کمسیون ملی ایران- یوسنکو

ارسباران - کمیسیون ملی یونسکو-ایران

ارسباران

ذخيره گاه زيستكره ارسباران

 

            تاریخ اعلام: 1976

مساحت: 125255 هكتار

موقعيت: ذخيره گاه زيستكره ارسباران در شمال غربی کشور و در قسمت شمال شرقی  آذربايجان شرقي و شهرستانهای كليبر و خدا آفرین و در جنوب‌ رودخانه‌ مرزي‌ ارس و مرز کشور جمهوری آذربایجان و در 60 كيلومتري‌ شمال‌ شهرستان‌ اهر واقع شده است.   این ذخیره گاه مابین سه رودخانه مهم ارس در شمال، ايلگنه‌چاي در غرب و كليبرچاي در شرق واقع شده و از جنوب به ارتفاعات سايگرام متصل است.

فعاليت های انسانی: مهمترین فعالیتهای انسانی منطقه شامل دامداري،كشاورزي و گردشگری می باشد.

طبقه بندی حفاظتی: در سال 1346 بعنوان منطقه ممنوعه و شکار گاه تحت کنترل و پس از تشکیل سازمان حفاظت محیط زیست در تاریخ 20/9/1352 با عنوان منطقه‌ حفاظت‌ شده و طبق قوانین مربوطه مدیریت می شود.‌ درسال 1355(1977) این منطقه از طرف یونسکو بعنوان یکی از ذخیره گاههای زیستکره جهان اعلام گردید.

خصوصیات اکولوژیکی: ارسباران منطقه اي كوهستاني و مرتفع است و ارتفاع آن از 256 تا 2896 متر از سطح دريا متغير بوده و از نظر جغرافيايي بخشي از كوههاي قفقاز را شامل مي شود. اين منطقه داراي شكلهاي متنوعي از ارتفاعات، دره هاي عميق، دامنه هاي بلند و پرشيب، اراضي جنگلي، مراتع علفزار، كوهستاني و رودخانه است. علاوه بر سيماي طبيعي منطقه قسمتهايي از آن تحت تا ثير فعاليتهاي دامداري و كشاورزي، طبيعت دگرگون يافته داشته، جنگلها، مراتع تنك، اراضي مزروعي و بیش از 70  آبادي و راههای دسترسی آنها بخشهاي تغيير شكل يافته منطقه را تشكيل مي دهند.

ارسباران تحت تاثير توده هواي قطبي، عربي و تروپيكال در زمستان و توده مديترانه اي و تروپيكال و قطبي در تابستان قرار مي گيرد. منطقه با 3 اقليم آب و هوائي نيمه خشك در اراضي شمالي، نيمه خشك معتدل در ميان بند و نيمه خشك سرد در ارتفاعات جنوبي منطقه است. حجم بارندگي سالانه در منطقه حدود 7/106 ميليون متر مكعب بر آورد و ميزان متوسط بارندگي منطقه 450 تا 600 ميليمتر مي باشد. پرباران ترين فصول سال بهار با متوسط سالانه 3/118 ميليمتر و خشكترين فصول سال فصل تابستان با متوسط بارندگي سالانه 7/31 ميليمتر گزارش شده است. براساس مطالعات انجام گرفته در منطقه متوسط درجه حرارت سالانه حدود 6/11 درجه سانتيگراد مي باشد.

تعداد 48 گونه پستاندار، 215 گونه پرنده، 29 گونه خزنده، 5 گونه دوزيست و 17 گونه ماهي در زيستگاههاي منطقه شناسايي شده است. گونه های شاخص منطقه شامل قرقاول ارسبارانی، سیاه خروس، خرس قهوه ای، بز وحشی، پلنگ، شوکا، لک لک سیاه، دراج و افعی البرزی می باشد.

همچنين 26 تيب گونه هاي درختي و درختچه اي و 20 تيپ گياهان مرتعي شناسائي شده اند. گونه های غالب شامل بلوط، ممرز، افرا، گيلاس وحشي، ون و گونه‌هایی از قبيل سرخدار، بارهنگ، نارون، ارس، گردو، گلابي وحشي، زالزالك، ازگيل، انار، بنه می باشد. براساس محاسبات بعمل آمده حدود 88/64% سطح منطقه را پوشش درختي و درختچه‌اي، 6/20% مساحت ذخیره گاه را پوشش گياهان مرتعي و 55/14% را پوشش زراعي و سكونتگاهي تشكيل مي‌دهد.

image_printچاپ
Web Analytics