کمسیون ملی ایران- یوسنکو

ثبت مشاهیر ایرانی در یونسکو - کمیسیون ملی یونسکو-ایران

ثبت مشاهیر ایرانی در یونسکو

  • بزرگداشت شخصیت‌ها و رویدادهای فرهنگی، هنری و علمی

معرفی و بزرگداشت نقش ارزنده شخصیت‌ها در خلق و توسعه تمدن بشری از جمله رسالت‌های یونسكو به‌شمار می‌رود. هدف این برنامه معرفی و شناساندن سهم و نقش مؤثر و اساسی شخصیت‌ها و رویدادهای كشورها در غنای متقابل فرهنگ‌ها، ترویج تفاهم فرهنگی، گسترش مناسبات بین‌المللی و كمك به استقرار صلح است. یونسكو هر دو سال یكبار در آستانۀ برگزاری كنفرانس عمومی خود از كلیۀ كشورهای عضو و اعضای وابسته می‌خواهد تا سده یا هزارۀ شخصیت‌های فرهنگی، علمی و هنری (تولد، فوت، فعالیت‌ها) و رویدادهای فرهنگی، علمی و هنری (تاریخ وقوع) را كه با دورۀ دوسالۀ آیندۀ سازمان انطباق دارد برای ثبت در فهرست یونسكو پیشنهاد كنند. پیشنهاد كشورها پس از بررسی در جریان كنفرانس عمومی یونسكو تصویب و به طور رسمی به همه كشورها اعلام می‌شود.

سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد «یونسكو» چند برنامه برای ثبت آثار ملموس و ناملموس و شخصیت‌ها و رویدادهای كشورهای عضو دارد كه تفكیك آنها از یكدیگر ضروری است:

  • ثبت آثار غیرمادی (معنوی) در چارچوب كنوانسیون حفظ میراث معنوی (2003) صورت می گیرد. ثبت آثار معنوی تا پیش از تصویب و اجرای كنوانسیون 2003، در قالب برنامه بین‌المللی شاهكارهای میراث شفاهی بشری صورت می‌گرفت.
  • ثبت آثار مستند در برنامه حافظه جهانی یونسكو قرار می گیرد.
  • سده و هزاره مشاهیر علم و ادب و رویدادهای فرهنگی، علمی و هنری در فهرست شخصیت‌ها و رویدادهای علمی، فرهنگی و هنری جهان یونسكو ثبت می‌شود.
  • تعیین روز، سال و دهه جهانی شرایط ویژه و خاصی دارد و معمولاً به پیشنهاد و تصویب سازمان‌های وابسته به نظام ملل متحد و توسط مجمع عمومی سازمان ملل متحد صورت می‌گیرد.
    لازم است ذکر شود که ثبت سده یا هزارۀ تولد یا وفات شخصیت‌ها و رویدادها به‌هیچ وجه به معنای اعلام سال جهانی نیست. برای نمونه سال 2007 هشتصدمین سال تولد مولانا بود نه سال جهانی مولانا، به همین نحو سال 2009 مصادف با چهارصدمین سال تولد شیخ بهایی و مقارن با سال بین‌المللی نجوم بود.
  • یونسكو از سال 1965 برنامۀ ثبت سده و هزارۀ مشاهیر و رویدادهای فرهنگی ، علمی و هنری كشورها را آغاز كرده است. پیشنهاد ثبت سده یا هزارۀ مشاهیر یا رویدادها شرایط زیر باید دارا باشد:
  1. ارتباط و انطباق آن با هدف‌ها و مأموریت سازمان در حوزه‌های فرهنگ، علوم و آموزش و تأثیر آن در ترویج روابط و تفاهم میان ملت‌ها، گفتگوی فرهنگی، مدارا و بالاخره استقرار صلح.
  2. فراملی بودن شخصیت‌ یا رویداد معرفی‌ شده (بین‌المللی یا منطقه‌ای) به‌طوری كه بتواند بازتابی از آرمان‌ها، ارزش‌ها، تنوع فرهنگی و جهانشمولی سازمان باشد.
  3. كشور یا كشورهای پیشنهاد دهنده باید فعالیت‌ها و برنامه‌هایی را در سطح ملی به مناسبت سده یا هزارۀ مورد نظر خود پیش‌بینی و تمهیدات مالی لازم برای برگزاری این فعالیت‌ها و برنامه‌ها تدارك دیده باشند.
  4. سده یا هزارۀ تأسیس، استقلال حكومت‌ها و دولت‌ها، سلسه‌ها، امپراتوری‌ها و رویدادهای نظامی واجد شرایط برای ثبت در فهرست یونسكو نیست.

 

  • اسامی مشاهیر ایرانی که از ابتدا تا کنون سده یا هزاره آنها در فهرست مشاهیر علم و ادب یونسکو ثبت شده است
  1. هشتصد و پنجاهمین سالروز زندگی فعال شهاب الدین یحیی بن حبش سهروردی، فیلسوف و عارف 2019-2018
  2. هزار و هفتصد و پنجاهمین سالروز تاسیس دانشگاه جندی شاپور 2019-2018
  3. هزار و یکصد و پنجاهمین سالروز تولد محمد زکریای رازی، 2017ـ 2016
  4. هفتصدمین سال نگارش کتاب گلشن راز توسط شیخ محمود شبستری، 2017ـ 2016
  5. هزار و پنجاهمین سالروز تولد سید مرتضی علم الهدی، 2017ـ 2016
  6. هشتصدمین سال زندگی فعال نجم‌الدین کبری، عارف بزرگ و انسان‌شناس برجسته ایرانی- 2014-2015
  7. هشتصدمین سال تولد فخرالدین عراقی، شاعر و ادیب پرآوازه ایرانی- 2014-2015
  8. ششصدمین سال زندگی فعال عبدالقادر مراغه‌ای، اولین ردیف‌نویس موسیقی اصیل ایرانی-2014-2015
  9. هفصتدمین سال تولد میرسید علی همدانی، عارف و ادیب بزرگ ایرانی- 2014- 2015
  10. هزارمین سال گردآوری کتاب قانون ابن سینا در طب- 2012-2013
  11. هزارمین سال دستاوردهای ابوسعید ابوالخیر- 2012-2013
  12. هزاروصدمین سال تالیف کتاب علائق النفیسه ابن رسته اصفهانی در حوزه جغرافیا- 2012-2013
  13. پانصدمین سالگرد دستاوردهای عبدالعلی بیرجندی در حوزه علم نجوم- 2012-2013
  14. هزارو دویست و پنجاهمین سال تولد سیبویه د رحوزه انسان‌شناسی- 2010-2011
  15. هفتصمدمین سال وفات قطب‌الدین شیرازی، دانشمند ایرانی- 2010-2011
  16. هفتصدو پنجاهمین سال زندگی فعال خواجه نصیرالدین طوسی، دانشمند ایرانی- 2010- 2011
  17. هزارمین سال تدوین کتاب شاهنامه فردوسی- 2010-2011
  18. چهارصدمین سال وفات شیخ بهایی، دانشمند، ریاضی‌دان، منجم و معمار ایرانی- 2008-2009
  19. نهصدوپنجاهمین سال تولد امام محمد غزالی، فیلسوف بزرگ ایرانی- 2008-2009
  20. هزارمین سال تولد حکیم ناصر خسرو- 2003
  21. صدمین سال تولد ابوالحسن صبا- 2002
  22. هشتصدمین سال تولد خواجه نصیرالدین طوسی- 2001
  23. صدو پنجاهمین سال وفات امیرکبیر- 2001
  24. هزارمین سال وفات ابوالوفا محمدبن یحیی بوزجانی، ریاضی‌دان و منجم- 1998
  25. سیصدمین سال وفات ملا محمدباقر مجلسی، دانشمند بزرگ شیعی عهد صفوی- 1998
  26. تولد نیما یوشیج، شاعر و پدر شعر نو ایران- 1996
  27. ششصدمین سال تولد عبدالرحمن محمد جامی، شاعر و ا دیب بزرگ ایرانی- 1996
  28. نهصدمین سال وفات حکیم عمر خیام، شاعر پرآوازه ایرانی- 1996
  29. چهارصدمین سال تولد صائب تبریزی- 1995
  30. هزارمین سال گردآوری نسخه برجسته خطی شاهنامه فردوسی، شاعر بزرگ و حماسه‌سرای ایرانی- 1990
  31. ششصدمین سال وفات خواجه محمد شمس‌الدین محمد حافظ شیرازی- 1989
  32. نهصدمین سال وفات خواجه عبدالله انصاری، عارف بزرگ ایرانی – 1989
  33. نهصدمین سال بزرگداشت امام محمد غزالی، دانشمند برجسته ایرانی- 1985
  34. هشتصدمین سال تولد شیج مصلح‌الدین سعدی شیرازی، شاعر و ادیب پرآوازه ایرانی- 1984
  35. هزارمین سال تولدابن سینا، دانشمند بزرگ ایرانی- 1980
image_printچاپ
Web Analytics