ارسباران

Print Friendly, PDF & Email

ذخيره گاه زيستكره ارسباران

 

            تاریخ اعلام: ۱۹۷۶

مساحت: ۱۲۵۲۵۵ هكتار

موقعيت: ذخيره گاه زيستكره ارسباران در شمال غربی کشور و در قسمت شمال شرقی  آذربايجان شرقي و شهرستانهای كليبر و خدا آفرین و در جنوب‌ رودخانه‌ مرزي‌ ارس و مرز کشور جمهوری آذربایجان و در ۶۰ كيلومتري‌ شمال‌ شهرستان‌ اهر واقع شده است.   این ذخیره گاه مابین سه رودخانه مهم ارس در شمال، ايلگنه‌چاي در غرب و كليبرچاي در شرق واقع شده و از جنوب به ارتفاعات سايگرام متصل است.

فعاليت های انسانی: مهمترین فعالیتهای انسانی منطقه شامل دامداري،كشاورزي و گردشگری می باشد.

طبقه بندی حفاظتی: در سال ۱۳۴۶ بعنوان منطقه ممنوعه و شکار گاه تحت کنترل و پس از تشکیل سازمان حفاظت محیط زیست در تاریخ ۲۰/۹/۱۳۵۲ با عنوان منطقه‌ حفاظت‌ شده و طبق قوانین مربوطه مدیریت می شود.‌ درسال ۱۳۵۵(۱۹۷۷) این منطقه از طرف یونسکو بعنوان یکی از ذخیره گاههای زیستکره جهان اعلام گردید.

خصوصیات اکولوژیکی: ارسباران منطقه اي كوهستاني و مرتفع است و ارتفاع آن از ۲۵۶ تا ۲۸۹۶ متر از سطح دريا متغير بوده و از نظر جغرافيايي بخشي از كوههاي قفقاز را شامل مي شود. اين منطقه داراي شكلهاي متنوعي از ارتفاعات، دره هاي عميق، دامنه هاي بلند و پرشيب، اراضي جنگلي، مراتع علفزار، كوهستاني و رودخانه است. علاوه بر سيماي طبيعي منطقه قسمتهايي از آن تحت تا ثير فعاليتهاي دامداري و كشاورزي، طبيعت دگرگون يافته داشته، جنگلها، مراتع تنك، اراضي مزروعي و بیش از ۷۰  آبادي و راههای دسترسی آنها بخشهاي تغيير شكل يافته منطقه را تشكيل مي دهند.

ارسباران تحت تاثير توده هواي قطبي، عربي و تروپيكال در زمستان و توده مديترانه اي و تروپيكال و قطبي در تابستان قرار مي گيرد. منطقه با ۳ اقليم آب و هوائي نيمه خشك در اراضي شمالي، نيمه خشك معتدل در ميان بند و نيمه خشك سرد در ارتفاعات جنوبي منطقه است. حجم بارندگي سالانه در منطقه حدود ۷/۱۰۶ ميليون متر مكعب بر آورد و ميزان متوسط بارندگي منطقه ۴۵۰ تا ۶۰۰ ميليمتر مي باشد. پرباران ترين فصول سال بهار با متوسط سالانه ۳/۱۱۸ ميليمتر و خشكترين فصول سال فصل تابستان با متوسط بارندگي سالانه ۷/۳۱ ميليمتر گزارش شده است. براساس مطالعات انجام گرفته در منطقه متوسط درجه حرارت سالانه حدود ۶/۱۱ درجه سانتيگراد مي باشد.

تعداد ۴۸ گونه پستاندار، ۲۱۵ گونه پرنده، ۲۹ گونه خزنده، ۵ گونه دوزيست و ۱۷ گونه ماهي در زيستگاههاي منطقه شناسايي شده است. گونه های شاخص منطقه شامل قرقاول ارسبارانی، سیاه خروس، خرس قهوه ای، بز وحشی، پلنگ، شوکا، لک لک سیاه، دراج و افعی البرزی می باشد.

همچنين ۲۶ تيب گونه هاي درختي و درختچه اي و ۲۰ تيپ گياهان مرتعي شناسائي شده اند. گونه های غالب شامل بلوط، ممرز، افرا، گيلاس وحشي، ون و گونه‌هایی از قبيل سرخدار، بارهنگ، نارون، ارس، گردو، گلابي وحشي، زالزالك، ازگيل، انار، بنه می باشد. براساس محاسبات بعمل آمده حدود ۸۸/۶۴% سطح منطقه را پوشش درختي و درختچه‌اي، ۶/۲۰% مساحت ذخیره گاه را پوشش گياهان مرتعي و ۵۵/۱۴% را پوشش زراعي و سكونتگاهي تشكيل مي‌دهد.

Web Analytics