است. اینکه مدرسه هوشمند چه ضرورت‌ها و نیازهایی را به‌دنبال دارد و چه ضرورت‌هایی در تعریف مدرسه هوشمند دیده شود، بسیار پر اهمیت است. به طور یقین نقش معلم و نیروی انسانی در استفاده از این فناوری‌ها، کلیدی است. مطالعات تطبیقی کشورهای مختلف حاکی از آن است که کشورهایی که از طریق نرم‌افزار و نه سخت‌افزار وارد بحث هوشمندسازی مدارس شدند موفقیت بیشتری در این زمینه کسب کرده‌اند. آموزش‌های ضمن‌خدمت دانشگاه فرهنگیان در آموزش و پرورش با هدف تعلیم و تجهیز نیروی انسانی از ضروریات جدی در این بحث است. بحث مشارکت دستگاه‌ها در تجهیز و پشتیبانی از مدارس هوشمند بحث بسیار مهمی است که باید به آن پرداخته شود. به عقیده من به‌جای مدارس هوشمند بهتر است در ابتدا کلاس هوشمند داشته باشیم بعد به موازات استفاده از این فناروی‌ها آن را به مدارس هوشمند تبدیل کنیم.”
اکبرلو، به نمایندگی از دفتر منطقه‌ای یونسکو در تهران پیام استرکیش لاروش، مدیر و نماینده این دفتر را به شرح زیر قرائت کرد: “فناوری ابزارهای الکترونیکی همراه، امروزه در دورترین نقاط جهان گسترده شده است. تخمین زده می شود که از حدود ۷ میلیارد نفر جمعیت حاضر جهان، نزدیک به ۶ میلیارد نفر به ابزارهای الکترونیکی همراه دسترسی داشته باشند. این ابزارها موفق‌ترین و فراگیرترین فناوری اطلاعات و ارتباطات در تاریخ است. یونسکو از سال ۲۰۱۱ هفته‌ای را به یادگیری با کمک ابزارهای الکترونیکی همراه اختصاص داده است. محور و موضوع امسال، استفاده از فناوری همراه در توانمندسازی زنان و دختران جامعه است. آموزش، زنان را توانمند می‌سازد تا زندگی بهتری داشته باشند. دختران تحصیل-کرده، خانواده‌های سالم‌تری دارند، بر اهمیت سلامت و بهداشت بیشتر واقفند و آن‌ را برای خود و فرزندانشان می‌جویند و مهارت‌های لازم برای ورود به بازار کار و موفقیت در آن را کسب می‌کنند. در کشورهای درحال‌توسعه، زنان در استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات برای دسترسی به فرصت‌های تحصیلی با چالش‌های خاصی روبه‌رو هستند. این موضوع به دوعلت است. یک علت مربوط به دسترسی به این ابزارهاست و دیگری مربوط به چگونگی آموزش فناوری اطلاعات و ارتباطات است. بر اساس آمار یونسکو، دختران دانش‌آموخته برای مشارکت در اقتصاد دانش‌بنیان باید همانند پسران از مزایای آموزش شامل دانش، مهارت‌ها و رویکردهای ارائه شده با استفاده از ابزارهای الکترونیک همراه بهره برند.”
وی در قرائت بخشی از سخنان مدیر دفتر منطقه‌ای یونسکو در تهران، افزود: “آموزگاران، ستون‌های نظام آموزش و پرورش‌اند و مشارکت آنها برای هرگونه تلاشی برای آموزش با استفاده از فناوری‌های ارتباطات و اطلاعات دارای اهمیتی حیاتی است. در این خصوص چهار چالش به شرح زیر مطرح می‌شود که پرداختن به آنها از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است:
۱- چگونه یادگیری با استفاده از فناوری همراه نقش معلمان را دستخوش تغییر کرده است و چه رویکردهای فراگیری، متضمن استفاده بهینه از این فناوری‌ها در جهت بهبود کیفی آموزش خواهد بود. فناوری‌های همراه چگونه باید در محیط‌های آموزش رسمی و غیررسمی به‌کار گرفته شود؟
۲- چگونه فناوری‌های همراه موجب افزایش توان و ظرفیت و توسعه حرفه‌ای آموزگاران و بهبود تعامل آنان با دانش‌آموزان به خصوص در شرایط منابع محدود می‌شود؟
۳- چه ابزارها و محتوایی موجب تسهیل یادگیری، ارزیابی و مدیریت کلاس درس می‌شود؟ آموزگاران و دانش‌آموزان چگونه می‌توانند منابع یادگیری خود را با استفاده از فناوری‌های همراه مناسب‌سازی کنند و با دیگران به اشتراک بگذارند؟
۴- و بالاخره چه فضاهای سیاست‌گذاری، چه در سطح ملی، محلی یا مدرسه‌ای، معلمان را در استفاده موثر از فناوری‌های نوین همراه، در بهبود نتایج تحصیلی کمک می‌کند؟ و چه رویکردهایی متضمن ادامه، تصحیح و گسترش پروژه های موفق می‌شوند؟
پس از مراسم افتتاحیه، جلسه‌های کاری و میزگرد تخصصی به شرح زیر برگزار شد:
جلسه کاری اول: ابزارهای الکترونیکی همراه و محیط‌های یاددهی – یادگیری ایران
رئیس جلسه: دکتر مهدی نوید، دبیرکل شورای عالی آموزش و پرورش
دبیر جلسه : دکتر محب حسینی، مدیر گروه آموزش کمیسیون ملی یونسکو
سخنرانان و موضوع سخنرانی‌ها:
دکتر محمود مهرمحمدی، رئیس دانشگاه فرهنگیان: بازخوانی نسبت معلم با فناوری‌های جدید: دو ابرشایستگی
دکتر کوروش پرند، رئیس سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای: طرح امید، آموزش مهارتی و یادگیری دانش‌بنیان به عنوان بزرگترین طرح آموزش مجازی
دکترعلی زرافشان، معاون آموزش متوسطه، وزارت آموزش و پرورش: ارزیابی برنامه هوشمندسازی مدارس در ارتقای کیفیت آموزش و یادگیری
ادامه جلسه کاری اول: ابزارهای الکترونیکی همراه و محیط‌های یاددهی – یادگیری ایران
رئیس جلسه: دکتر علی‌اکبر جلالی، استاد دانشگاه علم و صنعت ایران
دبیر جلسه: دکتر محب حسینی، مدیر گروه آموزش کمیسیون ملی یونسکو
مهندس علی باقرزاده، معاون وزیر آموزش و پرورش و رئیس سازمان نهضت سوادآموزی: کاربرد ابزارهای الکترونیکی همراه در سوادآموزی و تداوم آن به ویژه برای زنان و دختران
مهندس حسین محمودی سفیدکوهی، مدیرکل دفتر ارزشیابی مهارت سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای کشور: سنجش یادگیری مهارت‌ها در محیط‌های کار با استفاده از ابزارهای الکترونیکی همراه

جلسه کاری دوم: ظرفیت‌سازی در ارتقای کاربرد ابزارهای الکترونیکی همراه در نظام آموزشی
رئیس جلسه : مهندس علی زرافشان ، معاون آموزش متوسطه، وزارت آموزش و پرورش
دبیر جلسه: دکتر محب حسینی، مدیر گروه آموزش کمیسیون ملی یونسکو
سخنرانان و موضوع سخنرانی‌ها:
دکتر علی‌اکبر جلالی، استاد دانشگاه علم و صنعت ایران: زیرساخت‌های فنی و اطلاعاتی مدارس و دانشگاه‌ها و ابزارهای الکترونیکی همراه
دکتر ابراهیم طلائی، مشاور رئیس سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات: نمونه‌ای از بهترین تجارب در زمینه بازآفرینی فرهنگ تعلیم و تربیت با تسهیل‌گری فناوری اطلاعات: روایت یک مدرسه ایرانی
III- پانل تخصصی: پیش‌بینی و آینده‌نگری در زمینه استفاده از ابزارهای الکترونیکی همراه در محیط‌های آموزشی و یادگیری ایران
سخنرانان:
دکتر محسن بهرامی، رئیس پژوهشکده مطالعات آینده دانشگاه صنعتی امیرکبیر
دکتر سید امیدفاطمی، رئیس مرکز هوشمندسازی دانشگاه فرهنگیان
دکتر سیدمصطفی کلامی هریس، رئیس سازمان علمی- آموزشی فرادرس
اعضای پانل:
دکتر جلالی، دکتر نوید، و دکتر محب حسینی
در جلسه اختتامیه، دکتر محب حسینی مباحث جلسه‌های نشست را جمع‌بندی کرد و توصیه‌های نشست را با عنوان “توصیه‌های تهران: ظرفیت‌سازی برای کاربرد ابزارهای الکترونیکی همراه جهت کیفیت‌بخشی به آموزش و یادگیری” قرائت کرد.
برای دریافت چکیده مقالات اینجا را کلیک کنید.

تهیه و تنظیم: پیمانه پورهادی

ناظر علمی : دکتر محدثه محب حسینی

gozaresh-edualirotbe2

gozaresh-edualirotbe3

Print Friendly, PDF & Email

نشست هم‌اندیشی توانمندسازی شبکه مدارس پیوسته به یونسکو در ایران در خدمت اهداف توسعه پایدار جهانی، با همکاری کمیسیون ملی یونسکو- ایران و مرکز امور بین‌الملل و مدارس خارج از کشور وزارت آموزش و پرورش در تاریخ ۷ دی ۱۳۹۳ در دبستان تطبیقی پسران تهران برگزار شد.  هدف از برگزاری این نشست که با حضور جمعی از مدیران و مسئولان مدارس پیوسته به یونسکو در ایران، مدارس دولتی و خصوصی و نیز مسئولان کمیسیون ملی یونسکو و وزارت آموزش و پرورش برگزار شد، فراهم‌ساختن زمینه بحث و تبادل‌نظر درخصوص ارزیابی عملکرد مدارس عضو شبکه مدارس پیوسته به یونسکو (ASP net) در ایران، شناخت چالش‌ها و بهترین تجارب مدارس فوق، ظرفیت‌سازی مدارس عضو شبکه ASP net در ایران و همچنین تقویت مشارکت مدارس در طرح‌های ابتکاری بین‌المللی مطابق با اهداف توسعه پایدار جهانی بود. این نشست با پخش تلاوت آیاتی از کلام‌اله مجید و سرود ملی جمهوری اسلامی ایران آغاز شد. در مراسم افتتاحیه به ترتیب آقایان خلیل‌اله‌بابالو، قائم‌مقام وزیر در امور بین‌الملل و رئیس مرکز امور بین‌الملل و مدارس خارج از کشور، دکتر محمدرضا سعیدآبادی، دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو و خانم دکتر محدثه محب‌حسینی، مدیر گروه آموزش کمیسیون ملی یونسکو سخنرانی کردند. رئیس مرکز امور بین‌الملل و مدارس خارج از کشور ضمن خیرمقدم به شرکت‌کنندگان اظهار داشت: “فرهنگ ما بسیار غنی است و اساس آن مبتنی بر فرهنگ قرآن و اهل بیت است. اما متاسفانه از این فرهنگ در زندگی اجتماعی ما به‌خوبی بهره‌برداری نمی شود. ما دارای باورهای قوی مذهبی هستیم ولی زمانی این باورها می‌تواند جامعه‌ای سالم به وجود آورد که تبدیل به رفتار شود. برای ایجاد چنین جامعه‌ای باید به حقوق خود و دیگران واقف باشیم و آن را به طور عملی رعایت کنیم. سند “رساله الحقوق” امام سجاد نمونه ای از سند مذهبی است که در آن به حقوق فردی و اجتماعی به خوبی اشاره شده و لازم است از این اسناد مذهبی در تغییر رفتار خود بهره‌مند شویم. مهم‌ترین مسئله در رسیدن به توسعه پایدار که امروزه همه جوامع در پی آنند رعایت حقوق یکدیگر، و در مجموع توجه به اخلاق است.”

gozaresh-madares93-2

وی اضافه کرد: “توسعه پایدار به معنی استفاده حداکثر از منافع امروز با در نظرگرفتن و حفظ منافع آیندگان است. با افزایش تکنولوژی، متاسفانه اخلاق در جوامع رنگ باخته است. افزایش گازهای گلخانه‌ای که به لایه اوزون آسیب می‌رساند و از بین‌بردن محیط زیست که جنبه‌ای از ابعاد توسعه پایدار است، گواه این مدعاست. بنابراین اصل توسعه پایدار بر رعایت حقوق و اخلاق استوار است. جامعه ما باید بیاموزد که باورها و اصول اخلاقی را به رفتار تبدیل کند و این یادگیری از سنین کودکی آغاز می‌شود. بر این اساس، مقطع ابتدایی دوران خاصی است که می‌تواند نسل جدیدی را برای تحقق توسعه پایدار تربیت کند. یونسکو با اهداف آموزشی‌ای که در نظر دارد و با برنامه‌های خوبی که در این زمینه انجام داده است و انجام می‌دهد، می‌تواند ظرفیت‌های مناسبی را برای بهبود روش‌های آموزشی فراهم آورد و مدارس ما می‌توانند با اتصال به شبکه یونسکو از این تجارب بهره‌‌مند شوند.”
دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو در سخنرانی خود اظهار داشت: “یونسکو دو هدف را دنبال می‌کند که عبارت است از: ۱- صلح و آرامش جهانی ۲- توسعه یا ایجاد زندگی بهتر برای کلیه جوامع. از دیدگاه یونسکو راه رسیدن به صلح، ایجاد تفکر صلح در ذهن بشر است. یونسکو معتقد است اگر جنگ از ذهن بشر شروع می‌شود، صلح نیز باید در ذهن او نهادینه شود. توسعه مدِ نظر یونسکو، توسعه پایدار است که دارای چهار بعد اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و زیست‌ محیطی است و برای رسیدن به توسعه پایدار باید به رشد تمامی این ابعاد توجه شود. به عبارت دیگر، رشد اقتصادی بدون در نظرگرفتن رشد فرهنگی، اجتماعی و زیست محیطی بی‌نتیجه است و پایدار نیست.”
وی در ادامه افزود: “یونسکو برای دستیابی به اهداف مذکور از فعالیت در پنج حوزه بهره می‌برد که عبارت است از: ۱- آموزش ۲- علوم طبیعی ۳- علوم اجتماعی ۴- فرهنگ ۵- ارتباطات و اطلاعات. آموزش هرچه بیشتر باشد درک صلح بیشتر اتفاق می‌افتد. آموزش برای تفاهم بین‌الملل، آموزش برای بازماندگان از تحصیل، یادگیری مادام‌العمر و…. راه رسیدن به صلح و توسعه پایدار است. آشنایی با مباحثی همچون اقیانوس، دریاها، مسائل زیست- محیطی، دانش بومی و منطقه‌ای و ….. نزاع و درگیری‌ها را به حداقل می‌رساند. از طریق تعاملات فرهنگی و آشنایی بیشتر با فرهنگ‌ها، توسعه صلح و توسعه پایدار افزایش می‌یابد. کاربرد علم و فناوری بدون در نظرگرفتن اخلاق، مسائل اجتماعی، زنان و…. به طور قطع در رسیدن به صلح و توسعه پایدار بی‌نتیجه است و آموزش در تمامی ابعاد علمی، فرهنگی، و اجتماعی بدون ایفای نقش ارتباطات و ICT عقیم خواهد ماند.”
وی در ادامه اظهار داشت: “یونسکو برای رسیدن به صلح و توسعه پایدار از سه سازوکار بهره می‌برد که عبارت است از: ۱- کرسی‌های دانشگاهی ۲- مراکز منطقه‌ای و بین‌المللی یونسکو ۳- رسانه‌ها. در ایران در حال حاضر ۱۷ کرسی یونسکو در حوزه‌های مختلف آموزشی، علمی، فرهنگی، و علوم اجتماعی و ۶ مرکز منطقه‌ای در حال فعالیت‌اند. سفیران صلح و هنرمندان و شبکه‌هایی مانند مدارس پیوسته به یونسکو نیز ابزارهای اطلاعاتی و رسانه‌هایی برای تعاملات منطقه‌ای و جهانی به شمار می‌روند.”
دکتر سعیدآبادی افزود: “صلح و توسعه پایدار، منوط به آموزش است و این آموزش باید از اوان کودکی آغاز شود. بنابراین اگر می‌خواهیم در کشور درک متقابل، احترام به ارزش‌ها، توجه به تنوع فرهنگی و… وجود داشته باشد و در مجموع به سمت صلح و توسعه پایدار گام برداریم، باید این امر مهم را از مدارس آغاز کنیم. مدارس پیوسته به شبکه یونسکو می‌توانند این مفاهیم را به خوبی گسترش دهند و تجربیات خود را در اختیار مدارس و در کل، نظام آموزشی قرار دهند. برای تحقق صلح و توسعه پایدار در مدارس، توجه به این نکات مهم است: ۱- شعار “امروز برای فردا” سرلوحه کار قرار گیرد ۲- مفاهیم مرتبط با توسعه پایدار در محتوای آموزشی وارد شود ۳- محیط‌ها و روش‌های یادگیری به سمت یادگیری اکتشافی و عمل- محور سوق داده شود ۴- نتایج و دستاوردها مدِ نظر قرار گیرد، به این معنی که محتوا و محیط‌های آموزشی به گونه‌ای آماده شود که باعث ایجاد تفکر سیستمی و نیز تفکر نقادانه شود و مسئولیت‌پذیری اجتماعی را به‌وجود آورد و یادگیرنده را برای تغییر خود و جامعه مهیا سازد.”
مدیر گروه آموزش کمیسیون ملی یونسکو به عنوان آخرین سخنران مراسم افتتاحیه اظهار داشت: “شبکه مدارس پیوسته به یونسکو در سال ۱۹۵۳ با ۳۳ مدرسه در ۱۵ کشور آغاز به کار کرد و هم اکنون ۹۹۰۰ مدرسه از ۱۸۷ کشور به این شبکه پیوسته‌اند. هدف اصلی از ایجاد این شبکه، ایجاد صلح در اذهان و قلب‌های کودکان و نوجوانان است که از طریق ایجاد شهروندی جهانی و توسعه پایدار تحقق خواهد یافت.”
وی افزود: ” طبق راهبرد میان‌مدت ۲۰۱۴ تا ۲۰۲۱ یونسکو و برنامه و بودجه ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۷ این سازمان، دومین هدف راهبردی یونسکو در حوزه آموزش، توانمندسازی فراگیران برای تبدیل به شهروندان جهانی خلاق و پاسخگو از طریق توسعه دانش، ارزش‌ها، و مهارت‌ها در حوزه صلح، حقوق بشر و توسعه پایدار است. بان‌کی‌مون (دبیرکل سازمان ملل) در طرح ابتکاری جهانی: آموزش در صدر اقدامات توسعه اظهار داشته است: “آموزش باید نقش محوری خود را در کمک به مردم برای ایجاد جوامع فراگیرتر، صلح آمیزتر و عادلانه‌تر ایفا کند. آموزش باید به مردم درک، مهارت‌ها و ارزش‌هایی ارائه دهد که در همکاری برای حل مشکلات و چالش‌های پیوسته قرن بیست‌ویکم به آن نیازمندند”.

دکتر محب حسینی افزود: تمرکز طرح ابتکاری بر قراردادن هر کودک در مدرسه، بهبود کیفیت یادگیری و ترویج شهروندی جهانی استوار بود. بر این اساس دو برنامه اصلی یونسکو در زمینه آموزش برای توسعه پایدار و آموزش شهروندی جهانی به عنوان اقدام‌های اولویت‌دار شبکه مدارس پیوسته به یونسکو تعیین شد.”
وی در ادامه گفت: “ارزیابی‌ای که از شبکه مدارس پیوسته به یونسکو در سال ۲۰۱۲ تا ۲۰۱۳ به عمل آمد، نشان‌‌دهنده مبادلات خوب این شبکه در سطح بین‌المللی است. در سپتامبر ۲۰۱۳ مجمعی با عنوان “شبکه مدارس پیوسته به یونسکو برای شهروندی جهانی: آموزش صلح و توسعه پایدار برای دوره ۲۰۱۴ تا ۲۰۲۱” در کره تشکیل شد که “راهبرد عمل مدارس پیوسته به شبکه یونسکو” را برای سال‌های ۲۰۱۴ تا ۲۰۲۱ ترسیم کرد. بر اساس این سند راهبردی، هدف اصلی شبکه مدارس پیوسته در جهان، کمک به ارتقای َآموزش با کیفیت در تداوم صلح و توسعه پایدار است. شیوه‌های عمل این شبکه، براساس راهبرد عمل مذکور عبارت است از: ۱- سازماندهی دوره‌های آموزشی و نشست‌های هم‌اندیشی برای مدیران، معلمان و دانش‌آموزان ۲- آماده‌سازی مدارس عضو شبکه مدارس پیوسته به یونسکو با مواد و محتوای آموزشی در زمینه آموزش شهروندی جهانی و آموزش برای توسعه پایدار ۳- انجام طرح‌های شاخص در مدارس منتخب عضو شبکه در زمینه طرح‌های ابتکاری در خصوص آموزش شهروندی جهانی و آموزش برای توسعه پایدار ۴- به‌روزکردن طرح‌های شاخص موجود ۵- تشکیل چارچوب‌های همکاری آنلاین برای یادگیری و مبادله اطلاعات در زمینه آموزش شهروندی جهانی و آموزش برای توسعه پایدار ۶- بهبود شبکه‌ای کردن مدیریت و ارتباطات از طریق ICT و مبادله فردی.
استراتژی‌های سند راهبردی عبارت است از: ۱- تامین و تضمین منابع مالی، انسانی و فنی برای همکاری موثر در همه سطوح ۲- تقویت همکاری‌های منطقه‌ای/ زیرمنطقه‌ای از طریق مشخص‌کردن واحدهای هماهنگ‌کننده و مرکزی منطقه‌ای و زیرمنطقه‌ای ۳- استفاده ازICT برای تسهیل مبادله اطلاعات و تجربه‌ها ۴- ترویج رویکرد کل‌نگرانه در مدارس برای توجه به یادگیری و تجربه، همراه با آموزش ۵- تقویت شبکه از طریق گسترش مشارکت با کرسی‌های یونسکو، مراکز منطقه‌ای درجه دو، رسانه‌ها و بخش خصوصی ۶- هماهنگی بین‌المللی موثر مدارس عضو شبکه برای تسهیل مبادله اطلاعات و دانش در مورد شبکه مدارس در سطوح ملی، منطقه‌ای و بین‌المللی ۷- بزرگداشت رویدادها (سال‌ها و روزهای جهانی ملل متحد) و برگزاری مسابقه‌ها، جمع‌آوری، تحلیل و ترویج بهترین تجارب در سراسر جهان و…”
وی در نهایت، فعالیت‌های اصلی برای سال‌های ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۷ شبکه مدارس پیوسته به یونسکو را به شرح زیر برشمرد: “۱- سازماندهی مجامع بین‌المللی دانش‌آموزی (نوامبر ۲۰۱۴) و مجمع بین‌المللی معلمان مدارس پیوسته ( ۷ نوامبر۲۰۱۴- ژاپن) در چارچوب کنفرانس جهانی آموزش برای توسعه پایدار ۲- تهیه منابع آموزشی باز در مورد آموزش شهروندی جهانی و آموزش برای توسعه پایدار و داده‌های آموزشی دیگر توسط بخش آموزش یونسکو ۳- اجرای طرح‌های شاخص جدید در مورد آموزش شهروندی جهانی و آموزش برای توسعه پایدار( شامل تنوع زیستی، تغییر اقلیم و تقلیل مخاطرات بلایا) ۴- تهیه یک کتاب راهنما برای دانش‌آموزان و معلمان در مورد شهروندی جهانی برای توسعه پایدار مسالمت‌آمیز ۵- تشکیل شبکه آنلاین زیر منطقه‌ای با همکای مراکز منطقه‌ای شبکه مدارس پیوسته به یونسکو.”

بخش بعدی نشست به گزارش عملکرد مدارس پیوسته به یونسکو در ایران و اقدامات شاخص سایر مدارس در زمینه اهداف توسعه پایدار جهانی اختصاص داشت و نمایندگان مدارس دولتی و خصوصی شبکه گزارش های خود را ارائه کردند.
مهم‌ترین فعالیت‌های مجتمع سوده که توسط دانش‌آموزان این مجتمع ارائه شد عبارت است از: “۱- طرح محیط‌یار برای حفاظت از حیوانات و طبیعت ۲- طرح درخت‌کاری ۳- طرح غذای سالم (تجربه استفاده از گیاهان غذایی در مدرسه و معرفی آن به همکلاسی‌ها) ۴- طرح پاکسازی طبیعت ۵- طرح جلوگیری از اسراف در مصرف مواد غذایی ۵- طرح حمایت از محیط‌بانان (در این برنامه، تصویر یوزپلنگ ایرانی در حال انقراض روی بوم کشیده شد و پس از فروش تابلو، درآمد حاصل از آن به محیط‌بانان تقدیم شد) ۶- استفاده از قمقمه به‌جای بطری آب (بطری آب در طبیعت به سختی تجزیه می‌شود و به محیط زیست آسیب می‌رساند) ۷- طرح تفکیک زباله‌های خشک ۸- طرح حمایت از حیوانات (از طریق ارائه پیشنهاد به شهرداری به منظور ساخت سرپناه برای حیوانات و استفاده از باقیمانده غذا برای آنان) ۹- جمع‌آوری و تحویل در بطری‌ها به بهزیستی و تحویل یک عدد ویلچر برای شیرخوارگاه آمنه ۱۰- استفاده از بطری‌های آب به‌جای گلدان ۱۱- صرفه‌جویی در کاغذ و فروش کاغذهای باطله و اهدای درآمد حاصل از آن به نیروهای خدماتی مجتمع ۱۲- ساماندهی پس‌ماند در برج بین‌‌المللی تهران ۱۳- جمع‌آوری باطری و سی‌دی‌ها و تعویض آنها با باطری و سی‌دی‌های نو ۱۴- استفاده از کیسه‌های پارچه‌ای به‌جای کیسه‌های نایلونی ۱۵- طرح آشنایی با تنوع زیستی (همه موجودات حق زندگی دارند و اگر یکی از آنها نباشد چرخه زیستی دچار مشکل می‌شود).
خانم ساداتی، مسئول امور بین‌الملل مجتمع آموزش مهدوی فعالیت‌های این مجتمع را به شرح زیر عنوان کرد: ۱- احداث ساختمان پیش‌دبستان مجتمع با سیستم گرمایش خورشیدی (کودکان با مشاهده این سیستم، به طور عملی اهمیت حفاظت از محیط زیست را در می‌یابند) ۲- طرح درخت‌کاری ۳- اجرای طرح IB (طرح پژوهشی دانش‌آموز محور است) ۴- برگزاری نمایشگاه سالانه دستاوردهای دانش‌آموزان ۵- عضویت و همکاری با سازمان‌های بین‌المللی فعال در حوزه محیط زیست ۶- بزرگداشت روزهای ملی و جهانی (به‌عنوان مثال درخت‌کاری برای صلح در روز جهانی صلح ملل متحد، جشن روز هوای پاک و… ) ۷- برگزاری برنامه‌های بین‌المللی از جمله کارگاه‌های آموزشی، مسابقه‌های فرهنگی و محیط زیستی ۸- سفرهای بین‌المللی در زمینه موضوع‌های علمی، فرهنگی و هنری به‌عنوان سفیران فرهنگی ایران ۹- اهدای کتاب به مدارس استان‌های محروم ۱۰- برگزاری بازارچه خیریه از طریق فروشگاه‌های هنری دانش‌آموزان.
مهم‌ترین فعالیت‌های مجتمع دکتر محمود افشار توسط آقای طاهری به شرح زیر عنوان شد: ۱- توجه به ابعاد مختلف انسانی نظیر مسائل اخلاقی، اعتقادی، فرهنگی، زیست محیطی و تلفیق این جنبه‌ها در زندگی روزمره دانش‌آموزان، از طریق گنجانیدن این مفاهیم در رفتار سازمانی دانش‌آموزان از جمله نظافت محیط مدرسه، تغذیه، تقویت شوراهای دانش‌آموزی و… ۲- انجام پژوهش‌های مختلف در مرکز تحقیقات محمود افشار در زمینه‌های مختلف از جمله مسائل محیط زیست (برخی از طرح‌ها موفق به دریافت گواهینامه استاندارد از یونسکو شدند) ۳- ارتقای فعالیت‌های پژوهشی دانش‌آموزان و تبدیل آنان به فردی با دیدگاه نقادانه و پرسشگر و مسئولیت‌پذیر از طریق ایجاد فضای آموزشی و پژوهشی دانش آموز- محور و افزایش روحیه همکاری میان آنان و…
مهم‌ترین فعالیت‌های دبیرستان هاجر طبق گزارش خانم عربی عبارت است از: “۱- برگزاری کارگاه‌های آموزشی در زمینه ارتقای تفاهم و کار گروهی ۲- برگزاری کارگاه‌های کنترل خشم برای اولیا و دانش‌آموزان ۳- برگزاری فعالیت‌های محیط زیستی از جمله: ۱- کاشت نهال در روز جهانی صلح ۲- آموزش جمع‌‌آوری زباله در محیط زیست ۳- آموزش سبزی‌کاری ۴- طرح‌های تشویق استفاده از ظروف گیاهی ۵- برگزاری جشنواره‌های مختلف از جمله جشنواره گل ۶- انتشار مفاهیم زیست- محیطی در مدرسه از طریق کتابخوانی ۷- برگزاری جلسات محیط زیست ۸- آموزش مدیریت پس‌ماند ۹- طرح کاشت درخت در باغچه مدارس محیط زیستی پارک پردیسان ۱۰- فرهنگ‌سازی کودکان در محیط زیست و….
مهمترین فعالیت دبیرستان ایرج رستمی، طرح آموزش رفتارهای پرخطر نظیر ایدز و چگونگی ابتلا به آن بود که توسط نماینده این دبیرستان در نشست تشریح شد. برای این طرح، گروهی از دانش‌آموزان به عنوان گروه هدف در نظر گرفته شدند و در مورد رفتارهای پرخطر از جمله ایدز مورد آموزش قرار گرفتند. برای این کار، پرسشنامه‌هایی در مورد ایدز، موارد ابتلا و پیشگیری تهیه شد. گروه هدف، رفتارهای پرخطر را مشخص می‌کردند و براساس آن، محتوای آموزش شکل گرفت. علاوه بر این برنامه، در روز جهانی ایدز در هر سال، مراسم سخنرانی با حضور صاحب‌نظران، دانش‌آموزان و اولیای آنان برگزار می‌شود.
خانم خطیب شاد، اهم فعالیت‌های دبیرستان نیکان را بدین شرح برشمرد: ۱- آموزش کیفی به معلمان و دانش‌آموزان ۲- اجرای برنامه‌های آموزشی برای اولیای دانش‌آموزان براساس نیازهای دانش‌آموزان، ۳- اجرای طرح‌های فوق‌برنامه نظیر برگزاری مسابقات هنری و…
مهم‌ترین فعالیت‌های دبیرستان منظومه خرد، توسط خانم محسنی به شرح زیر عنوان شد:
۱-كاهش مصرف، بازيافت و مصرف دوباره و ترغیب دانش‌آموزان به فعالیت در این زمینه، نظیر جداسازی کاغذ و زباله‌های خشک و تر و سیستم اتوماسیون برای کاهش مصرف کاغذ ۲-ايجاد ارتباط با انجمن‌های علمي و تحقيقاتي دیگر در خصوص تبادل اطلاعات علمي و همکاری در این زمینه ۳-آبیاری فضای سبز و شستشوی حیاط مدرسه با آب چاه ۴-اجرای پروژه مونوکسید تهران ۵-تهیه کیسه‌های پارچه‌ای با پیام زیست- محیطی و حذف استفاده از کیسه‌های پلاستیکی و جایگزینی آن با ظروف ۶- انجام پروژه‌های کلاسی مانند تهیه کود کرمی ۷- ساخت مجسمه‌های کاغذی از کاغذها و روزنامه باطله ۸- ساخت دستگاه‌های حفاظت از محیط زیست مانند ساخت دستگاه تصفیه آب، آبگرم‌کن خورشیدی، لاک غلط‌گیر محیط زیستی و…. ۹- بررسی میزان هدر رفت آب در مدرسه و کاهش آن ۱۰-ساختن لانه‌ پرنده (Bird Feeder ) 11- خوردن یک وعده غذای گیاهی برای کمک به کاهش تولید گازهای گلخانه‌ای و گرمایش جهانی ۱۲-ک اشت گیاه در بطری برای افزایش فضای سبز در مدرسه ۱۳-کاشت نهال هم‌زمان با روز درخت‌کاری ۱۴- اجرای برنامه‌ها و کلاس‌های درسی حفاظت از زمین (Life-Link) 15- شرکت در کنفرانس‌های داخلی و بین‌المللی ۱۶- انتخاب گروهی از دانش‌آموزان در مقاطع مختلف به عنوان دیدبان‌های محیط زیست ۱۷- برگزاری اردوهای دانش‌آموزی با رویکرد محیط زیستی ۱۸- تنظیم برنامه‌های هنری و نمایشگاه‌های محیط زیستی ۱۹- اجرای طرح تهیه کود کرمی (ورمی کمپوست) در سطح مدرسه ۲۰- انتخاب گروهی از دانش‌آموزان در مقاطع مختلف به عنوان دیده‌بان‌های محیط زیست.
مهم‌ترین فعالیت‌های دبیرستان آینده‌سازان شوشتر، طبق گزارش آقای فرجیان پور عبارت است از: ۱- آموزش حفظ میراث فرهنگی ملموس و معنوی از طریق برگزاری کارگاه‌های آموزشی ۲- برگزاری طرح‌های مربوط به بهداشت فردی و روانی دانش‌آموزان ۳- فراهم‌کردن محیط‌ها و بستر‌‌های ورزشی ۴- برگزاری کارگاه‌های آموزشی در مورد آثار فرهنگی و انتشار بروشورهای اطلاع رسانی ۵- گرامیداشت مناسبت‌های مذهبی، ملی و بین‌المللی نظیر حماسه عاشورا، شب یلدا، مراسم ویزه از جمله روز جهانی کودک و ….. ۶- ارائه سرفصل برای انجام فعالیت‌های پژوهشی، تبادل اطلاعات برای حفظ آثار ۷- تشکیل کلاس‌های آموزشی در مکان‌های تاریخی ۸- فراهم‌کردن دوره‌های گردشگری ۹- برگزاری نمایشگاه آثار تاریخی استان.
پس از ارائه گزارش عملکرد مدارس، پانل بحث و تبادل‌نظر در مورد توانمندسازی شبکه مدارس پیوسته به یونسکو با مدیریت دکتر محب‌حسینی مدیر گروه آموزش کمیسیون برگزار شد و حاضران در جلسه، نظرات خود را در زمینه چالش‌ها و فعالیت‌های مدارس پیوسته به یونسکو عنوان کردند و همچنین راهکارهای مربوط به پیوستن اعضای جدید به شبکه مطرح شد.
سپس جلسه اختتامیه تشکیل شد و دکتر محب حسینی جمع‌بندی مباحث جلسه را به شرح زیر مطرح کرد:
۱- با توجه به ثبت ۱۸ مدرسه ایرانی در شبکه مدارس پیوسته به یونسکو، تقویت این شبکه در کشور به‌منظور ارتقای حضور بین‌المللی جمهوری اسلامی ایران در جامعه جهانی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و موجب ارتقای اعتبار بین‌المللی نظام آموزشی کشورمان خواهد شد.
۲- با توجه به چالش‌های مالی و بودجه‌ای مدارس پیوسته به یونسکو برای اجرای طرح‌های بین‌المللی، لازم است حمایت‌های ویژه نهادی، فنی و مالی از این مدارس توسط وزارت آموزش و پرورش و سایر نهادهای ذی‌ربط صورت گیرد.
۳-شبکه مدارس پیوسته به یونسکو در ایران، نیازمند یک برنامه مدون جهت انجام فعالیت‌های مربوط در سطوح ملی، منطقه‌ای و بین‌المللی است. لازم است برنامه کوتاه‌مدت، میان‌مدت و درازمدت این مدارس با مشارکت وزارت آموزش و پروش کمیسیون ملی یونسکو و مدارس عضو تدوین شود.
۴-لازم است کلیه مدارس پیوسته به یونسکو در ایران، یکی از همکاران خود را به عنوان رابط و هماهنگ‌کننده برنامه (Coordinator) به کمیسیون ملی یونسکو و مرکز امور بین‌الملل معرفی کنند. پس از آن خانم سهرابی به‌عنوان رابط و هماهنگ‌کننده برنامه در مرکز امور بین‌الملل وزارت آموزش و پرورش و خانم پورهادی از کمیسیون ملی یونسکو به عنوان رابط برنامه در کمیسیون ملی یونسکو تعیین شدند. طبق قواعد روش کمیسیون‌های ملی یونسکو، مدیر بخش آموزش کمیسیون ملی یونسکو نیز به عنوان رابط و هماهنگ‌کننده بین‌المللی برنامه با یونسکو تعیین ‌شد.
۵- با توجه به نیاز معلمان و مسئولان مدارس پیوسته به یونسکو برای آشنایی با اهداف و شرح وظایف مدارس پیوسته و نیز برنامه‌‌های بین‌المللی جهانی یونسکو، ضرورت دارد کارگاه‌ها و برنامه‌های آموزشی با همکاری مرکز امور بین‌الملل، کمیسیون ملی یونسکو و مدارس عضو شبکه در کشور تشکیل شود.
۶- طبق قواعد روش یونسکو در زمینه مدارس پیوسته به شبکه، کلیه مدارس عضو موظفند در پایان هر سال تحصیلی، گزارش عملکرد خود را در فرم مخصوص عملکرد شبکه مدارس عضو درج و به کمیسیون ملی یونسکو ارسال کنند. پس از معرفی رابطان برنامه از سوی مدارس، فرم مربوط از سوی بخش آموزش کمیسیون ملی یونسکو به مدارس عضو ارسال خواهد شد.
۷- مدارس جدیدی که مایلند به شبکه اعضای مدارس پیوسته به یونسکو بپیوندند، لازم است تقاضای خود را به صورت کتبی به مرکز امور بین‌الملل و مدارس خارج از کشور وزارت آموزش و پرورش، همراه با گزارش جامع در زمینه فعالیت مدارس خود در چهار حوزه: آموزش برای توسعه پایدار، صلح و حقوق بشر، یادگیری بین فرهنگی، موضوع‌های اولویت‌دار جهانی و نقش نظام ملل متحد ارائه کنند. پس از ارزیابی لازم در مورد گزارش فوق، در مورد معرفی آنها به یونسکو تصمیم‌گیری خواهد شد.

تهیه و تنظیم: پیمانه پورهادی
ناظر علمی: دکتر محدثه محب‌حسینی

Print Friendly, PDF & Email

اولین همایش فرآیند استاندارد آموزش و آموزش استاندارد (۴ الف) در چرخه آموزش کشور توسط گروه علوم مهندسی، کارگروه “استاندارد و اطمینان از کیفیت” فرهنگستان علوم ایران و با حمایت کمیسیون ملی یونسکو و کلیه نهادهای متولی آموزش در ایران در تاریخ ۵ و ۶ آذر ۱۳۹۳ در فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران برگزار شد.

هدف از برگزاری این همایش که با حضور جمع زیادی از دانشگاهیان، مسئولان و اعضای فرهنگستان‌ها، استادان، صاحب‌نظران، دانشجویان و علاقه‌مندان در محل فرهنگستان علوم برگزار شد، دستیابی به وضعیت فرآیند استاندارد آموزش و آموزش استاندارد در چرخه آموزش کشور و تدوین و تبیین راه‌کارهای بنیادی در بنیان‌گذاری و اجرای این فرایند در کشور بود.
سخنرانان کلیدی این همایش مسئولان و نمایندگان وزارتخانه‌ها و سازما‌ن‌های ذی‌ربط و فرهنگستان‌های کشور بودند. همچنین به منظور جمع‌بندی در ارائه راه‌کارهای مناسب، میزگردی با شرکت مسئولان ذی-ربط در آموزش‌های بنیادی کشور در روز پنجشنبه ۶ آذر ۱۳۹۳ در این فرهنگستان برگزار شد.
محور اصلی بحث‌های این همایش مبتنی بر تدوین استاندارد آموزش در حوزه وسیعی از سطوح یادگیری دانش در چرخه آموزش کشور بود. این چرخه شامل مهد، پیش‌دبستان، دبستان، دبیرستان و دانشگاه (کاردانی، کارشناسی، ارشد، دکتری و پسادکتری) و آموزش‌های حرفه‌ای و بازآموزی (براي مسئولان، مدیران، متخصصان، کارکنان، کارگران و غیره) و آموزش همگانی براي عموم مردم و برگشت مجدد به چرخه است. “استاندارد آموزش”، دانش اساسی و مهارت سطح يا سطوح خاص آموزش‌دهندگان و آموزش‌گیرندگان را مشخص می‌کند. بنابراین لازم است “استاندارد پایه آموزش کشور” به عنوان چتر پوششی سطوح مختلف آموزش در چرخه آموزش کشور برای آموزش‌دهندگان، آموزش‌گیرندگان، دانش‌پژوهان، دانش خروجی دانش‌آموختگان، مدیریت دانش، امور اجرایي آموزش، محیط‌هاي آموزشی، روش‌ها‌ی نیازسنجی و نظایر آن به منظور دستیابی به هدف “اطمینان از کیفیت آموزش” برای نیروی کار با صلاحیت دانشی و مهارتی خاص تهيه شود.
جنبه دیگر، طرح موضوع “آموزش استاندارد” بود که به مفهوم آموزش این استانداردها در کلیه سطوح عوامل گرداننده این چرخه در کشور است.
این همایش با قرائت آیاتی از کلام‌الله مجید و پخش سرود جمهوری اسلامی ایران در فرهنگستان علوم آغاز به‌کار کرد. در مراسم افتتاحیه آن دکتر رضا داوری‌اردکانی رئیس فرهنگستان علوم، دکتر محمدرضا عارف رئیس گروه علوم‌مهندسی فرهنگستان، دکتر علی‌اکبر صالحی عضو فرهنگستان علوم و رئیس سازمان انرژی اتمی سخنرانی کردند.

4alef-2

دکتر داوری اردکانی در سخنان خود اظهار داشت: “استاندارد چیزی نیست که بتوان از آن صرف‌نظر کرد و بدون داشتن استاندارد هیچ کاری نمی‌توان انجام داد. استاندارد، متعلق به دنیای فناوری و نانوفناوری است و در گذشته به جای استاندارد، اندازه و اعتدال وجود داشته و به معنای لفظ کنونی نبوده است. استاندارد در صنعت، تکنولوژی، تولید صنعتی و تولید فناوری، یک ضرورت است و به همین اندازه در آموزش و تعلیم و تربیت نیز ضرورت دارد”.
وی افزود: “در جامعه‌ای که می‌خواهیم همه چیز در آن در تناسب با یکدیگر باشد، باید استاندارد وجود داشته باشد و رعایت شود. داشتن استاندارد و رعایت آن، دو امر متفاوت است و در همه کشورها چه پیشرفته و چه غیرپیشرفته باید به عنوان ملاکی برای پیشرفت در نظر گرفته شود”.
رئیس فرهنگستان علوم با اشاره به اینکه همه کشورهای پیشرو و غیرپیشرو می‌توانند ملاکی از پیشرفت و وضع مطلوب داشته باشند اضافه کرد: “هر کشور توسعه‌نیافته نیز می‌تواند نظری داشته باشد و استاندارد را درنظر بگیرد؛ در تعلیم و تربیت هم علاوه بر مخالفت‌هایی که در مورد استاندارد، وجود دارد باید استاندارد ایجاد شود”. وی در ادامه با تاکید بر این که نوآموز را باید آزاد گذاشت تا یاد بگیرد، عنوان کرد: “در آموزش و پرورش این اشاره را داشتم که داشتن استاندارد چیزی نبوده که از اول مورد توافق باشد، اما حالا قابل قبول است. آموزش و پرورش قدیم ما نیز استاندارد نبود، اما حالا باید استاندارد شود. دانش‌آموزان ما اکنون در مدرسه درس می‌خوانند و در خانه نیز تکالیف خود را انجام می‌دهند، ما باید به این مسئله توجه کنیم که دانش‌آموزان باید فرصتی را برای خواندن آزادانه کتاب در اختیار داشته باشند؛ این امر، موضوع ساده‌ای است که متاسفانه به آن توجه نمی‌کنیم. در هر کشوری برای دستیابی به استاندارد، باید افرادی وجود داشته باشند که برای استاندارد فعالیت کنند. من تغییر بنیادی نظام آموزش و پرورش را تجربه کرده‌ام. هدف از این برنامه این بود که آموزش و پرورش را استاندارد کنیم ولی این امر محقق نشد. باید کوشید که آموزش و
پرورش برای هر سنی و مرتبه‌ای به اندازه و بجا باشد. به هر ترتیب، استاندارد چیز ثابت و قطعی نیست و همیشه تغییر می‌کند؛ زمانی که شرایط تغییر می‌کند استاندارد نیز تغییر می‌کند.”
دکتر عارف رئیس اولین همایش فرآیند استاندارد آموزش و آموزش استاندارد در سخنان خود اظهار داشت: “استاندارد یکی از بحث‌های جدید کشور ما است و به طور طبیعی مانند هر بحثی چالش‌ها و مشکلات خود را دارد. یکی ازمعضلات بخش توسعه، بحث استاندارد است به این منظور در فرهنگستان علوم، بحث آموزش استاندارد از مدت‌ها قبل مطرح و کارگروه استاندارد و اطمینان از کیفیت از حدود یکسال‌ونیم پیش ایجاد شد. این کارگروه متشکل از استادان عضو پیوسته و وابسته فرهنگستان علوم است و هر ۲‌هفته یک بار تشکیل جلسه می‌دهد. کارگروه مذکور در نهایت به این نتیجه رسید که برای فرهنگ‌سازی جدید در زمینه آموزش استاندارد، اولین همایش فرایند استاندارد در چرخه آموزش کشور را برگزار کند.” وی افزود: “استاندارد آموزش در حوزه وسیعی از سطوح یادگیری دانش در چرخه کشور مطرح است که این چرخه شامل مهد کودک، پیش دبستانی، دبستان، دبیرستان، دانشگاه و آموزش‌های فنی و حرفه‌ای و بازآموزی است. استاندارد آموزش بیشتر دانش استاد و مهارت سطح و یا سطوح خاص آموزش‌دهندگان و آموزش‌گیرندگان را مشخص می کند. استاندارد آموزش باید بر اساس تدوین و تصویب استاندارد پایه آموزش کشور به عنوان چتر پوششی سطوح مختلف در چرخه آموزش کشور اجرا شود.”
رئیس گروه علوم‌مهندسی فرهنگستان در ادامه اظهار داشت: “این همایش با هدف برآورد وضع فرایند استاندارد آموزش و آموزش استاندارد در چرخه آموزش کشور و نیز تدوین و تبیین راه‌کارهای بنیادی و اجرایی این فرایند در کشور برگزار می‌شود و امید است که دستاوردهای این همایش بتواند نقش مؤثری در فرهنگ‌سازی فرایند استاندارد آموزش و آموزش استاندارد در چرخه آموزش کشور و به‌ویژه در تهیه و تدوین استاندارد پایه آموزش کشور، استانداردهای آموزش و نیز در ایجاد نظام مهندسی فرآیند استاندارد آموزش و آموزش استاندارد درچرخه آموزش کشور داشته باشد”.
دکتر صالحی در سخنرانی خود اظهار داشت: “سه کارکرد اصلی نظام آموزشی هر کشور تولید دانش (پژوهش) انتقال دانش (آموزش) و اشاعه و نشر دانش (ارائه خدمت) است. هر یک از این کارکردها و مأموریت‌ها از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و بی‌توجهی به هر یک از آنها ممکن است زیان‌های جبران‌ناپذیری برای جامعه در پی داشته باشد. هر چند در کشورهای مختلف، روش‌ها و سیاست‌های متفاوتی برای سامان‌بخشیدن به نظام آموزشی و فرآیند تحصیل در نظر گرفته می‌شود، اما می‌توان گفت که در بیشتر موارد، تعلیم به عنوان یک ابزار مؤثر برای انتقال مفاهیم فرهنگی و آموزش مسائل اجتماعی مورد توجه قرار می‌گیرد. به عبارت دیگر، آموزش تنها به معنای انباشتن ذهن دانش‌آموختگان از انبوهی از اطلاعات و آمار و ارقام نیست بلکه هدف نهایی آن است که همه افراد جامعه، مطابق هنجار و آرمان‌های فرهنگی مورد نظر یک نظام تربیت شوند تا از این طریق مجال لازم برای انتقال فرهنگ، دانش و اخلاق به نسل بعدی فراهم ‌شود”.
عضو فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران در ادامه افزود: “شاید در نگاه نخست چنین پنداشته شود که مقوله استاندارد و استانداردسازی، بیشتر در حیطه صنعت و تولید معنا و مفهوم می‌یابد اما با نگاهی هرچند کوتاه به تحولات ژرف و فراگیر حیات بشری در عصر کنونی می‌توان دریافت که بسیاری از زوایای پیدا و پنهان زندگی انسان تحت تأثیر مقوله و فرآیند استانداردسازی قرار گرفته است، البته باید دانست که این مقوله در تعالیم و آموزه‌های نشأت‌گرفته از قرآن کریم و سیره بزرگان و پیشوایان دینی نیز مورد توجه قرار گرفته است، در این میان، تبیین خصوصیات و مختصات حیات طیبه و برشمردن انتظارات حداقلی و حداکثری از یک انسان مؤمن در لسان پیامبر اکرم(ص) و ائمه اطهار(ع) گواهی بر این مدعاست”.
وی ادامه داد: “استاندارد در حقیقت، مفهومی است که می‌تواند نشانگر انسجام و انضباط فکری، علمی و فرهنگی در سطح جامعه باشد، از این‌رو، استاندارد مبنایی برای داوری پیرامون نقاط قوت و ضعف حرکت یک مجموعه زنده و پویا در مسیر رشد مادی و تعالی معنوی است، بر این اساس، سامانه ارزیابی و سنجش، باید بر پایه قواعد قابل اندازه‌گیری و دیدگاه افراد صاحب صلاحیت به‌گونه‌ای هوشمند تدوین شود تا بتواند معیاری برای قضاوت قرار گیرد”.
رئیس سازمان انرژی اتمی در تدوین استانداردهای آموزشی در سطح ملی خاطرنشان کرد: “تاکید بر ارزش‌های دینی، ملی و انقلابی و همچنین عنایت ویژه به رهنمودهای مقام معظم رهبری که همواره بر ایجاد تحول در تمامی ابعاد نظام آموزش و پرورش کشور- به عنوان مهم‌ترین نهاد متولی تربیت نیروی انسانی و مولد سرمایه اجتماعی- تاکید کرده‌اند ضروری است. بر ما واجب است تا از مبانی فکری، هستی‌شناختی، معرفت‌شناختی و انسان‌شناختی آیین مقدس اسلام و مکتب تشیع در تدوین استانداردهای حوزه آموزش بهره‌برداری کنیم. میراث گرانقدر فرهنگ و تمدن ایرانی- اسلامی سرشار از نمونه‌های ارجمندی است که در پرتو توجه خاص به خلاقیت و تفکر خلاق از رهگذر درآمیختن میراث گذشتگان و نیاکان و ابتکارات نوآورانه، به تربیت شاگردان خویش پرداخته‌اند، به عنوان نمونه می‌توان به شیخ‌الرئیس ابوعلی سینا، شیخ شهاب‌الدین سهروردی و نیز ملاصدرای شیرازی اشاره کرد که با ممانعت از انسداد اندیشه و جلوگیری از بسته‌شدن باب اجتهاد، در آموزش‌های خود بر این مقوله مهم تأکید داشتند و طرحی نو درانداختند .همچنین نباید از عنایت به این واقعیت غفلت ورزید که ایران کشوری است که از تنوع فرهنگی، قومی و زبانی برخوردار و شایسته است تا بر اساس الگویی سنجیده به گونه‌ای عمل شود تا این تنوع- که خود از زیبایی‌های فرهنگ ملی است- با تکیه بر مبانی نظری متقن مدیریت شود”.
پس از مراسم افتتاحیه، دکتر حداد عادل در اولین جلسه تخصصی همایش اظهار داشت: “عالم خلقت و طبیعت سرشار از استاندارد‌‌ است؛ به‌عبارتی دیگر جلوه‌ای از نظم از طریق استاندارد بیان می‌شود. هر جامعه‌ای که در ایجاد استاندارد پیشرو باشد، موفق‌تر و از بلوغ فکری برخوردار است و رعایت استاندارد‌ها، نشانه فرهیختگی جامعه است”.
وی در ادامه درباره اهمیت و نقش زبان در تألیف کتاب‌‌‌های آموزشی و بحث آموزش افزود: “تألیف کتاب‌های آموزشی انضباط خاصی دارد؛ یعنی علاوه بر احاطه بر زبان به معنای عام،‌ نیازمند زبان خاصی است. زبان آموزش، محتاج استاندارد مضاعف است. اگر زبان درست آموخته نشود، باقی علوم نیز درست آموخته نمی‌شود. کشورهایی که در آموزش علوم موفق‌اند در آموزش زبان ‌هم موفق هستند. زبان، بستر همه علوم است”.
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی در ادامه اظهار داشت:‌ “زبان در ذات، مبتنی بر استاندارد‌‌هاست و معانی پنهان در اذهان از طریق زبان منتقل می‌شود. یک جلوه بدیهی در رابطه زبان و استاندارد این است که معانی الفاظ در ذهن گوینده و شنونده باید یکی باشد تا زبان معنا پیدا کند. به ‌عبارتی دیگر زبان، صوت است و دلالت بر معنا و مفهوم در ذهن گوینده دارد، اما دلالت باید برای گوینده و شنونده یکی باشد. ذهن انسان به‌طورکلی مبتنی بر استاندارد است. فرق زبان علمی و ادبی آن است که زبان علمی باید از احساسات و عواطف به دور و تا جایی که می‌شود به ریاضیات نزدیک باشد. اصول و ضوابط درست‌نویسی و رعایت دستور‌ زبان و به‌کارگیری صحیح واژگان باید در زبان آموزش علم جدی گرفته شود. ورود بی‌حساب واژگان بی‌معناست و تولید الفاظ خارجی و مبهم موجب تیره‌شدن زبان می‌شود. بر این اساس، واژه‌گزینی برای زبان ضروری است و باید واژه‌گزینی با انضباط صورت گیرد و نیازمند فرایند متمرکز در واژه‌گزینی هستیم.”
وی در ادامه تاکید کرد:‌ “انتشار فرهنگ لغت علمی و دقیق ضروری است و بر همین اساس در حوزه زبان‌شناسی، رشته فرهنگ‌نویسی در مقطع دکترا ایجاد شده است”.
دکتر حداد عادل با انتقاد از بی‌توجهی برخی نویسندگان به استاندارد‌های دستور زبان فارسی گفت:‌ “برخی افراد با دستور خط فارسی تفنن می‌کنند، این اشتباه است و باید به دستور واحدی قلم بزنند. کار فرهنگستان زبان و ادب فارسی، استانداردسازی زبان است. واژه‌گزینی مقوله‌ای علمی است که نیازمند مراعات الزامات زبانی است. بر همین اساس امروز در دنیا کارشناسانی با هدف نظارت بر الفاظ تخصصی رشته‌های علمی تربیت شده‌اند. در آمریکای لاتین، کانادا، ایسلند، فنلاند و بسیاری کشورهای دیگر مؤسسات زبانی فعالیت می‌کنند. فرهنگستان زبان ایران با مؤسسه «اینفوترم» در کشور اتریش همکاری می‌کند.”

پس از مراسم افتتاحیه، نشست‌های تخصصی به شرح زیر برگزار شد: (چهارشنبه ۵آذر)
نشست اول: چشم‌انداز فرآیند ۴ الف
روسای جلسه: دکتر مهدی سهرابی و دکتر محمد رحیمیان
سخنرانان و عنوان‌های سخنرانی:
دکتر مهدی سهرابی مسئول کارگروه استاندارد و اطمینان از کیفیت گروه علوم مهندسی فرهنگستان علوم و استاد و مدیر گروه مهندسی فیزیک بهداشت: نیاز به نظام مهندسی فرآیند استاندارد آموزش و آموزش استاندارد ( ۴ الف) در چرخه آموزش کشور با نگاهی به آینده استاندارد- محور ایران
دکتر حسین معماریان عضو وابسته فرهنگستان علوم: وضعیت فرآیند ارزیابی برونی آموزش مهندسی در موسسات آموزشی کشور
دکتر عبدالرحیم گواهی سرپرست گروه مطالعات آینده‌نگری علم و فناوری فرهنگستان علوم: درآمدی بر مفهوم استاندارد تعلیم و تعلم از منظر اسلام
دکتر غلامعلی حداد عادل رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی: نقش زبان و خط در استانداردسازی آموزش

نشست دوم: آموزش حرفه‌ای
روسای جلسه: دکتر حسن ظهور و دکتر مهدی سهرابی
سخنرانان و عنوان‌های سخنرانی:
فاطمه هدایتی‌راد شیرازی رئیس گروه برنامه‌ریزی آموزشی و بهسازی منابع انسانی وزارت فرهنگی و ارشاد اسلامی: برنامه‌ریزی استراتژیک آموزش‌های ضمن‌خدمت کارکنان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی
دکتر محمدرضا سپهری رئیس موسسه کار و تامین اجتماعی: نظام جامع آموزش مبتنی بر استاندارد در وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی
مهندس نصرالله شمس‌آذر رئیس سازمان نظام مهندسی کشاورزی استان البرز: بررسی برنامه‌ها و فعالیت‌های سازمان نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی در راستای ارتقای قابلیت‌های شغلی با رویکرد تدوین استانداردهای آموزشی و ارائه آموزش استاندارد

نشست سوم: آموزش حرفه‌ای
روسای جلسه: دکتر مهدی سهرابی و دکتر عبدالله آقایی
سخنرانان و عنوان‌های سخنرانی:
دکتر عبدالله مخبردزفولی رئیس مرکز آموزش عالی امام‌خمینی (ره) وزارت جهاد کشاورزی: طراحی و اجرای استانداردهای آموزشی و آموزش استاندارد در وزارت جهاد کشاورزی
مهندس ارسلان امیری مدیر امور توسعه سرمایه انسانی بانک پاسارگاد: وضعیت آموزش در بانک پاسارگاد
مهندس سیدعلی موسوی مدیرکل دفتر طرح و برنامه‌های درسی سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای کشور: روند تهیه و تدوین استانداردهای آموزش مهارتی
علیرضا حاتم‌زاده خانقاه مدیرکل دفتر به‌سازی و نظارت بر آموزش سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای کشور: ارزیابی درونی مراکز آموزش دولتی سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای کشور( با رویکرد تحلیل عوامل ارزیابی)
حبیب عرفان منش معاون دفتر بهسازی و نظارت بر آموزش سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای کشور:
شناسایی عوامل سازنده برای رتبه‌بندی مراکز آموزش دولتی سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای کشور

پنج شنبه (۶ آذر ۹۳)
نشست اول: آموزش و پرورش
روسای جلسه: دکتر هادی ندیمی و دکتر محمود مهرمحمدی
سخنرانان و عنوان‌های سخنرانی:
دکتر محمود مهرمحمدی سرپرست دانشگاه فرهنگیان: مفهوم‌شناسی استاندارد و دلالت‌های آن برای عمل حرفه‌ای معلم
دکتر محدثه محب‌حسینی رئیس گروه آموزش کمیسیون ملی یونسکو: کیفیت آموزش از دیدگاه یونسکو
دکتر رحمت ستوده قره‌باغ رئیس پژوهشگاه استاندارد: استاندارد و توسعه دانش‌بنیان
دکتر عابدینی شورای عالی آموزش و پرورش: گزارشی از عملکرد شورای عالی آموزش و پرورش در زمینه استانداردسازی آموزش

نشست دوم: آموزش عالی
روسای جلسه: دکتر یوسف ثبوتی و دکتر جعفر توفیقی
سخنرانان و عنوان‌های سخنرانی:
دکتر عباس بازرگان استاد دانشگاه تهران: استانداردهای آموزش عالی: از آرمان تا واقعیت
دکتر مقصود فراست‌خواه دانشیار موسسه پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش عالی: فرآیند ارزیابی درونی در نظام
آموزشی ایران
دکتر علی اصغر رضوانی دانشیار مرکز آموزش عالی سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری:
استانداردهای تضمین کیفیت آموزش در دانشگاه‌ها و موسسات آموزش‌عالی

نشست سوم: آموزش همگانی
روسای جلسه: دکتر عبدالرحیم گواهی و دکتر جلال شایگان
سخنرانان و عنوان‌های سخنرانی‌:
دکتر علی شهبازی یگانه رئیس هیئت‌مدیره جامعه کشوری مدیران کنترل کیفیت صنایع کشور: کیفیت آموزش
دکتر مهناز مظاهری معاون آموزش و پژوهش سازمان حفاظت محیط زیست: ضرورت و الزامات طراحی استانداردهای توسعه سواد محیط زیستی در نظام آموزشی کشور و بررسی وضعیت موجود
دکتر ابراهیم مقیمی استاد دانشگاه تهران: تلازم کاهش مخاطرات و افزایش کیفیت زندگی بر مبنای حمایت استاندارد و اولویت سوم راهبردی بین‌المللی
پس از آن “میزگرد به سوی آینده آموزش استاندارد محور ایران” به ریاست دکتر عارف رئیس گروه علوم مهندسی فرهنگستان علوم تشکیل شد و شرکت‌کنندگان در جلسه نظرات خود را در مورد جنبه‌های مختلف آموزش استاندارد محور و استاندارد آموزش (۴ الف) مطرح کردند. سپس مراسم اختتامیه برگزار و در آن بیانیه سمینار قرائت شد و از سخنرانان برجسته تقدیر به‌عمل آمد.

Web Analytics